Automatyzacja będzie też ograniczała zapotrzebowanie na pracę człowieka przy części procesów. Ludzie pozostaną, ale ich zaangażowanie zacznie zmierzać w innym kierunku – powiedział podczas Forum Recyklingu Łukasz Tomsia z firmy STADLER.
Nie ma idealnej sortowni
Cel wydaje się prosty: odzyskać z odpadu jak najwięcej wartościowych materiałów, uzyskać jak najwyższą jakość poszczególnych frakcji i zrobić to przy możliwie niskim koszcie przetwarzania jednej tony. Sama technologia nie jest jednak uniwersalna. Łukasz Tomsia zwrócił uwagę, że przy projektowaniu instalacji konieczne jest uwzględnienie zarówno oczekiwań operatora, jak i charakterystyki konkretnego rynku oraz materiału trafiającego na linię.
– Kiedy projektujemy nową instalację dla nowego klienta, bazujemy na naszym doświadczeniu oraz sytuacji danego rynku oraz dostosowujemy ją do wymagań tak, żeby na samym końcu efekt rozsortowania odpadu i poszczególnych frakcji był jak najlepszy – powiedział.
Proces ten w praktyce nigdy się nie kończy. Zmieniają się przepisy, strumienie odpadów, oczekiwania odbiorców surowców oraz możliwości technologiczne. Dlatego, jak podkreślił przedstawiciel STADLER-a, instalacje są stale rozwijane, a jednym z nowych narzędzi staje się sztuczna inteligencja.
Projektowanie instalacji nie powinno zaczynać się dopiero w momencie przygotowania gotowego przetargu. Zdaniem Łukasza Tomsi, firmy technologiczne powinny być angażowane wcześniej, gdy inwestor dopiero analizuje dostępne rozwiązania i zastanawia się nad przyszłą konfiguracją zakładu. Powód jest prosty: nawet instalacje zajmujące się podobnym rodzajem odpadów mogą pracować w zupełnie innych warunkach.
– Każdy rynek jest inny. Można powiedzieć, że mamy nawet regionalizację, jeżeli chodzi o wsad, który trafia do sortowania. Jest inny w Polsce, inny w Niemczech i inny w Stanach Zjednoczonych – powiedział Łukasz Tomsia. Nie istnieje więc jedna konfiguracja sortowni, którą można bez zmian zastosować w każdym kraju czy mieście.
Zobacz całą rozmowę
AI reaguje na to, co trafia na linię
Jednym z największych kierunków zmian w technologiach sortowania jest wykorzystanie sztucznej inteligencji. Nie chodzi jednak wyłącznie o roboty wybierające konkretne przedmioty z taśmy. AI może być wykorzystywana także do zarządzania procesem i analizowania pracy urządzeń. Strumień odpadów nie jest bowiem stały. Jego skład zmienia się w zależności od sezonu, zachowań mieszkańców czy nawet okresu świątecznego.
– Inny odpad mamy wiosną, inny jesienią, inny w okresie świąt Bożego Narodzenia. Sortownia musi być przygotowana na różny rodzaj odpadów w różnych okresach – powiedział Łukasz Tomsia. Według niego rozwiązania wykorzystujące AI mogą wspierać dostosowywanie parametrów pracy linii do aktualnego strumienia.
– Te rozwiązania dostosowują prędkość linii i pracę urządzeń sortujących tak, żebyśmy osiągnęli odpowiednie parametry jakościowe surowca na wyjściu – wyjaśnił. To właśnie takie praktyczne zastosowania AI były jednym z głównych tematów debaty technologicznej podczas Forum Recyklingu. Portal Komunalny relacjonował, że rozmowa szybko zeszła z poziomu ogólnych deklaracji o sztucznej inteligencji do pytania o ekonomikę instalacji i wymierne efekty technologii.
Automatyzacja sortowni ma sens tylko wtedy, kiedy prowadzi do uzyskania produktu, na który rzeczywiście istnieje zapotrzebowanie. Łukasz Tomsia zwrócił uwagę na doświadczenia z bardziej rozwiniętych europejskich rynków, m.in. niemieckiego i austriackiego. Tam kolejnym etapem bezpośrednio po sortowaniu jest często zakład recyklingowy mający bardzo precyzyjne wymagania jakościowe.
– Każdy z tych recyklerów mówi: potrzebuję surowca, ale musi być najwyższych parametrów – powiedział. To oznacza zmianę sposobu myślenia o instalacji. Sortownia nie powinna być projektowana wyłącznie po to, żeby wydzielić określoną frakcję. Musi przygotować materiał tak, aby mógł on rzeczywiście znaleźć odbiorcę i trafić do kolejnego procesu.
