Tallin to niewielki ośrodek miejski, stolica Estonii. Chociaż przez długi czas przynależał administracyjnie do Związku Radzieckiego, geograficznie i mentalnie utożsamia się z kulturą europejską. Zwłaszcza cywilizacja skandynawska odciska na nim swe piętno, także w kwestii kształtowania architektury krajobrazu.
 
W powojennym krajobrazie miasta swój ślad pozostawiły dwa ważne przełomy historyczne. Pierwszy nastąpił po śmierci Józefa Stalina i zaowocował nową falą modernizmu lat 60. XX w. Drugi to rozpad Związku Radzieckiego i powstanie niepodległego państwa w 1991 r. Skupiono się wówczas na sukcesywnej modernizacji dzielnic i budowie nowoczesnych obiektów. Według Tiiny Tammet, estetyka nowoczesności stała się rodzajem ucieczki w stronę Europy i świata, uosabiając swą formą idee demokracji oraz wolności1.
 
Na fali modernizmu
Przykładem, reprezentującym nowoczesny styl lat 60-tych jest pomnik Maariame Memorial Complex wybrany w ramach konkursu z 1965 r. Monument przyjął formę rozległej kompozycji krajobrazowej, stanowiącej oprawę widoku na zatokę Tallińską. Autorzy zwycięskiej pracy, którymi są Allan Murdmaa, Matti Varik, Jűri Palm, Ants Mőlder, Riho Kuld i Vello Hűtsi za swój największy sukces uważają zachowanie czystej formy bez zbędnych ozdób i systemowych detali takich jak sierpy, młoty czy też medale2. Pomnik zlokalizowano pomiędzy brzegiem Zatoki Tallińskiej a skalistym urwiskiem w północno-wschodniej części miasta. Wymagający i wyjątkowo atrakcyjny kontekst krajobrazowy podyktował oryginalną koncepcję zespołu memorialnego. Inwestycja miała być realizowana w trzech etapach. Zrealizowano tylko dwa. Podobno inicjatywę przerwano, gdy zauważono, że z lotu ptaka kompleks przybiera kształt krzyża – symbolu chrześcijaństwa niemile widzianego w czasach Związku Radzieckiego.
Wyrazem nowej fali modernizmu są również inne obiekty, które do dziś zachowały się w nienajlepszej kondycji, a ich pozostałości są świadectwem zderzenia komunistycznej utopii i modernistycznego porządku.
Współczesny krajobraz Tallina jest w trakcie przemian. Po odzyskaniu niepodległości wg Holgera Klemma nastąpił czas wielkich idei i pustej kiesy3. Ciekawe pole obserwacji procesu odnowy stanowi dzielnica znajdująca się pomiędzy portem a Starym Miastem. Zapisały się w niej kolejne etapy rozwoju nowego państwa. Można dostrzec przestrzeń pierwszych prywatnych inwestycji w postaci chaotycznej wolnorynkowej zabudowy z lat 90-tych. Widać również pewną stabilizację estetyczną w postaci późniejszych realizacji (szczególnie tych z pierwszych lat XXI w.).
 
Przestrzeń postindustrialna
Najnowszym przykładem, kreującym nowe horyzonty współczesnej przestrzeni miejskiej Tallina, ...

Wykup dostęp do płatnych treści Portalu Komunalnego!

Chcesz mieć dostęp do materiałów Portalu Komunalnego Plus?