System kaucyjny budzi skrajne emocje. Czy ministerstwo zamknie istotną lukę?
Nowe wytyczne, ujęte w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) mają zmienić podejście do surowców i zachęcić producentów do przemyślanego projektowania.
![AD1A PZO 2026 [13.05-09.06.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/05/pzo-2026-baner-1320-x-250-px.png?pas=1486319302606040129)
Łącznie artykułów: 78.
Nowe wytyczne, ujęte w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) mają zmienić podejście do surowców i zachęcić producentów do przemyślanego projektowania.
Proponowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozwiązania dotyczące systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) wywołują sprzeciw przedsiębiorców wprowadzających opakowania na rynek oraz organizacji odzysku, których działalność na skutek zmian de facto zostanie zlikwidowana. Ich obawy dotyczą głównie tego, że scentralizowanie finansowania w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej sprawi, że system gospodarowania odpadów stanie się mniej wydajny, a koszty zostaną przerzucone na konsumentów. Państwowy system działa w Chorwacji, gdzie poziomy zbiórki są niższe niż średnia UE.
Leszek Świętalski ze Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej ma spore wątpliwości, czy jesteśmy przygotowani na system kaucyjny. – Zadałem pytanie w mojej gminie, gdzie znajduje się obowiązkowy przecież punkt zbiórki butelek i puszek. Nie powiedziano mi – mówił ekspert. Zauważył też, że kaucja może uszczuplić gminne budżety, dlatego czeka na przyjęcie rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
W połowie sierpnia 2025 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) ukazał się projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, oznaczony symbolem UC100. Dokument ten, przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ), ma za zadanie wprowadzić znaczące przeobrażenia w polskim systemie gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Głównym zamysłem jest implementacja mechanizmu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), co ma przenieść ciężar finansowy związany z utylizacją odpadów z samorządów i mieszkańców na przedsiębiorstwa wprowadzające opakowania na rynek. W odpowiedzi na tę inicjatywę, Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) opracował swoje oficjalne stanowisko.
W Polsce coraz częściej pojawiają się pytania dotyczące przyszłości darmowej wody z kranu w lokalach gastronomicznych. Wszystko za sprawą unijnego rozporządzenia 2025/40/UE oraz zmian w polskich przepisach dotyczących odpadów i odpadów opakowaniowych. Do Sejmu trafiła również petycja konsumentów, którzy postulują wprowadzenie symbolicznych opłat za wodę z kranu. Czy to oznacza koniec darmowej kranówki w restauracjach?
Zarząd Związku Miast Polskich z satysfakcją przyjmuje przedłożenie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC 100) mającego na celu m.in. wdrożenie systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), o co Związek Miast Polskich konsekwentnie apeluje od wielu lat. Przedłożony projekt w zakresie ROP stanowi istotny krok w kierunku wdrożenia sprawiedliwego systemu finansowania gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce opartego od wielu lat na modelu gminnym - czytamy w piśmie "Stanowisko Zarządu ZMP w sprawie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta"
Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, który dzisiaj (13.08.2025) pojawił się na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL), ma szansę zrewolucjonizować polski system gospodarki odpadami. Jego celem jest dostosowanie krajowych przepisów do unijnych wymogów i przeniesienie odpowiedzialności finansowej za opakowania z mieszkańców na ich producentów. Jedną z najistotniejszych kwestii która znalazła się w projekcie są regulacje dotyczące ROP.
Wraz ze wzrostem kanału e-commerce w branży modowej rośnie liczba wykorzystywanych opakowań, z których znaczną część wciąż stanowią te z plastiku. Do 2030 roku w Polsce e-sprzedawcy zużyją 147 mln plastikowych opakowań – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie DS Smith. Można zauważyć rosnący trend wśród marek modowych, które coraz częściej wybierają opakowania wykonane z papieru lub materiałów z recyklingu. To o tyle istotne, że polscy konsumenci odczuwają wyrzuty sumienia z powodu ilości plastiku, w którym dostarczane są ich zamówienia.
Do 2030 roku 55 proc. odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych powinno trafiać do przetworzenia. W ubiegłym roku było to ok. 27 proc. Nowe technologie w coraz większym stopniu ułatwiają sortowanie odpadów, ale nie pozwalają jeszcze na przetworzenie wszystkich ich rodzajów. To pierwsze wyzwanie związane z zamykaniem obiegu. Kolejnym jest zwiększanie zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w produkowanych opakowaniach, czego wymagają unijne przepisy. Choć w tym obszarze widać w ostatnich latach znaczące postępy, nie brakuje wyzwań.
W Polsce co roku zbierane jest ok. 750 tys. t szkła, czyli nieco ponad połowa szklanych opakowań wprowadzonych na rynek. W dodatku 20 proc. zebranego surowca to zanieczyszczenia innymi materiałami, np. ceramiką czy porcelaną, które nie nadają się do recyklingu. Polska traci na tym ok. 400 tys. t szkła, które mogłoby zostać ponownie przetworzone i wykorzystane. Duża część tej straty to efekt nieodpowiedniej segregacji i niskiej świadomości konsumentów. Zgodnie z wymogami UE w tym roku odsetek zebranego szkła powinien sięgnąć 70 proc.
We wtorek 11 lutego 2025 w UE weszły w życie nowe unijne przepisy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Ograniczają one m.in. stosowanie opakowań jednorazowych, jak pojedyncze saszetki na sól czy cukier i promują wyprawy na zakupy z własnymi pudełkami. Regulacje zaczną w pełni obowiązywać w sierpniu 2026 r.
