Uszkodzenie kolektorów ściekowych w Warszawie to temat numer jeden ubiegłych miesięcy. Zdarzenie wywołało wiele dyskusji o tym, jak dalece środowisko naturalne ucierpiało z powodu wypływu ścieków do Wisły. Awaria nazywana przez niektórych „katastrofą ekologiczną” stała się pretekstem do politycznych utarczek. O faktach i mitach związanych z awarią z Sebastianem Szklarkiem – ekohydrologiem, autorem bloga “Świat Wody” i adiunktem w Europejskim Regionalnym Centrum Ekohydrologii PAN w Łodzi, rozmawia Martyna Matuszczak.

Czy faktycznie mieliśmy do czynienia z katastrofą ekologiczną? Czy pana zdaniem to określenie jest zbyt daleko idące?

Awaria spowodowała lokalne zanieczyszczenie wód Wisły. Określanie tego mianem katastrofy ekologicznej jest wyolbrzymieniem problemu. Katastrofą mogli byśmy ją nazwać, gdyby miesiącami te ścieki leciały do rzeki. Chociaż przed 2012 r. leciały cały czas i nikt nie mówił o katastrofie. Tym bardziej, że w ściekach tych dominują głównie zanieczyszczenia, które przyroda potrafi zneutralizować.

Jedynie zanieczyszczenia stałe, których tak naprawdę nie powinno być w ściekach (patyczki do uszu, pampersy, podpaski i inne) oraz środki chemiczne stosowane do czyszczenia stanowią zagrożenie. Tak naprawdę nasza codzienna działalność zanieczyszcza rzeki w większym stopniu niż warszawska awaria.

W takim razie nie dotknęła nas katastrofa, ale jednak jakieś zachwianie równowagi ekologicznej miało miejsce. Jakie elementy środowiska najbardziej ucierpiały w związku ze zrzutem nieoczyszczonych ścieków do rzeki?

Najbardziej ucierpiało najbliższe otoczenie zrzutu oraz odcinek rzeki na kilku kilometrach poniżej. Przyczyn jest kilka. Po pierwsze materia biologiczna w ściekach potrzebuje tlenu do rozkładu, więc mogły powstać lokalne deficyty. Ale brak doniesień o martwych rybach świadczy o tym, że nie były to duże i rozległe deficyty, które w rzekach powstają bardzo rzadko.

Po drugie środki chemiczne, o których już wspomniałem. Ich największe stężenia były w pobliżu zrzutu, więc wszystkie organizmy mogły być narażone na toksyczne dawki. Najtrudniej miały za pewne roślinny wodne oraz organizmy, które nie mogły szybko uciec jak bezkręgowce żyjące przy dnie.

I na koniec też wspomniane zanieczyszczenia patyczkami i innymi sztucznymi materiałami, których nie powinno tam w ogóle być. One mogą wędrować z rzeką wiele kilometrów. Prawdopodobnie większość zatrzyma się w zbiorniku Włocławskim. Stanowią one zagrożenie dla ryb, jeśli połkną mniejsze fragmenty, a ich wieloletni rozkład spowoduje, że będą ciągłym zagrożeniem dla miejsca, do którego dotrą.

Mówi pan o niekorzystnym wpływie zanieczyszczeń stałych. W takim razie czy wprowadzone rozwiązania mające minimalizować negatywny wpływ zrzutu ścieków na środowisko, czyli ozonowanie, a następnie czyszczenie mechaniczne, poprawiły sytuację?

Wszystkie zastosowane metody powinny ograniczyć poziom zanieczyszczenia. Ozonowanie neutralizuje bakterie w ściekach, przy okazji wspomagając w pewnym stopniu procesy samooczyszczania. A mechaniczne czyszczenie ogranicza ilość śmieci, które nie powinny znaleźć się w ściekach.

Powtarzam to jak mantrę, bo brakuje nam świadomości, że do toalety trafiać powinien tylko papier. Wszystkie pozostałe materiały w normalnych warunkach (bez awarii) przyczyniają się do zapychania kanalizacji i mogą doprowadzić do awarii, a w ostateczności trafiają do oczyszczalni, utrudniając jej efektywną pracę. Swoją nieodpowiedzialnością zwiększamy ryzyko częstszego i ciągłego zanieczyszczania naszych rzek i jezior.

