Baściuk (E-Waste Recycling): branża ZSEE potrzebuje jasnych i szybkich procedur

– Powinniśmy przyjąć kierunek, w którym nie produkujemy z odpadów kolejnych odpadów lub półproduktów, ale już gotowe produkty i surowce – apeluje Mirosław Baściuk z E-Waste Recycling Organizacji Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego. Jego zdaniem właśnie wtedy wykorzystamy pełen potencjał urban miningu, czyli odzyskiwania np. metali ziem rzadkich z ZSEE. Zużyty sprzęt to jednak nie tylko metale – jego części da się przetworzyć chociażby na sorbent z pianki poliuretanowej, który ma niezwykłe właściwości sorpcyjne i jest “sprzedawany na cały świat”. 

Ekspert podkreśla jednak, że nie jest to łatwe, a na przeszkodzie często stoją… procedury administracyjne. To właśnie one potrafią zablokować na wiele lat wdrażanie nowoczesnych technologii niezbędnych do jak najlepszego przetwarzania metali.

Mirosław Baściuk o recyklingu ZSEE

Technologia nie poczeka

Mirosław Baściuk wskazuje tu na polskich proces legislacyjny. Jego zdaniem jest on tak długi, że przed otwarciem nowoczesnego zakładu przetwarzania ZSEE “pierwszych 5 do 7 lat musimy spędzić na przygotowywaniu dokumentacji”. Dopiero później następuje budowa, a i na tym etapie może się okazać, że inwestor nie otrzyma wszystkich niezbędnych pozwoleń. – Inwestorzy się znajdą; znajdą się też pieniądze. Tylko jak mamy je pozyskiwać i zakładać jakikolwiek biznesplan, skoro nie wiemy, kiedy otrzymamy pozwolenia? – pyta Baściuk. Podaje też przykład zachodnioeuropejskich przepisów, które pozwalają nawet na… próbne uruchomienie zakładu. To na tej podstawie inwestor dostaje pozwolenia oraz szacowane są jego możliwości przetwarzania. 

– Dla przykładu korespondencja z urzędem niemieckim odbywa się za pośrednictwem maili. Dostajemy też propozycje, jak zmodyfikować wniosek, żeby lepiej dostosować go do wymagań. Do polskich urzędów cały czas wysyłamy listy, a dialogu nadal brak – dodaje. Tymczasem rozwój technologii nie czeka urzędowy tryb załatwiania spraw, czego przykładem są baterie litowo-jonowe. Ekspert zwraca uwagę, że w polskim katalogu brakuje nawet odpowiednich kodów opisujących ten strumień odpadów, ponieważ w momencie jego tworzenia taka technologia nie istniała. Wg szacunków w 2035 r. będziemy mieć 3,8 miliona ton zawierających baterie litowo-jonowe; na razie moce przerobowe zakładów na Starym Kontynencie to kilkadziesiąt tysięcy ton. 

Co ze zbiórką?

Za dynamicznym rozwojem technologii nie nadąża też system zbiórki, ponieważ baterie (niezależnie od technologii) są wciąż zbierane i składowane “w miksie”. – Niestety wystarczy, że zacznie się grzać choćby jedna bateria litowo-jonowa i mamy gotowy przepis na pożar – komentuje Mirosław Baściuk, który wzywa do stworzenia osobnego i bezpiecznego systemu magazynowania takich baterii. 

Baściuk podkreśla, że “straty spowodowane pożarem w miejscu składowania mogą być milionowe”, a my powinniśmy się zastanowić, czy zbiórki baterii powinny być prowadzone np. w szkołach. 

Ekspert jest jednak zadowolony z tego, jak wiele ZSEE już teraz udaje nam się zbierać i przyznaje, że ten sektor może być jednym z pionierów gospodarki o obiegu zamkniętym. – Jednak musimy najpierw spełnić dwa podstawowe warunki: ułatwić procesy administracyjne i prowadzić kontrole w taki sposób, aby mieć pewność, że zakłady przetwarzania rzeczywiście mają takie możliwości, jakie deklarują – kończy Mirosław Baściuk.

Do dyskusji na temat ZSEE powrócimy w czasie Forum Recyklingu w Warszawie.

W dniach 1-2 października 2025 r. w Warszawie, w Hotelu Airport Okęcie odbędzie się wyjątkowe wydarzenie: 

Forum Recyklingu 2025

Szczegóły i rejestracja na stronie forumrecyklingu.pl

Olga Goitowska (UMP) o ROP: to projekt prospołeczny i prośrodowiskowy [WIDEO]