65 proc. produktów spożywczych i napojów w europejskich supermarketach jest sprzedawanych w plastikowych opakowaniach. W Polsce ten odsetek jest podobny. Jak wynika z raportu DS Smith „Material Change Index”, w przypadku 40 proc. opakowań zawierających tworzywa sztuczne w Polsce, plastik można by wyeliminować, usuwając go całkowicie lub zastępując go zrównoważonymi alternatywami, np. tekturą czy opakowaniami biodegradowalnymi. W Polsce tylko 22 proc. firm spożywczych planuje w nadchodzącym roku zmiany w opakowaniach.
Europejczycy wytwarzają 83 mln ton odpadów opakowaniowych rocznie; problem ten drastycznie wzrasta w okresie świąt Bożego Narodzenia - podała organizacja Reloop Platform. Dodała, że ze względu na brak rozszerzonej odpowiedzialności producenta w Polsce koszt gospodarki odpadami spada m.in. na gminy.
Podczas tegorocznego Forum Recyklingu dr inż. Beata Waszczyłko-Miłkowska (Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy) zaprezentowała dane, dotyczące recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce w roku 2022. Była to równocześnie premiera raportu "Rynek recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce w 2022 roku". Jakie są najważniejsze konkluzje tego raportu?
W Busan w Korei Południowej zakończyła się 5. runda negocjacji w sprawie globalnego porozumienia dotyczącego zatrzymania zanieczyszczania środowiska tworzywami sztucznymi. Ze względu na brak zgody pomiędzy krajami w niektórych obszarach finalne negocjacje zostały odroczone.
Sejmowe komisje opowiedziały się w czwartek za odrzuceniem poprawek Senatu, które przesunęłyby start systemu kaucyjnego na 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z uchwaloną przez Sejm nowelą ustawy o opakowaniach, system kaucyjny powinien ruszyć w Polsce 1 października 2025 r.
W tygodniu promocji Black Friday w Polsce generuje się od 120 do 150 tys. ton odpadów opakowaniowych. Co roku ilość dokonywanych zakupów w tym okresie wzrasta - przekazano w raporcie Organizacji Odzysku Opakowań Pro R3. Jak dodano, w Polsce jest ok. 30 tys. niespełniających obowiązku recyklingu firm.
Projekt noweli ustawy, która zakłada m.in. przesunięcie startu sytemu kaucyjnego w Polsce na 1 października 2025 r., został w czwartek skierowany przez Sejm do dalszych prac w komisjach.
14 października podczas pierwszego dnia Forum Recyklingu dr inż. Beata Waszczyłko-Miłkowska (Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy) zaprezentowała dane, dotyczące recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce w roku 2022. Była to równocześnie premiera raportu "Rynek recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce w 2022 roku". Jakie informacje w nim zwarto? Zachęcamy do pobrania raportu.
Krzysztof Kawczyński, Przewodniczący Komitetu Ochrony Środowiska Krajowej Izby Gospodarczej, przedstawił najważniejsze wnioski płynące z dyskusji ekspertów i przedstawicieli różnych sektorów gospodarki, związanych zarówno z produkcją, jak i zbiórką oraz recyklingiem opakowań.
Nie najlepiej radzimy sobie z recyklingiem odpadów opakowaniowych. Ale tuż za rogiem są zmiany na lepsze – to wniosek z debaty „Rynek opakowań w Polsce”.
W 2022 roku w Polsce do obrotu wprowadzono 6 740,0 tys. Mg opakowań, z czego 34% stanowiły opakowania papierowe i tekturowe. Niestety, niski poziom ponownego użycia i recyklingu tych materiałów powoduje straty cennych surowców i utrudnia rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Zagadnienia dotyczące recyklingu odpadów opakowaniowych będą jednym z wielu obszarów tematycznych Forum Recyklingu - wyjątkowego wydarzenia, które odbędzie się w Poznaniu w dniach 14-15 października 2024.
Trwa seria, na razie nieformalnych, konsultacji nowej ustawy RPO. Ministerstwo Klimatu i Środowiska tymczasem zapowiada przedstawienie założeń ustawy na wrzesień. Wtedy: zacznie się proces legislacyjny, ruszą konsultacje formalne.
Najnowszy projekt ustawy ws. sytemu kaucyjnego wymaga dalszych zmian - uważa Anna Sapota reprezentująca firmę z branży recyklingu. Jej zdaniem należy zmienić m.in. przepisy dotyczące poziomów zbiórki. Dodała, że w nowym prawie powinna się pojawić tzw. organizacja parasolowa.
W ostatnim czasie bardzo dużo mówi się i pisze o zakrętkach „na uwięzi”, które są konsekwencją implementacji Dyrektywy Single-Use-Plastics z dnia 5 czerwca 2019 roku. Jednym z wielu elementów Dyrektywy SUP są tak zwane zakrętki „na uwięzi”. Choć rozwiązanie to budzi skrajne emocje społeczeństwa oraz niektórych przedstawicieli sceny politycznej, zostało stworzone, aby zwiększyć efektywność recyklingu. Jakie korzyści przyniesie to rozwiązanie? I czy jest to jedyna zmiana, jakiej mogą spodziewać się polscy konsumenci w najbliższym czasie?
