Gminy w wyścigu z czasem. Tylko 30% ma realną szansę na plany ogólne do lipca 2026 r.

W środę podczas posiedzenia sejmowej komisji infrastruktury wiceszef rozwoju i technologii – Michał Jaros – poinformował, że ok. 90 proc. gmin przystąpiło do sporządzenia planu ogólnego, ale większość z nich jest na początkowym etapie prac. Wskazał, że 39 proc. gmin wciąż przygotowuje zamówienie publiczne na wybór wykonawcy zewnętrznego planu ogólnego gminy, a projekt planu ogólnego wraz z uzasadnieniem sporządziło 30 proc. samorządów.

Konsultacje społeczne w śladowej skali

– Konsultacje społeczne projektu ogólnego planu przeprowadziło dopiero 2 proc. gmin, a tylko w dwóch gminach plan ogólny został uchwalony – mówił wiceminister. Dodał, że średni czas przeprowadzenia procedury sporządzenia planu od podjęcia uchwały do jego uchwalenia wyniósł w tych gminach między 15 a 20 miesięcy.

– Na podstawie posiadanych danych nie jest możliwa ocena jaka część gmin uchwali plan ogólny do połowy 2026 r. – powiedział. – Największe szanse mają te samorządy, które zakończyły już analizę wniosku i sporządziły projekt, czyli ok. 30 proc. – dodał.

W jego ocenie termin, do którego zobowiązał się rząd Mateusza Morawieckiego od początku był nierealny.

Jaros pytany, co ze środkami z Krajowego Planu Odbudowy, które Polska musi wykorzystać na sporządzenie planów w określonym terminie, powiedział, że „ministerstwo jest w kontakcie z Komisją Europejską, szuka nowych rozwiązań”.

Zbliża się koniec okresu przejściowego

24 września 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która zobligowała gminy do sporządzenia planów ogólnych. Dokument ten w znacznej mierze zastąpi dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które stracą moc najpóźniej z dniem 1 lipca 2026 r. W tym samym terminie zakończy się okres przejściowy i wejdą w życie wszystkie znowelizowane przepisy reformy systemu planowania przestrzennego.

Po tym czasie uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz wydawanie decyzji lokalizacyjnych (o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o warunkach zabudowy) będzie możliwe, jeśli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny gminy.

Rządowy projekt ma umożliwić wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego takich jak np. szkoły, infrastruktura w okresie od dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy do czasu uchwalenia planu ogólnego gminy. Dlatego usunięto zakaz wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego we wskazanym okresie.

Projekt określa podstawę prawną dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego po dniu utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a przed dniem wejścia w życie planu ogólnego gminy.

W projekcie wskazano, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony od dnia 1 lipca 2026 r. będzie możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny gminy, a w przypadku, gdy wniosek dotyczy terenu położonego w więcej niż jednej gminie – jeżeli w tych gminach weszły w życie plany ogólne gmin.