Reklama

ad1d budowlane [28.10-15.12.26]

AI w sortowni odpadów: Czy roboty i sztuczna inteligencja zastąpią ludzi?

AI w sortowni odpadów: Czy roboty i sztuczna inteligencja zastąpią ludzi?
18.11.2026, o godz. 13:51
czas czytania: około 6 minut
0

Sztuczna inteligencja zaczyna zmieniać nie tylko sposób sortowania odpadów, ale również zarządzanie całymi instalacjami. Nowoczesna sortownia może reagować na zmieniający się skład strumienia, optymalizować parametry pracy urządzeń i przygotowywać surowiec dokładnie pod wymagania kolejnego recyklera.

Dalsza część tekstu znajduje się pod reklamą

Reklama

ad1b puchar recyklingu 26 partnerzy [05.11-01.12.26]

Automatyzacja będzie też ograniczała zapotrzebowanie na pracę człowieka przy części procesów. Ludzie pozostaną, ale ich zaangażowanie zacznie zmierzać w innym kierunku – powiedział podczas Forum Recyklingu Łukasz Tomsia z firmy STADLER.

Nie ma idealnej sortowni

Cel wydaje się prosty: odzyskać z odpadu jak najwięcej wartościowych materiałów, uzyskać jak najwyższą jakość poszczególnych frakcji i zrobić to przy możliwie niskim koszcie przetwarzania jednej tony. Sama technologia nie jest jednak uniwersalna. Łukasz Tomsia zwrócił uwagę, że przy projektowaniu instalacji konieczne jest uwzględnienie zarówno oczekiwań operatora, jak i charakterystyki konkretnego rynku oraz materiału trafiającego na linię.

– Kiedy projektujemy nową instalację dla nowego klienta, bazujemy na naszym doświadczeniu oraz sytuacji danego rynku oraz dostosowujemy ją do wymagań tak, żeby na samym końcu efekt rozsortowania odpadu i poszczególnych frakcji był jak najlepszy – powiedział.

Proces ten w praktyce nigdy się nie kończy. Zmieniają się przepisy, strumienie odpadów, oczekiwania odbiorców surowców oraz możliwości technologiczne. Dlatego, jak podkreślił przedstawiciel STADLER-a, instalacje są stale rozwijane, a jednym z nowych narzędzi staje się sztuczna inteligencja.

Projektowanie instalacji nie powinno zaczynać się dopiero w momencie przygotowania gotowego przetargu. Zdaniem Łukasza Tomsi, firmy technologiczne powinny być angażowane wcześniej, gdy inwestor dopiero analizuje dostępne rozwiązania i zastanawia się nad przyszłą konfiguracją zakładu. Powód jest prosty: nawet instalacje zajmujące się podobnym rodzajem odpadów mogą pracować w zupełnie innych warunkach.

– Każdy rynek jest inny. Można powiedzieć, że mamy nawet regionalizację, jeżeli chodzi o wsad, który trafia do sortowania. Jest inny w Polsce, inny w Niemczech i inny w Stanach Zjednoczonych – powiedział Łukasz Tomsia. Nie istnieje więc jedna konfiguracja sortowni, którą można bez zmian zastosować w każdym kraju czy mieście.


Zobacz całą rozmowę


 

AI reaguje na to, co trafia na linię

Jednym z największych kierunków zmian w technologiach sortowania jest wykorzystanie sztucznej inteligencji. Nie chodzi jednak wyłącznie o roboty wybierające konkretne przedmioty z taśmy. AI może być wykorzystywana także do zarządzania procesem i analizowania pracy urządzeń. Strumień odpadów nie jest bowiem stały. Jego skład zmienia się w zależności od sezonu, zachowań mieszkańców czy nawet okresu świątecznego.

– Inny odpad mamy wiosną, inny jesienią, inny w okresie świąt Bożego Narodzenia. Sortownia musi być przygotowana na różny rodzaj odpadów w różnych okresach – powiedział Łukasz Tomsia. Według niego rozwiązania wykorzystujące AI mogą wspierać dostosowywanie parametrów pracy linii do aktualnego strumienia.

– Te rozwiązania dostosowują prędkość linii i pracę urządzeń sortujących tak, żebyśmy osiągnęli odpowiednie parametry jakościowe surowca na wyjściu – wyjaśnił. To właśnie takie praktyczne zastosowania AI były jednym z głównych tematów debaty technologicznej podczas Forum Recyklingu. Portal Komunalny relacjonował, że rozmowa szybko zeszła z poziomu ogólnych deklaracji o sztucznej inteligencji do pytania o ekonomikę instalacji i wymierne efekty technologii.

Automatyzacja sortowni ma sens tylko wtedy, kiedy prowadzi do uzyskania produktu, na który rzeczywiście istnieje zapotrzebowanie. Łukasz Tomsia zwrócił uwagę na doświadczenia z bardziej rozwiniętych europejskich rynków, m.in. niemieckiego i austriackiego. Tam kolejnym etapem bezpośrednio po sortowaniu jest często zakład recyklingowy mający bardzo precyzyjne wymagania jakościowe.

