Reklama

ad1a KGO kompleksowa 2026 [17.06.-02.09.26]

Anita Sowińska o systemie kaucyjnym, ROP i przyszłości gospodarki odpadami [ROZMOWA]

02.10.2025, o godz. 11:45

czas czytania: około 2 minut

System kaucyjny i rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) to dwa filary rewolucji odpadowej, którą wdraża Ministerstwo Klimatu i Środowiska. W wywiadzie z Piotrem Talagą, wiceminister Anita Sowińska podkreśla, że zmiany mają nie tylko odciążyć samorządy i mieszkańców, ale też wymusić ekoprojektowanie opakowań oraz zamknąć obieg surowców. Ambicje są wysokie – 90% zbiórki PET i puszek oraz wdrożenie sprawiedliwego ROP.

Dalsza część tekstu znajduje się pod reklamą

Reklama

1 października 2025 r. – w dniu startu systemu kaucyjnego – podczas Forum Recyklingu rozmawiano o tym, co zmieni się w polskiej gospodarce odpadami. Piotr Talaga, redaktor naczelny działu wydawnictw firmy Abrys, zapytał Anitę Sowińską, wiceminister klimatu i środowiska, o cele kaucji, jej przyszłość oraz o gorący temat, jakim jest Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP).

Minister Sowińska nie ukrywa, że wdrożeniu tak dużej logistycznej zmiany towarzyszy mieszanka dumy i obaw. Podkreśla, że system kaucyjny jest kluczowym narzędziem służącym dwóm zasadniczym celom: środowiskowemu i gospodarczemu. Ma on docelowo zapewnić 90% zbiórki surowców (PET i puszek) oraz pozyskać czysty materiał dla przemysłu, zamykając obieg.

Sowińska wskazuje również na konieczność ewolucji systemu w kontekście unijnych wymogów. “To właśnie w opakowaniach wielokrotnego użytku leży największy potencjał środowiskowy i ekonomiczny” – zaznacza.

W związku z rozporządzeniem PPWR, które narzuca osiągnięcie do 2030 roku co najmniej 10% napojów w opakowaniach wielokrotnego użytku, system kaucyjny ma być rozwijany, m.in. o standardowe butelki zwrotne. Ministerstwo liczy się z próbami ominięcia systemu, jednak są one wkalkulowane w ryzyko. Jednocześnie przypomniano, że kaucja nie obejmuje obecnie opakowań wielomateriałowych (kartonów) oraz szkła jednorazowego użytku.

Reforma ROP: Konieczność odciążenia samorządów

Kolejnym kluczowym filarem efektywnej gospodarki odpadami jest ustawa o ROP. Projekt UC100, choć budzi krytykę części interesariuszy, jest zdecydowanie popierany przez samorządy. Minister Sowińska wprost tłumaczy motywację Ministerstwa: “Ten system, który zaprojektowaliśmy, on tak naprawdę stawia na nogi to, co jest na głowie. W tej chwili to mieszkańcy ponoszą ciężar kosztów gospodarowania odpadami. A powinien to ponosić producent.”

Wprowadzenie sprawiedliwego ROP, zgodnie z dyrektywą UE, ma wymusić na producentach ekoprojektowanie opakowań i pełną odpowiedzialność za nie aż do końca cyklu życia. Ministerstwo zapewnia, że choć projekt budzi duże emocje, każdy postulat zgłoszony w ramach konsultacji jest analizowany, co otwiera furtkę do modyfikacji.

“Są dwa modele prezentowane przez różnych interesariuszy rynku. My wybraliśmy ten model, który jest wspierany przede wszystkim przez samorządy, które pokrywają koszty zagospodarowania odpadów. Ten system, który zaprojektowaliśmy stawia na nogi to co stoi ma głowie, bo w tej chwili to mieszkańcy ponoszą koszty zagospodarowania odpadów. A powinno być inaczej. To producent powinien te koszty ponosić, by to go zmotywowało do ekoprojektowania.” – zaznacza Sowińska.

Ambicją Ministerstwa jest przyjęcie ustawy ROP do końca roku, z planowanym etapowym wdrożeniem w ciągu 3 lat od jej uchwalenia.

Zachęcamy do obejrzenia całej rozmowy.