USA: Naukowcy wykorzystali odpady z PET do produkcji ciastek

Technologię opracował zespół z Southern Illinois University Carbondale w ramach projektu związanego z NASA Deep Space Food Challenge. Pierwotnym celem badań było stworzenie sposobu produkcji żywności w warunkach bardzo ograniczonego dostępu do surowców, m.in. podczas długotrwałych misji kosmicznych. Wyniki prac przedstawiono podczas konferencji American Chemical Society Fall 2026 w Chicago.

Plastik nie trafia bezpośrednio do żywności

W eksperymentach wykorzystano m.in. politereftalan etylenu (PET), stosowany powszechnie do produkcji butelek na napoje. Badacze podkreślają jednak, że rozdrobniony plastik nie jest bezpośrednim składnikiem otrzymywanej żywności.

PET, podobnie jak łodygi i liście kukurydzy oraz inne odpady roślinne, jest najpierw poddawany procesowi rozkładu z wykorzystaniem wody, tlenu, wysokiego ciśnienia i temperatury. W efekcie powstają prostsze związki chemiczne, które następnie mogą być przetwarzane przez mikroorganizmy.

W opracowanym procesie wykorzystano odpowiednio zmodyfikowane drożdże. Pobierają one węgiel z uzyskanych wcześniej związków, wykorzystują go do wzrostu i produkują m.in. białka, tłuszcze oraz kwasy, które mogą posłużyć jako składniki żywności.

– Chcieliśmy opracować technologię pozwalającą przetwarzać plastik na produkty o większej wartości. Pomyśleliśmy: dlaczego nie skupić się na żywności? Przecież zarówno plastik, jak i żywność zawierają węgiel – wyjaśnił kierujący projektem dr Lahiru Jayakody.

„Microbites” z drukarki 3D

Do otrzymanej masy naukowcy dodali błonnik, skrobię i substancję słodzącą. Następnie uformowali ją przy użyciu drukarki 3D. W ten sposób powstały bogate w białko ciastka nazwane „microbites”.

W kolejnych etapach badań zespół zmodyfikował mikroorganizmy tak, aby produkowały również związki wpływające na smak, zapach i wartość odżywczą produktu. Drożdże piekarskie Saccharomyces cerevisiae wytwarzały m.in. wanilinę, natomiast Rhodosporidium toruloides – beta-karoten, będący prekursorem witaminy A.

Według autorów dotychczasowe analizy wskazują, że otrzymany produkt jest bezpieczny. Badacze nie uzyskali jednak jeszcze zgody na przeprowadzenie testów smaku. W badaniu dotyczącym zapachu większość uczestników deklarowała natomiast gotowość spróbowania „microbites”.

Od gospodarki odpadami do produkcji żywności

Docelowo naukowcy chcą doprowadzić do sytuacji, w której mikroorganizmy będą wytwarzały także składniki obecnie dodawane do produktu osobno, takie jak skrobia, błonnik czy substancja słodząca.

Choć technologia powstawała z myślą o przyszłych wyprawach na Księżyc i Marsa, jej autorzy widzą dla niej również zastosowania na Ziemi. Potencjalnie mogłaby służyć do zagospodarowania wybranych strumieni odpadów i jednoczesnego wytwarzania wartościowych produktów w miejscach, gdzie dostęp do żywności i surowców jest utrudniony, np. na terenach dotkniętych katastrofami.