– Każdy z tych recyklerów mówi: potrzebuję surowca, ale musi być najwyższych parametrów – powiedział. To oznacza zmianę sposobu myślenia o instalacji. Sortownia nie powinna być projektowana wyłącznie po to, żeby wydzielić określoną frakcję. Musi przygotować materiał tak, aby mógł on rzeczywiście znaleźć odbiorcę i trafić do kolejnego procesu.

– To już nie jest budowanie sortowni, to nie jest tylko mechanika czy sam inżyniering. To już jest pełna automatyzacja, której celem jest przygotowanie dla następnego recyklera surowca o najwyższych parametrach jakościowych – powiedział Łukasz Tomsia.

Robot zamiast człowieka?

Naturalnym następstwem automatyzacji jest pytanie o miejsca pracy. Czy rozwój robotyki i sztucznej inteligencji doprowadzi do sytuacji, w której człowiek przestanie być potrzebny na linii sortowniczej? Łukasz Tomsia nie przewidywał całkowitego wyeliminowania ludzi.

– Czynnik ludzki pozostanie, tylko jego zaangażowanie będzie zmierzało w innym kierunku – powiedział. Jednocześnie zaznaczył, że technologie pozwalające bardzo znacząco ograniczyć udział pracy ręcznej już istnieją. STADLER ma doświadczenia z instalacjami w Skandynawii, w których wdrożono bardzo wysoki poziom robotyzacji i automatyzacji, zarówno przy odpadach budowlanych, jak i komunalnych. To nie oznacza jednak, że każde takie rozwiązanie należy automatycznie przenosić do Polski. O opłacalności automatyzacji w dużej mierze decyduje ekonomia. Jeszcze kilka lat temu różnice kosztów pracy między Polską a Europą Zachodnią czy Skandynawią były znacznie większe. Dziś stopniowo się zmniejszają. Do tego dochodzi drugi problem: dostępność pracowników. – Są już klienci, szczególnie duże miasta, którzy widzą, że koszt pracy jest bardzo duży, a znalezienie pracowników okazuje się trudne – powiedział Łukasz Tomsia. To właśnie duże ośrodki coraz częściej pytają o rozwiązania wykorzystujące AI oraz maksymalny możliwy poziom automatyzacji. Nie chodzi więc tylko o zastępowanie człowieka maszyną. Automatyzacja może być odpowiedzią na sytuację, w której do wykonywania określonych zadań coraz trudniej znaleźć ludzi.

W szerszej debacie dotyczącej cyfryzacji i AI przedstawiciele instalacji zwracali uwagę, że odpady komunalne są wyjątkowo zmiennym i trudnym materiałem. Nowe rozwiązania muszą więc nie tylko dobrze wyglądać podczas prezentacji, ale przede wszystkim sprawdzać się w codziennej eksploatacji. Z punktu widzenia operatora najważniejsze pozostają trzy rzeczy: ilość odzyskanego surowca, jego jakość oraz koszt przetworzenia tony odpadu. I właśnie tutaj może przejawiać się rzeczywista przewaga sztucznej inteligencji. Nie w samym fakcie zastosowania AI, lecz w możliwości ciągłego obserwowania procesu, reagowania na zmieniający się materiał i coraz precyzyjniejszego dostosowywania instalacji do tego, czego oczekuje odbiorca odzyskanego surowca.


🔍 Jak sztuczna inteligencja (AI) wspiera pracę nowoczesnych sortowni odpadów?

Sztuczna inteligencja pozwala na bieżąco analizować i reagować na zmieniający się skład strumienia odpadów, dostosowując prędkość linii oraz pracę urządzeń sortujących, aby osiągnąć najwyższe parametry jakościowe surowca wyjściowego.

🔍 Czy roboty i AI całkowicie zastąpią ludzi na liniach sortowniczych?

Nie, czynnik ludzki pozostanie w instalacjach, jednak rola pracowników ulegnie zmianie. Automatyzacja ma na celu odciążenie ludzi w najtrudniejszych zadaniach oraz stanowi odpowiedź na rosnące koszty pracy i trudności ze znalezieniem pracowników.

🔍 Dlaczego każda instalacja do sortowania odpadów musi być projektowana indywidualnie?

Występuje zjawisko regionalizacji wsadu (skład odpadów różni się w zależności od kraju, regionu czy sezonu), dlatego konfigurację sortowni zawsze należy dopasować do specyfiki lokalnego rynku oraz wymagań odbiorców surowców wtórnych.

 

Udostępnij ten artykuł:

Komentarze (0)

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Bądź pierwszą osobą, która to zrobi.
Reklama

ad1a ENVICON 2026

Dodaj komentarz

Możliwość komentowania dostępna jest tylko po zalogowaniu. Załóż konto lub zaloguj się aby móc pisać komentarze lub oceniać komentarze innych.
Reklama

ad1d budowlane [28.10-15.12.26]

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Przejdź do Aktualności