Inwestycje i wyzwania w gospodarce odpadami. Pokazujemy siłę branży na Konferencji KGO

Spalarnie, biogazownie, kompostownie, centra recyklingu i instalacje do produkcji RDF-u – właśnie w tych kierunkach rozwijają się dziś zakłady komunalne, które próbują nadążyć za zmianami w systemie gospodarki odpadami.

Podczas 30. Konferencji Kompleksowa Gospodarka Odpadami pokazaliśmy wyjątkowe case study: wielkomiejskie inwestycje Warszawy, energetyczne podejście Gdańska, problemy i rozwiązania w mniejszym zakładzie w Olszowie oraz drogę Celowego Związku Gmin R-XXI do biogazu i samowystarczalności energetycznej.

Warszawskie plany i ambicje

– Transformacja naszego zakładu trwała kilkanaście lat. Nie było pieniędzy; był za to społeczny opór, bo chcieliśmy zbudować spalarnię. Mieliśmy wcześniej taką instalację w skali mikro, jednak i tak było to wielkim wyzwaniem – wspominał Adam Chwieduk z Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w Warszawie, które na dodatek przed paroma laty musiało zamknąć swoją instalację MBP, co doprowadziło do drastycznej podwyżki cen zagospodarowania odpadów. Mimo to udało się wybudować niezwykle nowoczesną Warszawską Wytwórnię Energii, która może się pochwalić wydajnością 305 tys. ton odpadów komunalnych rocznie (są to odpady z tzw. czarnego worka). 

Warszawa ma jednak kolejne plany. W MPO ma powstawać kompost oraz biometan (ta instalacja ma przetwarzać 80 tys. ton bioodpadów), którym MPO chce zasilać swoją flotę pojazdów (przetarg ma być ogłoszony już w tym roku). Dodatkową korzyścią może być “wyciągnięcie” odpadów bio z frakcji zmieszanej, z której powstaje preRDF. To znacząco poprawi kaloryczność paliwa, które przez zawartość odpadów kuchennych jest często mokre. Następnym krokiem będzie budowa ogromnego centrum recyklingu, dzięki któremu MPO będzie w stanie zagospodarowywać większość wytwarzanych w Warszawie odpadów.

Jak zbudować bezpieczny i opłacalny zakład przetwarzania odpadów? Dyskusja na Konferencji KGO

Gdańskie remedium na wysokie koszty

Imponującą spalarnię odpadów komunalnych wybudował też Gdańsk. Tamtejszy Port Czystej Energii pierwotnie miał przyjmować odpady z całego województwa pomorskiego. – Tak się ostatecznie nie stało i w mojej ocenie jest to błąd. Widać to na przykładzie naszego miasta, bo gdybyśmy nie mieli ITPOK, wydawalibyśmy połowę naszego budżetu na zagospodarowanie odpadów, które trafiają dziś właśnie do tej instalacji – podsumował Sławomir Kiszkurno z PCE. Instalacja ma wydajność ok. 160 tys. ton rocznie i obsługuje 40 okolicznych gmin. Sąsiaduje z Zakładem Utylizacyjnym w Gdańsku, gdzie znajduje się ogromne, stare i uciążliwe składowisko. Port Czystej Energii przetwarza nie tylko frakcję kaloryczną, ale też balast z kompostowni hermetycznej i niektóre rozdrobnione odpady wielkogabarytowe. 

– My jednak musimy nadal się rozwijać. Mam tu na myśli polskie instalacje MBP, które są przestarzałe i często przekładają odpady “z jednej kupki na drugą”. Te linie powinny stać się nowoczesnymi centrami recyklingu – uważa Kiszkurno. Jego zdaniem jest to wielką szansą na poprawienie poziomów recyklingu, co wydarzyło się w Łużyckim Centrum Recyklingu w Marszowie, gdzie zakład odzyskuje z frakcji podsitowej m.in. szkło. 

