Rewolucja w taryfach wod-kan. Znamy projekt ustawy

Najważniejsze zmiany wprowadzane w projekcie to obowiązek przygotowania nowych regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy po ich pozytywnym zaopiniowaniu przez organ nadzoru.

Organem nadzoru nad działalnością wodociągowo-kanalizacyjną będzie dyrektor RZGW PG Wody Polskie. Całkowicie nowy będzie model zatwierdzania taryf – wyłączone zostaną kompetencje organów gmin. Wniosek będzie musiał być przedkładany na 120 dni przed wejściem taryf w życie.

Projekt przewiduje obowiązek określania taryf na okres 3 lat (z możliwością skrócenia czasu na wniosek) oraz odpłatność wniosku o zatwierdzenie taryf. Organem odwoławczym w  sprawach dotyczących odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków oraz dotyczących odcięcia dostaw wody, zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego lub odmowy przyłączenia do sieci będzie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Założenia ustawy komentuje Mateusz Faron z Kancelarii Radców Prawnych Jerzmanowscy:

Nowelizacja istotnie modyfikuje katalog zadań i kompetencji gmin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Główne jej założenie to utworzenie wodociągowo-kanalizacyjnego super organu nadzoru w postaci dyrektorów RZGW Państwowego Gospodarstwa Wodnego „Wody Polskie”. Organ ten uzyska szerokie kompetencje począwszy od opiniowania regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zatwierdzania taryf, aż po rozstrzyganie określonych sporów pomiędzy odbiorcami usług a przedsiębiorstwami.

Projekt ustawy zakłada całkowitą „wymianę” aktualnie obowiązujących regulaminów. W terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy, przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne będą obowiązane przedłożyć radom gmin projekty regulaminów. Organy uchwałodawcze gmin przedłożą natomiast ostateczną wersją projektu organowi nadzoru do zaopiniowania. Po uzyskaniu pozytywnej opinii – rady gmin uchwalą regulamin. Dotychczasowe regulaminy obowiązywać będą do dnia uchwalenia nowych.

Obszar taryfowy to w naszej ocenie prawdziwa rewolucja w branży wodociągowo-kanalizacyjnej. Pełnię kompetencji do zatwierdzania taryf przejmie od gmin zgodnie z projektem organ nadzoru – dyrektor RZGW Wód Polskich. Taryfy obowiązywać będą przez okres 3 lat, a ich ewentualna zmiana w tym czasie będzie mogła nastąpić na wniosek, aczkolwiek jedynie w „uzasadnionych przypadkach”. Wniosek o zatwierdzenie taryf będzie nadto odpłatny, a należność ta wyniesie w myśl projektu 500 zł.

Warto wspomnieć również, iż projekt zakłada instrument jednostronnego określenia taryf przez organ nadzoru w drodze decyzji, jeżeli zajdzie uzasadniona konieczność obniżenia wysokości cen i stawek opłat taryfowych. Organ będzie mógł podjąć taką decyzję tylko na podstawie rzeczywistej zmiany warunków ekonomicznych wykonywania działalności działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa. Co istotne, taryfy zatwierdzone przed wejściem w życie nowelizacji, zachowają swoją moc. Tym samym, przedsiębiorstwa które uzyskają zatwierdzenie taryf przed wskazanym terminem, objęte zostaną nową procedurą taryfową dopiero w przypadku kolejnej taryfy.

Organ nadzoru otrzyma również kompetencje w zakresie rozstrzygania sporów pomiędzy odbiorcami usług a przedsiębiorstwami. Dotyczy to jednak wyłącznie trzech rodzajów sporów tj. dotyczących odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłączy oraz odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci. Wymienione spory rozstrzygane będą w drodze decyzji, od której służyć będzie stronom odwołanie do SOKiK. Co warte uwagi, organ nadzoru będzie miał w myśl projektu prawo do wydania postanowienia określającego warunki umowy lub przyłączenia do czasu zakończenia sporu. W praktyce może się zatem okazać, że indywidualne przypadki np. przyłączenia nieruchomości do sieci będzie rozstrzygał wskutek apelacji – Sąd Apelacyjny w Warszawie. Co więcej, niezależnie od wartości przedmiotu sporu – każda sprawa ma charakter kasacyjny, a zatem może być finalnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.