System kaucyjny budzi skrajne emocje. Czy ministerstwo zamknie istotną lukę?
Nowe wytyczne, ujęte w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) mają zmienić podejście do surowców i zachęcić producentów do przemyślanego projektowania.
Łącznie artykułów: 157.
Nowe wytyczne, ujęte w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) mają zmienić podejście do surowców i zachęcić producentów do przemyślanego projektowania.
Potrzebna jest właściwa interpretacja przepisów dotyczących systemu kaucyjnego przy sprzedaży i dostawach potraw z napojami – na wynos, gdy zamówienie składane jest telefonicznie lub przez aplikację - wskazała Rzecznik MŚP Agnieszka Majewska, która zwróciła się do minister klimatu w tej sprawie.
Wdrażanie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) i uruchomienie systemu kaucyjnego to jedne z najbardziej oczekiwanych, a zarazem najbardziej złożonych zmian w polskim systemie gospodarki odpadami. Ich skutki odczują nie tylko producenci, ale także gminy, przedsiębiorstwa komunalne i recyklerzy. Dlatego właśnie temat ten stanie się jednym z kluczowych punktów tegorocznego 29. Kongresu Ochrony Środowiska ENVICON, który odbędzie się 2–3 grudnia 2025 r. w Hotelu Vienna House by Wyndham Andel’s w Łodzi.
Już 12 producentów wprowadziło opakowania ze znakiem kaucji. Obecnie takich opakowań jest już na rynku blisko 100 tys. – poinformowała w poniedziałek podczas konferencji prasowej wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce to jeden z najważniejszych kroków w kierunku poprawy selektywnej zbiórki odpadów. Dyskusja wokół tego rozwiązania coraz częściej przybiera jednak charakter uproszczony. W opinii publicznej pojawia się przekonanie, że kaucja stanie się swoistym panaceum na kwestie związane z gospodarką odpadami. Tymczasem nawet najbardziej efektywny system tego typu nie zlikwiduje całego wyzwania.
![Recyklat nawet 2 razy droższy niż surowiec pierwotny. Branża krwawi [WIDEO]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/10/depositphotos_221330954_xl-300x200.jpg)
– W pewnym momencie płaciliśmy za surowiec do produkcji recyklatu tyle, za ile można było kupić na rynku gotowe tworzywo typu virgin – mówi nam Beata Szynkiewicz-Razik z PRT Radomsko. Branżę pogrążają dziś niskie ceny ropy oraz masowy napływ wątpliwej jakości recyklatu np. z Wietnamu.
Choć system kaucyjny wystartował 1 października, to butelek oznaczonych logotypem kaucji właściwie nie ma jeszcze na rynku. Kiedy zatem system kaucyjny zacznie działać w pełni? Jakub Linkowski z Netto przewiduje, że "rozpędzoną lokomotywę zobaczymy dopiero mniej więcej za rok". Na razie sieć duńskich sklepów wyprzedaje zapasy napojów nieobjętych kaucją i skupia się na ręcznej zbiórce.
Leszek Świętalski ze Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej ma spore wątpliwości, czy jesteśmy przygotowani na system kaucyjny. – Zadałem pytanie w mojej gminie, gdzie znajduje się obowiązkowy przecież punkt zbiórki butelek i puszek. Nie powiedziano mi – mówił ekspert. Zauważył też, że kaucja może uszczuplić gminne budżety, dlatego czeka na przyjęcie rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Na razie w części sieci handlowych nie ma jeszcze napojów w butelkach i puszkach z logo systemu kaucyjnego; będą one szerzej pojawiać się na przełomie roku – poinformowały PAP sieci handlowe. Mimo to część z nich jest już gotowa przyjmować zwroty wszystkich opakowań objętych systemem kaucyjnym.
Pierwsze napoje w opakowaniach ze znakiem kaucji są już w drodze do sklepów, ale przygotowania do wymiany towaru na butelki i puszki objęte systemem kaucyjnym nadal trwają – poinformowali PAP producenci napojów. Według nich proces ten może zająć nawet kilka lub kilkanaście miesięcy.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce popiera ponad 60 proc. badanych - wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Wirtualnej Polski. 93 proc. badanych wiedziało, że system kaucyjny obowiązuje od 1 października.
Według szacunków Returmatic nawet 30–40 tys. małych sklepów, aptek, zakładów pracy i innych punktów w Polsce mogłoby przystąpić do systemu kaucyjnego, ale tego nie zrobi ze względu na brak miejsca na instalację stacjonarnych automatów RVM do zbierania opakowań objętych kaucją lub koszty z tym związane. Czy rozwiązaniem dla nich mogą być mobilne butelkomaty i centra rozliczeniowe, które sprawdziły się już na innych rynkach europejskich?
– Na razie polska gospodarka jest cyrkularna tylko w 10%. Nie udaje nam się zawrócić aż 90% surowców, co pokazuje skalę problemu – alarmowała dziś w czasie posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska. Jej zdaniem nie uda nam się zatrzymać kryzysu odpadowego bez ROP i systemu kaucyjnego.
