Łącznie artykułów: 101.
Jesteśmy świadkami budowy jednego z największych logistycznych systemów ostatnich dekad – systemu kaucyjnego. Powstaje on od podstaw i w dużym pośpiechu, a wśród klientów sklepów nie brakuje niepochlebnych opinii. Tymczasem w Polsce już istnieje profesjonalna infrastruktura do przetwarzania odpadów – w tym instalacje komunalne. Czy również na ich potencjale można oprzeć rodzący się system kaucyjny?
Posiedzenie Podkomisji stałej gospodarki i infrastruktury komunalnej, które odbyło się 13 maja 2026 r., stało się polem intensywnej debaty nad przyszłością polskiego sektora odpadowego. Głównymi osiami sporu były: operacyjna wydolność wdrażanego systemu kaucyjnego, kształt reformy Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) zawartej w projekcie UC100 oraz realna możliwość osiągnięcia przez samorządy unijnych wskaźników recyklingu. Podczas gdy Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) akcentuje strategiczne korzyści dla bezpieczeństwa surowcowego państwa, przedstawiciele samorządów oraz biznesu alarmują o ryzyku destabilizacji systemów gminnych, "dwóch prędkościach" wdrażania oraz niekontrolowanym wzroście kosztów dla mieszkańców.
Środowisko przedsiębiorców i organizacji branżowych jednoznacznie podkreśla: Polska potrzebuje skutecznego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w opakowaniach. Jednak proponowany w projekcie ustawy UC100 (regulującej ROP) model scentralizowany budzi poważne obawy zarówno pod względem efektywności środowiskowej, jak i zgodności z zasadami gospodarki rynkowej oraz prawem unijnym.
Z zapowiedzi posła PSL Andrzeja Grzyba wynika, że głosowanie o wotum nieufności wobec minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski odbędzie się na pierwszym majowym posiedzeniu sejmu. Grzyb stwierdził, że "jeżeli chcemy utrzymać stabilność koalicji, musimy uwzględnić, kto ją tworzy".
Reforma ROP (projekt UC100) to kluczowa zmiana w polskiej gospodarce odpadami, mająca na celu wdrożenie zasady „zanieczyszczający płaci” oraz dostosowanie prawa do rozporządzenia PPWR i dyrektywy SUP. Związek Gmin Wiejskich RP (ZGWRP) popiera kierunek zmian, ale ostrzega przed lukami finansowymi, ryzykiem wzrostu opłat dla mieszkańców oraz brakiem precyzyjnych algorytmów podziału środków z NFOŚiGW.
Ruszyło ogólnopolskie badanie składu odpadów zbieranych w tzw. żółtym worku, czyli frakcji metali i tworzyw sztucznych. Projekt obejmie 37 instalacji komunalnych z całej Polski i ma dostarczyć najbardziej aktualnych danych o tym, co rzeczywiście trafia do systemu. Badanie organizuje wydawnictwo Abrys.
Moduł potwierdzeń w BDO to nowe narzędzie w Bazie Danych o Odpadach, które od początku 2026 roku służy do elektronicznego składania wniosków i wystawiania dokumentów DPR oraz eDPR. Obowiązek jego stosowania wynika z ustawy o odpadach i ma na celu uszczelnienie systemu gospodarki odpadami opakowaniowymi. W praktyce jednak użytkownicy mierzą się z licznymi błędami technicznymi, brakiem intuicyjności oraz blokadą środowisk testowych dla integratorów API.
A zatem stało się: po wielu miesiącach oczekiwania możemy wreszcie zapoznać się z zaktualizowanym projektem ustawy UC100, wprowadzającej rozszerzoną odpowiedzialność producenta w opakowaniach, który 20 marca został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji. Jaki to jest ROP? Zgodnie z zapowiedziami sprzed miesiąca, możemy potwierdzić, że pozbawiony rewolucyjnych zmian w porównaniu z pierwszym projektem z sierpnia ub.r., ale też opóźniony, bo mający wejść w życie od 2027 r.
