Tyczkowski (Rekopol): Czesi proszą, by nie porównywać ich ROP-u do polskiego modelu

Czeskim systemem rozszerzonej odpowiedzialności producenta zarządza EKO-KOM, czyli prywatna spółka prawa handlowego. Co prawda tamtejsze prawo dopuszcza działanie wielu operatorów ROP-u, ale po kilku latach na rynku pozostał tylko jeden z nich. To właśnie z przedstawicielami tej firmy spotkał się niedawno Jakub Tyczkowski z Rekopolu.  – Relacjonowaliśmy kolegom z Czech, że polskie ministerstwo odpowiedzialne za środowisko wielokrotnie porównywało swoją propozycję do modelu czeskiego, z zastrzeżeniem, że wprowadza do tego rozwiązania pewne zmiany. Czechom takie porównanie zdecydowanie nie przypadło do gustu – wspomina ekspert.

Jaka jest najważniejsza różnica między polskim a czeskim modelem? W naszym kraju operatorem systemu ROP będzie państwowy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Tyczkowski o ROP-ie: mamy do czynienia z nacjonalizacją pewnego segmentu naszej gospodarki

Jak działa polski ROP?

ROP ma wprowadzić zasadę „zanieczyszczający płaci”. Każde opakowanie wprowadzane na rynek będzie obarczone niewielką opłatą, którą finalnie pokryje konsument. Pieniądze zebrane w systemie przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej mają trafić do gmin, instalacji komunalnych oraz recyklerów. Fundusz ma pobierać pieniądze od producentów wprowadzających produkty w opakowaniach. Jak duża będzie opłata? To będzie zależeć od tego, czy przedsiębiorcy postawią na ekoprojektowanie. Opakowania mniej szkodliwe dla środowiska zostaną objęte niższą opłatą.

Jakub Tyczkowski jedną z największych słabości polskiego ROP-u dostrzega właśnie w roli NFOŚiGW. – Trudno jest mi sobie wyobrazić sytuację, w której ktoś zadaje NFOŚiGW pytanie: „dlaczego stawki są takiej wysokości, a nie innej?”. Jeszcze trudniej jest mi wyobrazić sobie, że ktoś na takie pytania otrzymuje odpowiedź, a NFOŚiGW podejmuje rekomendowane działania – przekonuje Tyczkowski. Dlaczego? Jego zdaniem akcjonariusze organizacji odzysku mają bezpośredni interes w tym, by ich opakowania zawracały do gospodarki – rzeczywiście niebawem zacznie tego wymagać choćby Rozporządzenie PPWR. Z kolei NFOŚiGW, według Tyczkowskiego, takiego interesu nie ma.

Podgórski (KIGO): Gdyby producenci chcieli płacić za odpady, to by płacili

“Producenci płacili tyle, ile oczekuje rynek”

W niedawnej rozmowie z Portalem Komunalnym radca prawny Sławomir Podgórski, ekspert KIGO, argumentował, że wprowadzający produkty w opakowaniach mieli prawie 25 lat na zbudowanie efektywnego systemu, co niestety im się nie udało. – Gdyby producenci byli tak odpowiedzialni ekologicznie, jak deklarują, to w ogóle nie potrzebowaliby ustawy UC100, żeby płacić za odpady opakowaniowe. Mieliśmy przecież organizacje odzysku i ten model się nie sprawdził – przekonywał Podgórski. Z kolei wybór NFOŚiGW ocenił jako “najbardziej obiektywny i kontrolowalny”.

– Stwierdzenie, iż przedsiębiorcy mieli swoje 5 minut, a nawet 25 lat na pokrycie kosztów gospodarki odpadami jest nieuprawnione, bo płacili dokładnie tyle, ile rynek oczekiwał, że zapłacą. Z kolei ustawa nie określała ani nadal nie określa konkretnych stawek opłat ani mechanizmów ich kształtowania – odpowiada Jakub Tyczkowski z Rekopol. Ekspert argumentuje, że stawki opłat w dzisiejszym systemie, opartym na dokumentach potwierdzających recykling, są ustalane pomiędzy organizacjami odzysku a branżą gospodarki odpadami i wynikają ze zdrowej gry rynkowej.

W nowym systemie stawki opłat oraz zasady podziału pieniędzy zebranych od producentów będą ustalane przez urzędników państwowych oraz pracowników publicznych instytucji.

Będzie “awantura o ROP w Sejmie”? Andrzej Gantner (PFPŻZP): To apel, żeby jej nie było! [WIDEO]