Energia odnawialna coraz wyraźniej wypiera paliwa kopalne

Przez ponad dwa stulecia fundamentem globalnej energetyki były węgiel, ropa naftowa i gaz. Intensywne wykorzystanie tych paliw doprowadziło jednak do gwałtownego wzrostu emisji dwutlenku węgla i przyspieszenia zmian klimatu. Jak podkreślają eksperci cytowani przez „Science”, rok 2025 może być momentem przełomowym – po raz pierwszy odnawialne źródła energii zaczęły realnie dominować nad paliwami kopalnymi w zaspokajaniu nowego zapotrzebowania na energię elektryczną.

Słońce i wiatr wyprzedzają węgiel

W pierwszej połowie 2025 roku globalna energetyka odnawialna, napędzana głównie fotowoltaiką i energetyką wiatrową, pokryła całe przyrostowe zapotrzebowanie świata na energię elektryczną. W ujęciu globalnym OZE dostarczają już więcej energii niż elektrownie węglowe. Na czele tej transformacji stoją Chiny, które masowo rozwijają farmy fotowoltaiczne, wiatrowe oraz magazyny energii oparte na bateriach litowych, wyznaczając tempo zmian dla reszty świata.

Polska: szybki wzrost, lokalne znaczenie

Zmiany widoczne są także w Polsce. Według danych krajowych, moc zainstalowana w fotowoltaice przekroczyła już 20 GW, a udział energii odnawialnej w produkcji energii elektrycznej zbliża się do 30 proc. Szczególnie dynamicznie rozwijają się mikroinstalacje prosumenckie – dachowe systemy PV na budynkach jednorodzinnych, wielorodzinnych i obiektach użyteczności publicznej. Dla samorządów oznacza to nie tylko redukcję emisji, ale też większe bezpieczeństwo energetyczne i stabilizację kosztów energii w szkołach, urzędach czy spółkach komunalnych.

Technologie przyszłości i bariery rozwoju

Eksperci zwracają uwagę, że dalszy postęp umożliwią nowe generacje ogniw słonecznych oraz coraz pojemniejsze i tańsze magazyny energii. Jednocześnie wyzwaniami pozostają wąskie gardła infrastrukturalne, przeciążone sieci elektroenergetyczne oraz wciąż duże znaczenie węgla w części państw.
Mimo tych barier, jak podkreślają naukowcy, tegoroczny przełom pokazuje, że odejście od paliw kopalnych na rzecz czystej energii jest nie tylko możliwe, ale staje się najbardziej racjonalnym i opłacalnym kierunkiem rozwoju – także z perspektywy miast i gmin.