Nikt chyba nie wie, ile setek, tysięcy albo milionów kilometrów dróg w kraju jest każdej zimy utrzymywane w stanie jedynie „wskazującym na odśnieżanie”, a ile zaś jest rzeczywiście odśnieżonych i odlodzonych. Tych pierwszych tej zimy może być więcej, drugich mniej.

Przepisy w sprawie odśnieżania nie są jednoznaczne. Stawiają często jedynie minimalne wymagania. Kwestia podwyższenia standardów to decyzja gminy. Tych jest w Polsce 2,5 tysiąca i każda może postąpić po swojemu. Każda, oczywiście, przeprowadzi „akcję zima”. Zasadne pozostaje natomiast pytanie o jej jakość i efektywność.

– Pamiętam czasy, gdy wiele gmin przyjmowało tzw. biały standard utrzymania dróg. Pokrótce polegał on na tym, że śnieg musiał być odgarnięty, ale nie usunięty. Dopiero z biegiem czasu standardy podwyższano. Obawiam się, że w tym roku czekać nas może regres. A to z powodu kłopotów budżetowych gmin, na które dodatkowo nakłada się znacząca podwyżka cen paliw, będących istotnym składnikiem kosztów akcji zimowej – mówi Wojciech Janka, prezes Krajowego Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast.

Podstawy prawne

Co mówi prawo? Reguły dotyczące odśnieżania dróg zapisane są przynajmniej w kilku aktach prawnych, a są to m.in.:

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 października 2005 r. w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach, 
  • Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
  • Ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

To jednak tylko najważniejsze wykładnie. Dlatego trzeba podkreślić, że utrzymanie dróg, zgodnie z art. 4 pkt 20 ustawy o drogach publicznych, jasno wskazuje, iż – oprócz wykonywania robót konserwacyjnych i porządkowych – zalicza się do tego zakresu zadań także odśnieżanie. 

Za to działanie odpowiadają zarządcy poszczególnych kategorii dróg, którzy w celu usunięcia śliskości po wcześniejszym mechanicznym usunięciu śniegu stosują środki niechemiczne – piasek o średnicy cząstek od 0,1 do 1 mm, kruszywa naturalne lub sztuczne o uziarnieniu do 4 mm oraz środki chemiczne w postaci stałej lub zwilżonej, a więc NaCl, CaCl2, MgCl2 oraz mieszaniny środków chemicznych i niechemicznych.

Wymienione substancje należy stosować zgodnie z wytycznymi opisywanymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych, tak aby nie pogarszały środowiska naturalnego. Ale jednocześnie aby zapewniały bezpieczne poruszanie się po drodze. 

Sól czy piasek?

Szczególnie kontrowersyjny może tutaj być chlorek sodu, który zdaniem ekspertów niszczy samochody, obuwie i środowisko (zanieczyszcza wodę i glebę). 

Jest jednak skuteczny, bo stosunkowo dobrze i szybko rozpuszcza białą naw...