Prawo odpadowe a inwestycje: stabilizacja i kontrola instalacji

Zdaniem Katarzyny Wolny-Tomczyk należy rozdzielić obszary, w których branża potrzebuje przewidywalności, od tych wymagających poważniejszych zmian. Rewolucja może być potrzebna przy tworzeniu systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta czy wdrażaniu PPWR. Stabilność jest natomiast kluczowa w procesach inwestycyjnych.

Nie sposób planować bez stabilnego prawa

– W większości przypadków absolutnie ta stabilizacja jest potrzebna. Okazuje się niezbędna wówczas, gdy mówimy o regulacjach dotyczących różnych zezwoleń, decyzji środowiskowych czy pozwoleń na budowę – zauważyła Katarzyna Wolny-Tomczyk.

Częste zmiany przepisów utrudniają przedsiębiorcom określenie bezpiecznych parametrów przyszłej działalności. Problemem nie zawsze jest jednak samo brzmienie regulacji. Równie istotne okazują się różnice w ich interpretowaniu przez organy działające w poszczególnych województwach.

– Generalnie nie dostrzegam dysfunkcji istniejących przepisów, jeśli chodzi o branżę odpadową. Natomiast widzę problem w ich egzekwowaniu – podkreśliła rozmówczyni.

Jej zdaniem organy zbyt często ograniczają się do literalnego brzmienia przepisów, nie uwzględniając ich celu ani roli, jaką dana regulacja pełni w całym systemie gospodarki odpadami.

Zobacz całą rozmowę z Katarzyna Wolny-Tomczyk

Kontrole nie po to, by karać

Wolny-Tomczyk zwróciła również uwagę na sposób prowadzenia kontroli w zakładach. Nie chodzi o zwiększenie ich liczby, lecz o to, aby wskazywały przedsiębiorcom nieprawidłowości i dawały czas na ich usunięcie. Jako przykład przedstawiła praktykę stosowaną w Czechach, gdzie kontrolujący przekazują zalecenia, a następnie sprawdzają, czy zakład je wykonał. Jeżeli uchybienia zostaną naprawione, przedsiębiorca nie jest automatycznie karany.

Takie podejście ma służyć rzeczywistej ochronie środowiska, a nie jedynie prowadzić do nakładania sankcji. Kontrola powinna przynosić konstruktywną informację o tym, co należy poprawić w funkcjonowaniu instalacji.

Szybciej wydawane decyzje

Jednym z pomysłów na usprawnienie inwestycji jest ustandaryzowanie wniosków i pozwoleń zintegrowanych. Dokumenty mogłyby być przygotowywane w formie punktów i tabel, zamiast wielostronicowych, rozbudowanych opisów. Ułatwiłoby to pracę zarówno inwestorom, jak i urzędnikom.

Drugą propozycją jest utworzenie wyspecjalizowanego organu lub komórki zajmującej się decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach. Obecnie wydają je gminy, w których te same osoby odpowiadają często także za przetargi, jakość powietrza, zieleń i gospodarkę nieczystościami.

Na zakończenie rozmowy Katarzyna Wolny-Tomczyk zaapelowała również o zwrócenie większej uwagi na zagospodarowanie frakcji kalorycznej. Ekspertka zwróciła uwagę na konieczność lepszego uregulowania kwestii paliw alternatywnych, które mają potężny potencjał energetyczny, lecz obecnie bywają marginalizowane przez urzędy centralne.

Jak dodała, frakcji kalorycznej absolutnie nie należy pomijać w dyskusji o przyszłości polskiego systemu gospodarki odpadami.