Gaz, ciepłownictwo, dywersyfikacja tworzą bezpieczeństwo transformacji

Otwierając debatę zorganizowaną przez PAP, minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski przypomniał, że spółki energetyczne z udziałem Skarbu Państwa przygotowały ambitne strategie, uwzględniające cele transformacji energetycznej. W ciągu dekady ich wydatki inwestycyjne mają sięgnąć 800 mld zł. – Strategie są bardzo ambitne, ale najtrudniejsza zawsze jest implementacja – zaznaczył minister.

Transformacja potrzebuje zasobów

Z kolei prezes InnoEnergy Central Europe Mikołaj Budzanowski zwrócił uwagę na znaczenie lokalnego komponentu w planowanych inwestycjach. – Jeśli mamy wydać 800 mld zł na transformację, to zasadnicze pytanie brzmi: jak to zrobić – mówił. – W Hiszpanii czy Francji obowiązuje bezwzględna zasada wspierania lokalnego przemysłu. Podobnie powinniśmy działać w Polsce – dodał. Pozytywnie ocenił zapisy nowej strategii PGE, w której wskazano, że 65 proc. wartości inwestycji ma zostać wydane lokalnie.

Wiceprezes Asseco Tomasz Bendlewski zauważył jednak, że w Polsce – szczególnie w branży ICT – brakuje zasobów do realizacji transformacyjnych wyzwań. W jego ocenie nie widać też wyraźnego wsparcia dla firm, które chcą aktywnie uczestniczyć w transformacji energetycznej.

Rola gazu w systemie energetycznym

Większość uczestników dyskusji zgodziła się, że gaz przez najbliższe lata pozostanie nie tylko paliwem przejściowym, ale też kluczowym elementem systemu energetycznego. – Nie jesteśmy w stanie przeprowadzić transformacji bez gazu. To jedyny sposób na stabilizację profilu produkcji OZE – mówił prezes Gaz-Systemu Sławomir Hinc. Jak dodał, gaz będzie paliwem przejściowym przez dekady, dopóki koncerny naftowe będą inwestować miliardy w jego wydobycie. Zaznaczył również, że gaz nie konkuruje z OZE, lecz je idealnie uzupełnia.

Członek zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa Szymon Paweł Moś przekonywał, że gaz powinien zostać mocniej uwzględniony w taksonomii Zielonego Ładu, co umożliwiłoby finansowanie projektów gazowych ze środków publicznych. Z kolei wiceprezes Tauron Zielona Energia Michał Bernhard wskazał, że przy odpowiednim wsparciu finansowym oraz stabilnych i przewidywalnych regulacjach, transformacja energetyczna może przebiegać sprawnie.

Rozproszone ciepłownictwo i wykorzystanie nadwyżek OZE

Szymon Paweł Moś podkreślał również znaczenie rozwoju rozproszonego ciepłownictwa, opartego na gazie. Obecnie około 400 przedsiębiorstw ciepłowniczych korzysta już z sieci PSG, a kolejne 500 wyraziło chęć przyłączenia się. Na znaczenie lokalnych źródeł ciepła i energii zwracał też uwagę prezes Fortum Power & Heat Polska Piotr Górnik. – Szacujemy, że małe źródła ciepłownicze mogą osiągnąć moc 5–8 GW. To moc dostępna przez cały rok, nie tylko zimą – wyjaśniał. Podkreślił również, że ciepłownictwo jest idealnym sposobem na zagospodarowanie nadwyżek energii z OZE poprzez zastosowanie kotłów elektrodowych i akumulatorów ciepła.

Górnik przypomniał, że dziś jedynie 20 proc. systemów ciepłowniczych spełnia wymogi efektywności energetycznej. – Pozostałe muszą się dostosować, bo inaczej nie otrzymają wsparcia, a w konsekwencji będą przerzucać wysokie koszty na klientów – ostrzegł.

Krytyka nadmiernego uzależnienia od gazu

Mikołaj Budzanowski przestrzegał natomiast przed nadmiernym przywiązaniem do gazu. – Obecnie jest dostępny, ale nie mamy gwarancji, że tak będzie zawsze – podkreślił. Jego zdaniem gaz jako surowiec importowany nie gwarantuje bezpieczeństwa, a środki przeznaczone na jego zakup trafiają do takich krajów jak Katar czy USA. – Dlatego Europa szuka alternatyw, takich jak energetyka wiatrowa – mówił.

Budzanowski wskazał też na zalety lokalnej produkcji biometanu, który jego zdaniem jest lepszym rozwiązaniem od gazu z importu. Wiceprezes PSG ocenił krajowy potencjał produkcji biometanu na 2–4 mld m³ rocznie, co mogłoby przyczynić się do uniezależnienia od zagranicznych dostaw – tym bardziej, że zapotrzebowanie na gaz będzie w przyszłości maleć.

Moc dyspozycyjna a rzeczywiste zużycie

Sławomir Hinc poinformował, że w ostatnich miesiącach Gaz-System otrzymał wnioski o przyłączenie do sieci przesyłowej źródeł gazowych o mocy ok. 15 GW. Zaznaczył jednak, że nie oznacza to automatycznego wzrostu konsumpcji gazu. – Wraz z rozwojem OZE gazowe źródła będą pracować coraz rzadziej, ale pozostaną niezbędne jako zabezpieczenie w okresach niskiej produkcji ze źródeł pogodowych – wyjaśniał. – Należy oddzielić pojęcie mocy dyspozycyjnych od faktycznej konsumpcji – podsumował.

Efektywne wykorzystanie infrastruktury

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Rafał Gawin podkreślił z kolei znaczenie efektywnego wykorzystywania istniejącej infrastruktury przesyłowej. – Wciąż jest wiele do zrobienia, jeśli chodzi o racjonalne inwestowanie środków w rozwój systemów – mówił. Zaznaczył, że systemy przesyłowe nie mogą być przewymiarowane, a wydatki powinny być ponoszone rozsądnie i zgodnie z rzeczywistymi potrzebami