Całą rozmowę z Sebastianem Szklarkiem, można znaleźć w najnowszym wydaniu miesięcznika „Wodociągi-Kanalizacja”.

UDOSTĘPNIJ

Czytaj więcej

5 Komentarze

  1. Ciężko wypowiadać się na temat użytych materiałów i technologii wykonania jak nie było się na miejscu w trakcie budowy.
    Średnica, ciśnienie, wytrzymałość – wszystko to powinno być solidnie podobierane, nie wierzę, że przy takiej inwestycji nie wzięto pod uwagę możliwych naprężeń. Ale to czysta teoria.
    Miedia są takie, że wszędzie znajdą interes by wsadzić swoje trzy grosze, czy to TVN, czy TVP – dlatego nie chcę politykować i nie chcę też opierać się na niepełnej informacji: “no bo przecież w TV tak powiedzieli”.
    Powinniśmy w każdym mieście zwracać na uwagę na jakość i standard, nie na to ile wpadnie do kieszeni, jeśli wezmę tego, czy tamtego inwestora, że zaoszczedzę 1 mln, ale dodatkowo wydam 3, na poprawki. To tylko życzenie, chyba nie do zrealizowania w naszych realiach.

  2. Nie odnoszę się do epitetów, jedynie przypominam, że to Ratusz dał sobie termin dwóch miesięcy na rozwiązanie problemu w co nie wierzę. A co do fachowości to wykonanie kolektora ciśnieniowego z tego typu rur na uszczelkę wydaje się być nietrafione. Ciekawe do jakich ciśnień i w jakich warunkach producent dopuszczał zastosowanie tych rur, bo jeśli mały dopuszczenia i się rozleciały to Hobas powinien za to zapłacić. Jak zwykle można zaśpiewać ” Polacy nic się nie stało”, nie wspomnę o spalarni i niekontrolowanym wysypie osadów ściekowych. Do Pana Dominika, komedia to cały proces inwestycyjny wraz z odbiorami oraz eksploatacją. Od Warszawy winniśmy oczekiwać wyższych standardów.

  3. Energetyk wypowiada się o ściekach, komedia.
    Na dodatek. zamiast merytorycznie wypowiedzieć się w temacie, to wcina politykę, w coś co może wydarzyć się każdego dnia i nie tylko z rurociągiem.
    Prawda jest taka, że awaria to bardzo duży problem finansowy, logistyczny, ale nie biologiczny, tym bardziej, że zostały zastosowane wszystkie możliwości redukcji zanieczyszczeń – a media w szczególności tej dobrej zmiany huczą i dudnią o niefrasobliwości ratusza.
    Problemem jest plastik, rozbite szkło, male elementy spuszczone w misce ustępowej! Mało kto zwraca na to uwagę, bo przecież jest oczyszczalnia… i te wszystkie komentarze, mniej lub bardziej złośliwe nt. polityki powinny być wyeliminowane. W obecnych czasach tak jest, że zamiast kształcić się, wiemy najlepiej wszystko, w każdej dziedzinie, nie mając żadnego doświadczenia.

  4. Ekspert pisze o faktach i mitach, a faktycznie mydli oczy patyczkami do uszu. Faktem jest olbrzymi niekontrolowany zrzut surowych ścieków do Wisły i jest to na pewno przesłanka do zaliczenia tej awarii do katastrofy ekologicznej, ciągle mamy zagrożenie do dalszego zrzutu, jakoś nie wierzę w usunięcie awarii w okresie dwóch miesięcy według deklaracji Ratusza, pytanie czy Prezydent Trzaskowski poda się do dymisji jeśli deklarowanego terminu nie dotrzyma. Równie poważny problem to zagospodarowanie osadów a tu to prawdziwa hekatomba, osady są kierowane do odzysku rolniczego bez wymaganych badań, dotrzymania wymaganych procedur, osady magazynowane są w lagunach na powierzchni ziemi, gdzie są służby IOŚ, Sanepid, Marszałek, z punku powinny być cofnięte decyzje i zamknięta dalsza działalność, gdzie są ekolodzy, zieloni, zasłona milczenia zadziałała.

Skomentuj