Na terenach kampusów uniwersyteckich formowane są idee, które mogą stać się podwalinami przyszłych zmian i postępu. Na te obszary należy patrzeć nie tylko poprzez pryzmat budynków i ich wnętrz, ale także otoczenia, które trzeba kształtować w sposób sprzyjający rekreacji i wypoczynkowi.

Wiodącym aspektem powinno być wdrażanie na uczelnianych terenach zieleni najnowszych technologii oraz modelowych rozwiązań, które będą forpocztą dla innych tego typu obszarów. Projektanci nie powinni zapominać jednak o historii miejsca, dawnych odkryciach czy wybitnych postaciach, które mogą stać się elementem narracji przestrzeni. Przykłady z Niemiec i Wielkiej Brytanii mogą stać się punktem odniesienia dla innych, analogicznych rozwiązań, także w Polsce.

Od lotniska do parku technologicznego

Berlińska dzielnica Adlershof to w dużej mierze teren dawnego lotniska. W 1909 r. wystartował stąd pierwszy niemiecki samolot z napędem silnikowym. Do dziś, mimo coraz ściślejszej zabudowy, jest to obszar silnie wyeksponowany na podmuchy wiatru. Zapewne z powodu naturalnych predyspozycji, teren ten został wybrany w 1912 r. przez Grafa Zeppelina na miejsce założenia Niemieckiego Instytutu Badawczego Lotnictwa, który niedawno świętował swoją setną rocznicę.

W międzyczasie Adlershof był areną wydarzeń historii Europy Środkowej ? rozwijał się tu przemysł zbrojeniowy, centra badań naukowych z dziedziny fizyki i chemii, a także badania kosmiczne. Obecnie jest to największy w Niemczech park technologiczny. Znajdują się tam nie tylko instytucje naukowe, w tym berliński Uniwersytet Humboldta, ale także siedziby licznych firm i startupów.

Pomniki historii we współczesnej aranżacji

Na dość rozległym obszarze rozmieszczone są liczne budowle, które niegdyś służyły do przeprowadzania eksperymentów fizycznych i chemicznych, zaś obecnie są traktowane jako pomniki historii. Jedynym z ciekawszych obiektów są termostałe laboratoria w kształcie kul ? są to dwie betonowe sfery połączone korytarzem z wejściem, które obecnie znajdują się na dziedzińcu jednego z biurowców. Zadaniem architektów było wpasowanie budynku w zastaną sytuację ? od strony głównej ulicy znajdują się podcienie, dzięki czemu laboratoria z lat 60. ubiegłego wieku są wyeksponowane i widoczne dla przechodniów. Jednocześnie wewnętrzne patio zostało wykorzystane jako przestrzeń rekreacyjna. Usytuowano tam siedziska oraz wiatę rowerową. Zastosowano także ażurową kostkę betonową, dzięki której pozostawiono dużą ilość nawierzchni przepuszczalnych dla wody.

W aranżacji zieleni wykorzystano liczne gatunki bylin, w tym rudbekię, która przyciąga wzrok żółtym kolorem i stanowi kontrast dla ciemnych liści większości roślin tworzących kompozycję. Nasadzenia drzew ograniczono do minimum ze względu na konieczność wyeksponowania budowli oraz zacienienie. Jedynie dwa dęby o kolumnowym pokroju flankują wejście do laboratorium.

Tożsamość miejsca i najnowsze tendencje

W centralnej części parku technologicznego znajduje się ciąg terenów rekreacyjnych połączonych z dużym obszarem parku krajobrazowego Johannisthal Adlershof. Kolejne skwery zostały zaaranżowane wokół zabytków techniki, takich jak stanowisko badawcze silników, w którego budynku obecnie mieści się lokal gastronomiczny z miejscem spotkań dla studentów, czy tunel aerodynamiczny ? w momencie wzniesienia w okresie międzywojennym najnowocześniejszy tego typu obiekt na świecie. Elementy zagospodarowania podkreślają historię miejsca. Na jednym ze skwerów, nazwanym parkiem aerodynamicznym, umieszczono instalację artystyczną składającą się z 15 czerwonych elipsoidalnych głośników z tworzywa sztucznego, na górze których wygrawerowano hasła nawiązujące do lotnictwa. Z głośników wydobywają się m.in. odgłosy silników samolotowych. Są to zmodyfikowane nagrania z archiwów państwowych pochodzące z terenu dawnego lotniska. Wraz z dźwiękami otoczenia tworzą one mentalne powiązanie przeszłości z te...