- Mimo, że system kaucyjny startuje od 1 października 2025, to najbliższe pół roku jego funkcjonowania będzie czasem na dotarcie się systemu; może osiągnąć docelową efektywność w drugiej połowie 2026 r. - ocenił w rozmowie z PAP Andrzej Gantner z Polskiej Federacji Producentów Żywności.
Sklepy prowadzące zbiórkę butelek i puszek będą oznaczone; odpowiednia informacja o zbiórce powinna znaleźć się w widocznym miejscu, np. w witrynie sklepu. Ponadto część operatorów przekazała PAP, że przygotowała lub przygotowuje mapy, na których zaznaczone będą sklepy przyjmujące opakowania.
Mimo, iż od października rusza system kaucyjny, to nie za każdą plastikową butelkę czy puszkę po napoju otrzymamy zwrot kaucji. Decydować o tym będzie specjalne oznaczenie na etykiecie. Nie we wszystkich sklepach będzie można też oddać takie opakowanie.
W pierwszym kwartale funkcjonowania systemu kaucyjnego będzie obowiązywał okres przejściowy; w sklepach będą napoje w starych i nowych butelkach - powiedziała w czwartek w Sejmie minister klimatu Paulina Hennig-Kloska. Dodała, że nie wyklucza rozszerzenia systemu o opakowania po mleku.
W Polsce od 1 października wejdzie w życie system kaucyjny, obejmujący butelki plastikowe, metalowe puszki i szklane butelki wielorazowego użytku. Jest to rozwiązanie od lat z powodzeniem stosowane w wielu państwach Europy i Azji, w których znacznie wzrosły dzięki temu wskaźniki zbiórki i recyklingu odpadów.
![Agata Juzyk (Reselekt S.A.) ostrzega, że emisje w systemie kaucyjnym będą duże [WYWIAD]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/09/20250903_131709-300x200.jpg)
– Na naczepę samochodu ciężarowego wejdzie ok. 750 kg niezgniecionych butelek PET zebranych w systemie kaucyjnym. To oznacza, że emisje CO2 będą wysokie – mówi Agata Juzyk, prezeska Reselekt S.A., która odpowiada za uruchomienie jednego z pierwszych w Polsce operatorów systemu kaucyjnego.
System kaucyjny ma wejść w życie 1 października tego roku. Co w sytuacji kiedy placówka zobowiązana do przejęcia opakowań zwrotnych odmówi? Klienci powinni zgłaszać wszelkie nieprawidłowości w systemie kaucyjnym, w tym odmowę przyjęcia opakowania w dużym sklepie, do Inspekcji Handlowej – poinformowała wiceminister klimatu Anita Sowińska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) rozwiało wątpliwości dotyczące formy zwrotu kaucji w nowym systemie kaucyjnym, który ma zacząć obowiązywać od 1 października br. Resort potwierdził, że zwrot kaucji powinien odbywać się w formie pieniężnej, czyli gotówką lub na kartę. Dopuszcza jednak rozwiązanie z bonami, pod warunkiem, że będą one łatwo wymienialne na pieniądze.
![System kaucyjny na starcie będzie kosztować 11,5 mld zł. Było warto? [WIDEO]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/09/leoniewska-300x240.png)
Na etapie pilotażu zdawało się, że koszt transportu i zliczenia jednej butelki będzie wynosił ok. 1 gr. Dziś okazuje się, że będzie to jednak 35-40 gr – takie dane podaje Joanna Leoniewska-Gogola z Deloitte. W efekcie przez 10 lat na system kaucyjny mamy wydać nawet 32,4 mld zł.
![Olga Goitowska (UMP) o ROP: to projekt prospołeczny i prośrodowiskowy [WIDEO]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/09/514267073_10233512109537321_7551986484603082507_n-300x236.jpg.pagespeed.ce.63w5k0NaLk.jpg)
– Mamy na chwilę obecną projekt ustawy, który jest oparty o model w pełni popierany przez samorządy. To projekt prospołeczny i prośrodowiskowy – tak o polskim modelu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w opakowaniach mówi Olga Goitowska z Unii Metropolii Polskich. Przyznaje jednak, że propozycja rodzi "więcej pytań niż odpowiedzi".
Projektowana ustawa o opakowaniach wprowadzająca mechanizm Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) zawiera rozwiązania, które zaszkodzą przedsiębiorstwom i mogą doprowadzić do ograniczenia recyklingu - oceniła Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji (POHiD) zrzeszająca sieci handlowe.
Zarząd Związku Miast Polskich z satysfakcją przyjmuje przedłożenie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC 100) mającego na celu m.in. wdrożenie systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), o co Związek Miast Polskich konsekwentnie apeluje od wielu lat. Przedłożony projekt w zakresie ROP stanowi istotny krok w kierunku wdrożenia sprawiedliwego systemu finansowania gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce opartego od wielu lat na modelu gminnym - czytamy w piśmie "Stanowisko Zarządu ZMP w sprawie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta"
