Białystok. Przez 10 lat ponad 1 mln ton odpadów mniej na wysypisku dzięki spalarni

Budowa spalarni kosztowała ponad 393 mln zł. M.in. 210 mln zł z tej kwoty pochodziło z dotacji z UE, 155 mln zł miasto otrzymało z preferencyjnej pożyczki, której spłacanie kończy w 2026 r. Truskolaski wspominał, że inwestycja była trudna pod względem przygotowania do budowy, było np. kilkadziesiąt procesów sądowych z przeciwnikami tej inwestycji.

– Spalarnia to sukces nas wszystkich dlatego, że mamy przede wszystkim 1,1 mln mniej odpadów na wysypisku, które zostały zutylizowane w ciągu 10 lat. (…) Ten sukces nasz wspólny to oczywiście niższe ceny odpadów dla mieszkańców – poinformował prezydent.

120 tys. ton odpadów rocznie

Maksymalnie rocznie spalarnia może przetworzyć 120 tys. ton odpadów. Taka ilość odpadów zasypałaby rocznie (pod względem objętości) stadion Chorten Arena w Białymstoku – porównał rzecznik spółki Lech Zbigniew Gołębiewski.

Prezydent powiedział, że ceny za odpady w Białymstoku są najniższe spośród tych miast, które mają spalarnie.

Ze spalania odpadów produkowana jest energia. Przez 10 lat spalarnia wyprodukowała ponad 3,3 mln GJ energii cieplnej i 450 tys. MWh energii elektrycznej – dodał prezydent.

Spalarnią zarządza miejska spółka komunalna Lech. Od lipca 2024 r. spółka Lech jest dostawcą energii elektrycznej (z termicznego przetwarzania odpadów) dla 160 jednostek podległych miastu (choć jeszcze nie wszystkich). Prezydent poinformował, że oszczędności miasta z tego tytułu wyniosły 4 mln zł.

Klaster energii przynosi oszczędności

Miasto Białystok dąży do samowystarczalności energetycznej. Służy temu m.in. powołany we wrześniu 2023 r. Białostocki Klaster Energii. Spółka Lech jest koordynatorem tego klastra. Są w nim także miasto Białystok i spółka komunalna Wodociągi Białostockie. Zakup energii ze spalarni odbywa się w ramach tego klastra – tłumaczono wówczas gdy powstawał klaster.

Klaster realizuje inwestycje dofinansowane kwotą ok. 50 mln zł z KPO. Dyrektor Biura Zarządzania Efektywnością Energetyczną w urzędzie miejskim w Białymstoku Karol Reńko poinformował, że dzięki tej inwestycji w OZE samowystarczalność energetyczna miasta wzrośnie z 70 do 86%.

Bez szkody dla środowiska

Z odpadów z białostockiej spalarni powstaje żużel, który może być wykorzystywany do produkcji materiałów budowlanych (ma odpowiednie certyfikaty, w tym także na sprzedaż), odzyskiwane są też metale żelazne i nieżelazne.

– Stanowimy zabezpieczenie dla mieszkańców, dostarczając energię cieplną, elektryczną, ale także wpisujemy się w system gospodarki odpadów o obiegu zamkniętym, ponieważ nasze uboczne produkty spalania stały się materiałami budowlanymi – powiedział prezes spółki Lech Michał Stefanowicz. Są one na przykład używane do budowy dróg.

Prezydent podkreślał, że z komina ze spalarni wydobywa się jedynie para wodna. – To nie są żadne toksyczne dymy ani inne elementy, które mogą szkodzić środowisku, a tym samym mieszkańcom – zapewnił Tadeusz Truskolaski. Spółka Lech zwraca uwagę, że spalarnia wyposażona jest w instalację do oczyszczania spalin, prowadzony jest też stały monitoring emisji.

Spalarnia zasili aquapark

W przyszłości spalarnia ma być też dostawcą energii elektrycznej i cieplnej do miejskiego aquaparku, który ma powstać w jej sąsiedztwie.

– Jesteśmy w tej chwili na etapie wyboru projektu koncepcyjnego – poinformował rzecznik spółki Lech. Zgłosiły się 4 biura projektowe; oferty są analizowane. Aquapark ma być gotowy pod koniec 2028 r.

Spalarnia w Białymstoku jest jednym z jedenastu takich zakładów w Polsce.