Dramatyczny stan polskich rzek. Ekspert: to sytuacja alarmująca

Dane przedstawione przez IMGW-PIB wskazują na skrajnie niepokojącą sytuację hydrologiczną. Obecnie zaledwie 1 proc. rzek w kraju znajduje się w strefie wody wysokiej, podczas gdy aż trzy czwarte wykazuje stany niskie. 

– Takich danych jak dzisiejsze można by się spodziewać pod koniec lata, a nie na początku wiosny. Jeśli już teraz mamy tak suche rzeki, a wiemy, że temperatury w kolejnych miesiącach będą coraz wyższe, co będzie sprzyjać parowaniu, to trzeba zacząć się obawiać o ten sezon – zwłaszcza, jeśli jeszcze potwierdzą się prognozy wokół zjawiska El Nino i związanych z nim upałami w tym czy przyszłym roku. Nie lubię alarmistycznych nagłówków, ale naprawdę zaczyna to zmierzać w takim kierunku – powiedział naukowiec z Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii PAN pod auspicjami UNESCO, popularyzator i autor bloga „Świat Wody”.

Jak tłumaczył, problem suszy w Polsce pogłębia się od lat. – Nawet zimą sytuacja się nie cofnęła, ponieważ w nowy rok weszliśmy przecież ze stanem suszy, którą późniejszy śnieg tylko zakamuflował. To, co się działo później – w marcu, kwietniu – jeszcze pogłębiało problem. Teraz weszliśmy w ciepłe miesiące, w których wyższe temperatury zwiększają parowanie resztek wody pozostałych w krajobrazie – powiedział Szklarek.

Dlaczego deszcze nawalne nie pomagają?

Choć prognozy zapowiadają opady i burze, ekohydrolog studzi optymizm. Gwałtowne zjawiska pogodowe nie rozwiązują problemu deficytu wody w glebie. Dr Szklarek porównuje to do wylania wanny wody na małą doniczkę – większość cieczy spływa po powierzchni, zamiast wsiąkać w głąb struktury gruntu. Rosnące temperatury zwiększają parowanie, co przy braku długotrwałych, łagodnych opadów, prowadzi do pogłębiania się kryzysu.

Nowa norma w polskim krajobrazie

Sucha wiosna i towarzyszące jej zamiecie piaskowe stają się stałym elementem polskiej rzeczywistości klimatycznej. Zdaniem eksperta, kluczowe dla samorządów i zarządców terenów zieleni powinno być wdrażanie rozwiązań z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury. Konieczne jest systemowe zatrzymywanie każdej kropli wody deszczowej w miejscu jej opadu, aby przeciwdziałać skutkom ekstremalnych upałów, które mogą zostać dodatkowo wzmocnione przez zjawisko El Niño.