– To już nie jest budowanie sortowni, to nie jest tylko mechanika czy sam inżyniering. To już jest pełna automatyzacja, której celem jest przygotowanie dla następnego recyklera surowca o najwyższych parametrach jakościowych – powiedział Łukasz Tomsia.
Robot zamiast człowieka?
Naturalnym następstwem automatyzacji jest pytanie o miejsca pracy. Czy rozwój robotyki i sztucznej inteligencji doprowadzi do sytuacji, w której człowiek przestanie być potrzebny na linii sortowniczej? Łukasz Tomsia nie przewidywał całkowitego wyeliminowania ludzi.
– Czynnik ludzki pozostanie, tylko jego zaangażowanie będzie zmierzało w innym kierunku – powiedział. Jednocześnie zaznaczył, że technologie pozwalające bardzo znacząco ograniczyć udział pracy ręcznej już istnieją. STADLER ma doświadczenia z instalacjami w Skandynawii, w których wdrożono bardzo wysoki poziom robotyzacji i automatyzacji, zarówno przy odpadach budowlanych, jak i komunalnych. To nie oznacza jednak, że każde takie rozwiązanie należy automatycznie przenosić do Polski. O opłacalności automatyzacji w dużej mierze decyduje ekonomia. Jeszcze kilka lat temu różnice kosztów pracy między Polską a Europą Zachodnią czy Skandynawią były znacznie większe. Dziś stopniowo się zmniejszają. Do tego dochodzi drugi problem: dostępność pracowników. – Są już klienci, szczególnie duże miasta, którzy widzą, że koszt pracy jest bardzo duży, a znalezienie pracowników okazuje się trudne – powiedział Łukasz Tomsia. To właśnie duże ośrodki coraz częściej pytają o rozwiązania wykorzystujące AI oraz maksymalny możliwy poziom automatyzacji. Nie chodzi więc tylko o zastępowanie człowieka maszyną. Automatyzacja może być odpowiedzią na sytuację, w której do wykonywania określonych zadań coraz trudniej znaleźć ludzi.
W szerszej debacie dotyczącej cyfryzacji i AI przedstawiciele instalacji zwracali uwagę, że odpady komunalne są wyjątkowo zmiennym i trudnym materiałem. Nowe rozwiązania muszą więc nie tylko dobrze wyglądać podczas prezentacji, ale przede wszystkim sprawdzać się w codziennej eksploatacji. Z punktu widzenia operatora najważniejsze pozostają trzy rzeczy: ilość odzyskanego surowca, jego jakość oraz koszt przetworzenia tony odpadu. I właśnie tutaj może przejawiać się rzeczywista przewaga sztucznej inteligencji. Nie w samym fakcie zastosowania AI, lecz w możliwości ciągłego obserwowania procesu, reagowania na zmieniający się materiał i coraz precyzyjniejszego dostosowywania instalacji do tego, czego oczekuje odbiorca odzyskanego surowca.
🔍 Jak sztuczna inteligencja (AI) wspiera pracę nowoczesnych sortowni odpadów?
Sztuczna inteligencja pozwala na bieżąco analizować i reagować na zmieniający się skład strumienia odpadów, dostosowując prędkość linii oraz pracę urządzeń sortujących, aby osiągnąć najwyższe parametry jakościowe surowca wyjściowego.
🔍 Czy roboty i AI całkowicie zastąpią ludzi na liniach sortowniczych?
Nie, czynnik ludzki pozostanie w instalacjach, jednak rola pracowników ulegnie zmianie. Automatyzacja ma na celu odciążenie ludzi w najtrudniejszych zadaniach oraz stanowi odpowiedź na rosnące koszty pracy i trudności ze znalezieniem pracowników.
🔍 Dlaczego każda instalacja do sortowania odpadów musi być projektowana indywidualnie?
Występuje zjawisko regionalizacji wsadu (skład odpadów różni się w zależności od kraju, regionu czy sezonu), dlatego konfigurację sortowni zawsze należy dopasować do specyfiki lokalnego rynku oraz wymagań odbiorców surowców wtórnych.
![ad1d budowlane [28.10-15.12.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/10/budowlane-1320-x-250-px.png?pas=12158468272611181309)
![ad1b puchar recyklingu 26 partnerzy [05.11-01.12.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/11/puchar-recyklingu-partnerzy1320-x-250-px-2.jpg?pas=9272232872611181309)
![ad1c abrys wydarzenia [od 03.03.25]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/03/wydarzenia.abrys_.pl-320-x-520-px.png?pas=1729676912611181309)













![ad1d budowlane [28.10-15.12.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/10/budowlane-1320-x-250-px.png?pas=1890312152611181309)











Komentarze (0)