Dyskusja o rozszerzonej odpowiedzialności producenta w Polsce od lat krąży wokół jednego pytania: „ile producenci powinni zapłacić za wprowadzane opakowania?”. To pytanie jest jednak źle postawione. W rzeczywistości nie chodzi o pytanie „ile?”, ale „za co?”. Naszym zdaniem producent powinien ponieść pełny koszt swojego opakowania – od momentu wprowadzenia go na rynek aż po jego zagospodarowanie jako odpadu.
Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) wyraził głębokie zaniepokojenie obecnym kształtem i funkcjonowaniem systemu kaucyjnego w Polsce. W oficjalnym stanowisku skierowanym do najwyższych władz państwowych, Związek wskazuje na szereg zagrożeń dla instalacji komunalnych oraz domaga się natychmiastowej interwencji, w tym kontroli ze strony Najwyższej Izby Kontroli.
Wprowadzony 1 października 2025 roku system kaucyjny w Polsce stał się przedmiotem intensywnej debaty parlamentarnej. Poseł Grzegorz Matusiak w interpelacji nr 16100 podniósł kwestię „ucieczki” producentów w opakowania wielomateriałowe oraz licznych wyłączeń z systemu, które mogą wpływać na konkurencję. Resort klimatu odpowiada, przedstawiając dane o 1,2 mld opakowań wprowadzonych do obrotu i zapowiadając kluczowe decyzje na rok 2026.
Kartony do płynnej żywności mogą być w pełni poddane recyklingowi, a głównym wyzwaniem nie jest sam materiał, lecz dostęp do systemu, który jest w stanie zagospodarować wszystkie elementy takiego opakowania. Polska jest dobrym przykładem miejsca, gdzie taki system został zbudowany i działa w skali przemysłowej.
Nowa wersja projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) wprowadza istotną zmianę dla funkcjonowania gmin w pierwszych latach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), które przewiduje mechanizm przejściowy ograniczający ryzyko spadku finansowania systemu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska często porównywało swoją propozycję rozszerzonej odpowiedzialności producenta do czeskiego modelu ROP. Czy słusznie? Jakub Tyczkowski z organizacji odzysku Rekopol przekonuje, że nie. Porównaniom sprzeciwia się operator tamtejszego systemu.
W polskich samorządach trwa właśnie jeden z najważniejszych momentów roku dla gospodarki odpadami. Do 31 marca gminy muszą złożyć roczne sprawozdania z gospodarowania odpadami komunalnymi, w których po raz pierwszy pojawią się dane z funkcjonującego już systemu kaucyjnego. Dla wielu urzędów to realny test – czy w nowych warunkach uda się utrzymać wymagane przez Unię Europejską poziomy recyklingu.
– Gdyby producenci byli tak odpowiedzialni ekologicznie, jak deklarują, to w ogóle nie potrzebowaliby ustawy UC100, żeby płacić za odpady opakowaniowe. Mieliśmy przecież organizacje odzysku i ten model się nie sprawdził – mówi radca prawny Sławomir Podgórski, ekspert KIGO. Prawnik odnosi się do ustawy wprowadzającej rozszerzoną odpowiedzialność producenta, o której rozmawialiśmy w czasie debaty zorganizowanej przez Abrys w Krajowej Izbie Gospodarczej w lutym 2026 r.