Kolejnym krokiem dla ZUt w Gdańsku będzie budowa biogazowni o rocznej wydajności 60 tys. ton, która pozwoli odzyskiwać niewykorzystane dotychczas pokłady energii tkwiącej w odpadach. Warto zaznaczyć, że gdański zakład już dziś prowadzi bioelektrownię, jednak na razie spalany jest w niej gaz składowiskowy.

Samorządy chcą spalarni. Rozmawiamy o kosztach gospodarki odpadami na KGO

Problemy mniejszych gmin

Kolejna prezentowana w czasie panelu dyskusyjnego instalacja jest zupełnie inna niż te w Gdańsku i Warszawie. Zakład Zagospodarowania Odpadów Olszowa obsługuje ok. 130 tys. mieszkańców, a jej największym wyzwaniem jest zagospodarowanie frakcji nadsitowej, która chociażby w Porcie Czystej Energii jest wykorzystywana energetycznie. – Mimo to rozwijamy się, rozbudowując kompostownię z unijnych środków. Kolejnym krokiem jest instalacja do produkcji preRDF i RDF. Chcemy, by to paliwo trafiało do nowej elektrociepłowni w nieodległym Kępnie – komentował prezes spółki Sławomir Kraus. ZZO mierzy się z jeszcze jednym dużym wyzwaniem: dużym zanieczyszczeniem frakcji podlegających selektywnej zbiórce. W tych warunkach spółka osiąga poziom recyklingu 30-33%. Duży udział w tym ma kompostownia.

– Realia nie są łatwe, co poskutkowało podniesieniem opłat “na bramie” od lipca. Wpływa na to chociażby fakt, że ubyło cennych opakowań objętych dziś kaucją, a wszystkich innych frakcji jest coraz więcej – dodawał Kraus. To oznacza, że instalacje takie jak ZZO będą ponosić coraz wyższe koszty zagospodarowania odpadów, mając do dyspozycji mniej dających się sprzedać surowców.

ROP i kaucja, czyli najgorętsza dyskusja na Kompleksowej Gospodarce Odpadami

Biogaz na Pomorzu Zachodnim

Ambitne plany na rozwój ma Celowy Związek Gmin R–XXI. – Idziemy w kierunku biogazu i planujemy instalację o wydajności 34 tys. ton odpadów wspólnie z firmą NeoBioEnergy. Ma ona powstać w Łobzie i bez wątpienia pomoże w walce o osiągnięcie poziomów recyklingu – mówił Jacek Chrzanowski ze Związku. 

R–XXI jest największym związkiem gmin w Polsce, zrzeszając 34 gminy. Obsługuje je Zakład Zagospodarowania Odpadów w Słajsinie, w którym pracuje ponad 200 osób. W 2019 r. na dachach sortowni i kompostowni pojawiła się farma PV o łącznej mocy 400 kW. Dziś Związek planuje instalację kolejnych paneli, co w połączeniu z biogazownią ma uniezależnić ZZO energetycznie. Ważnym krokiem do tego jest też optymalizacja zużycia energii. Spółka wymieniła oświetlenie na LED-owe, co pozwala zaoszczędzić prawie 50% prądu wydatkowanego dotychczas na ten cel.

Białek (MKiŚ) na KGO: jesteśmy zdeterminowani, żeby procedować ROP

Największa Konferencja w branży

To już koniec 30. Konferencji Kompleksowa Gospodarka Odpadami. Wydawnictwo Abrys zgromadziło przy jej okazji w Pobierowie aż 870 najważniejszych ekspertów z branży gospodarki odpadami.

Naszym kolejnym branżowym wydarzeniem będzie Forum Recyklingu w Lublinie (27-28.10.2026), gdzie spotkają się przedstawiciele branż związanych z materiałowym odzyskiem surowców – m.in. tworzyw sztucznych, metali i szkła. 

W listopadzie spotkamy się z kolei w Ustce podczas Konferencji “Termiczne Przekształcanie Odpadów. Odzysk Energii”. To wydarzenie dla wszystkich zainteresowanych odzyskiwaniem energii z odpadów komunalnych, niebezpiecznych i medycznych.