Sejm. Komisja wysłuchała informacji MKiŚ nt. zamian w systemie kaucyjnym

Podczas czwartkowego posiedzenia sejmowej komisji ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska przedstawiła najważniejsze zmiany, które mają zostać wprowadzone nowelizacją ustawy o systemie kaucyjnym.

Nowe propozycje

Są to m.in.: wyłączenie z systemu kaucyjnego opakowań po produktach mlecznych, włączenie do systemu małych sklepów, które sprzedają napoje w opakowaniach zwrotnych oraz wprowadzenie mechanizmu tzw. podążania kaucji za produktem, czyli pobierania jej przy każdej sprzedaży produktu. Ma to – jak wskazała wiceminister – zapobiec ewentualnym nadużyciom przy rozliczaniu pobranej kaucji.

Sowińska powiedziała również, że trwają prace m.in. nad możliwością wnioskowania producentów o dokumenty potwierdzające recykling. Dodała, że wiązać się to będzie ze zwiększeniem opłaty produktowej dla firm, które nie zdecydują się wejście do systemu Powiedziała, że będzie to trzykrotność opłaty produktowej i ma być ona naliczana od 2026 roku.

Minimalne poziomy selektywnej zbiórki

Kolejną zamianą – jak mówiła – jest określenie minimalnych poziomów selektywnej zbiórki. Wyniesie on 77 proc. na lata 2025 – 2028 oraz 90 proc. od 2029 roku. Wysokości kaucji ma wynieść 50 gr za puszkę i 1 zł za butelkę.

Wiceminister nie zgodziła się z zarzutami części posłów i przedstawicieli strony społecznej, który postulowali przesunięcie wejścia w życie systemu o rok, czyli od 2026 roku. Argumentowali to słabym przygotowaniem handlowców, operatorów systemu i samorządów do tej operacji. “Operatorzy bardzo intensywnie przygotowują się do wprowadzania systemu. We wrześniu planujemy sesję pytań, które pokażą aktualny stan przygotowania” – powiedziała Sowińska.

Wiceminister wyraziła nadzieję, że rząd przyjmie projekt nowelizacji w lipcu br., co umożliwi uruchomienie notyfikacji unijnej.

Pierwotne założenia

Zgodnie z obecnym kształtem przepisów system kaucyjny w Polsce ma zacząć działać od 2025 r. Jego celem jest zmniejszenie ilości zmieszanych odpadów komunalnych odbieranych przez gminy i zwiększenie poziomu recyklingu. Duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 m kw., będą musiały odbierać puste opakowania i oddawać kaucję, natomiast te mniejsze będą mogły przystąpić do systemu dobrowolnie, choć pobiorą kaucję. Nieodebrana kaucja zostanie przeznaczona na finansowanie systemu kaucyjnego. Kaucja ma zachęcić do zwrotu opakowań i zwiększyć ilość ponownie wykorzystanych i przetwarzanych surowców służących do wytworzenia opakowań.

System ma objąć trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowe puszki do 1 litra.