Podczas lutowej debaty w Krajowej Izbie Gospodarczej posłanka KO Gabriela Lenartowicz stwierdziła, że jeżeli w połowie kwietnia do parlamentu trafi ustawa wprowadzająca ROP w obecnym kształcie, "rozpocznie się wielka awantura". – Moim zdaniem jest to apel, żeby taka awantura nie wybuchła. Pani poseł wskazywała nam wszystkim, że wcześniej należy wypracować rozsądny konsensus – komentuje dr Andrzej Gantner z Polskiej Federacji Producentów Żywności Związku Pracodawców.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje rewolucyjnych zmian w projekcie ustawy UC100 wprowadzającej rozszerzoną odpowiedzialności producenta. Projekt poznaliśmy w sierpniu, a dziś kończy się analiza uwag, jakie spłynęły do MKiŚ. W przededniu ogłoszenia zaktualizowanej propozycji spotkaliśmy się w Krajowej Izbie Gospodarczej podczas debaty organizowanej przez wydawnictwo Abrys. Wzięli w niej udział parlamentarzyści i przedstawiciele resortu, którzy usłyszeli, że ROP ma trafić do parlamentu w połowie kwietnia.
Polska będzie przekonywać Unię Europejską, aby opakowania po mleku nie trafiały do systemu kaucyjnego. Wiceministra klimatu Anita Sowińska wskazuje na wyzwania sanitarne i planuje analizę rozszerzenia systemu o tzw. "małpki" oraz opakowania wielomateriałowe do czerwca 2026 roku.
![Instalacje komunalne stracą 10% przychodów przez kaucję. ROP-u nadal nie ma [WIDEO]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/02/szewczyk-300x229.jpg)
Po czterech miesiącach od wejścia w życie systemu kaucyjnego instalacje komunalne zaczynają zauważać, że zmienia się "żółty worek" odbierany od mieszkańców. Piotr Szewczyk z ZUOK "Orli Staw" zbadał ten strumień odpadów komunalnych i mówi: zmiana na razie nie jest dramatyczna, ale opakowań objętych kaucją ubywa. Z czasem instalacje komunalne mogą stracić przez to 10% wszystkich przychodów i aż 50% przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży surowców.
Od 1 stycznia 2026 roku polski system kaucyjny wchodzi w decydującą fazę, a na półkach sklepowych rozpoczyna się prawdziwa rewolucja. Kończy się okres ulgowy dla producentów, co dla konsumentów oznacza jedno: opakowania z charakterystycznym znakiem kaucji powinny stać się codziennością.
Pierwsze trzy miesiące obowiązywania systemu kaucyjnego są okresem testów dla wszystkich graczy na rynku. Z końcem grudnia br. kończy się okres przejściowy, kiedy producenci napojów wyprzedają wcześniejsze partie opakowań i stopniowo wprowadzają do sklepów nowe, operatorzy kaucyjni podpisują umowy z sieciami handlowymi, a konsumenci uczą się powoli nowych zasad.
![Mikołajczyk (Rekopol): Organizacje odzysku to ponad 20 lat budowania kompetencji i edukacji [WIDEO]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/12/20251202-131235-300x200.jpg)
ROP nie może być byle jaki, a obecna propozycja eliminuje ponad 20 lat budowania doświadczeń, kompetencji i systemów informatycznych. Ani nas, ani środowiska, nie stać na taki eksperyment – tymi słowami Michał Mikołajczyk z Organizacji Odzysku Odpadów Opakowaniowych Rekopol komentuje treść projektu ustawy UC100 autorstwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska, która ma wprowadzić rozszerzoną odpowiedzialność producenta w opakowaniach. Ten temat rozwinął w rozmowie z Kamilem Paczkiem.
Nowe wytyczne, ujęte w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) mają zmienić podejście do surowców i zachęcić producentów do przemyślanego projektowania.
Proponowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozwiązania dotyczące systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) wywołują sprzeciw przedsiębiorców wprowadzających opakowania na rynek oraz organizacji odzysku, których działalność na skutek zmian de facto zostanie zlikwidowana. Ich obawy dotyczą głównie tego, że scentralizowanie finansowania w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej sprawi, że system gospodarowania odpadów stanie się mniej wydajny, a koszty zostaną przerzucone na konsumentów. Państwowy system działa w Chorwacji, gdzie poziomy zbiórki są niższe niż średnia UE.
