Cena gazu w Europie osiąga 100 euro, pierwszy raz od kryzysu energetycznego z 2022 r.

Obecnie ceny gazu ponad trzykrotnie przekraczają poziomy sprzed rozpoczęcia przez Izrael i USA wojny z Iranem. Konflikt zwiększył już rachunek Europy za import paliw kopalnych o ponad 100 mld euro. Tymczasem zapasy gazu pozostają na niskim jak na tę porę roku poziomie, a nad gospodarką wisi ryzyko kolejnych podwyżek cen.

Bariera psychologiczna

Choć ceny gazu w Europie są wciąż znacznie niższe od szczytowych wartości z poprzedniego kryzysu energetycznego, w niektórych częściach regionu pojawiły się niepokoje społeczne wywołane rosnącymi kosztami utrzymania. Widoczne są również oznaki trudności w sektorze produkcyjnym. W związku z tym Unia Europejska zwróciła się do państw członkowskich o rozważenie działań mających na celu ograniczenie zapotrzebowania na energię.

– Poziom 100 euro jest bez wątpienia barierą psychologiczną, która może powstrzymać dalsze wzrosty – ocenił Tom Marzec-Manser, dyrektor ds. europejskiego rynku gazu i LNG w Wood Mackenzie.

– Jednak biorąc pod uwagę dynamicznie zmieniającą się sytuację geopolityczną na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w kontekście zbliżających się wyborów w USA, wystarczy niewiele, aby ceny gazu w Europie poszybowały jeszcze wyżej – dodał.

Europa płaci więcej

W obliczu utrzymujących się zakłóceń na Bliskim Wschodzie Europa może być zmuszona płacić więcej, aby przyciągnąć dostawy skroplonego gazu ziemnego. Chłodniejsza pogoda i rosnące zapotrzebowanie na ogrzewanie na półkuli północnej stwarzają warunki do ostrej rywalizacji cenowej z odbiorcami z Azji.

Region dysponuje niewieloma rozwiązaniami, które mogłyby złagodzić skutki podwyżek dla konsumentów, których budżety są już mocno obciążone. UE zamierza odroczyć wprowadzenie nowych przepisów dotyczących emisji metanu, które mogłyby utrudnić import gazu. Nie przyczyni się to jednak do zahamowania wzrostu cen w krótkim okresie.

Na styczeń zaplanowano wprowadzenie całkowitego zakazu importu rosyjskiego LNG, choć pojawiają się głosy wzywające do ponownego rozważenia tego rozwiązania, aby złagodzić presję kosztową.

Tymczasem dziennik „Wall Street Journal” poinformował, że USA ostrzegły kilka arabskich państw Zatoki Perskiej, by przygotowały się na krótką, intensywną kampanię militarną wymierzoną w Iran. Operacja miałaby nastąpić po amerykańskich wyborach do Kongresu, które odbędą się za tydzień.

Ceny gazu w Europie wzrosły do najwyższego poziomu od grudnia 2022 r.

Niewystarczające zapasy

Kraje Europy są szczególnie narażone na potencjalne skoki cen gazu, ponieważ zimowe zapasy tego paliwa znajdują się na najniższym poziomie sezonowym od 2009 r.

Magazyny gazu ziemnego w UE są zapełnione w 74,6%, wobec pięcioletniej średniej dla tej pory roku wynoszącej 89,5%. Znajduje się w nich obecnie 846,39 TWh gazu – wynika z danych Gas Infrastructure Europe.

W Niemczech poziom zapełnienia magazynów wynosi 61,5%, podczas gdy pięcioletnia średnia to 88,3%.

Pogoda nie sprzyja

Z danych meteorologicznych wynika, że temperatury w północno-zachodniej Europie wzrosły w tym tygodniu powyżej normy, ale w najbliższych dniach prognozowany jest ich spadek. Może on zbiec się z falami zimna w niektórych częściach Azji, co dodatkowo zwiększyłoby konkurencję o dostawy gazu.

Eksport gazu z Bliskiego Wschodu, który przed wybuchem wojny odpowiadał za jedną piątą globalnego zapotrzebowania, pozostaje zakłócony przez trwający konflikt. Tymczasem końca sporu między USA a Iranem nie widać.