Wspierający działania na rzecz ochrony środowiska, przyrody i klimatu oraz transformacji energetycznej Program LIFE cieszy się w Polsce coraz większą popularnością. Świadczy o tym m.in. to, że łączna wartość polskich wniosków o dofinansowanie w ramach LIFE sięgnęła poziomu ok. 43,7 mln euro, co stanowi ponad połowę sumy pozyskanej przez Polskę w całej poprzedniej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 (ok. 80,5 mln euro).

Znamy już wyniki ubiegłorocznego naboru wniosków do finansowanego ze środków Unii Europejskiej, Programu LIFE. W 2021 roku odbyły się pierwsze nabory wniosków LIFE w perspektywie finansowej 2021-2027.

W tym kontekście Polska wykazała się najwyższą w historii aktywnością, bo aż 106 podmiotów z naszego kraju pełniło rolę beneficjentów koordynujących i partnerów projektów. Dało to naszemu krajowi 4. miejsce w rankingu państw UE, co przełożyło się na rekordowy poziom pozyskanych środków w ramach Programu LIFE.

Pozyskano aż 43,7 mln euro  

Wyniki podsumowanego właśnie naboru są najlepsze w dotychczasowej historii LIFE w Polsce. Polscy wnioskodawcy uzyskali deklarację dofinansowania dla ośmiu projektów – w tym dwóch strategicznych. Natomiast łączna wnioskowana kwota dofinansowania LIFE to ok. 43,7 mln euro, co stanowi ponad połowę sumy pozyskanej przez Polskę w całej poprzedniej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 (ok. 80,5 mln euro).

Nauka i zielone inwestycje

– Program LIFE wspiera innowacje w obszarze ochrony środowiska, a przez to w szczególny sposób daje impuls dla rozwoju zielonej gospodarkimówi minister klimatu i środowiska Anna Moskwa.

Dzięki LIFE można nie tylko w praktyce wykorzystać osiągnięcia naukowe na rzecz ochrony klimatu, czy przetestować innowacyjne rozwiązania w obszarze gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), ochrony powietrza, wody i gleby, ale także zdobyć pierwsze doświadczenia we współpracy międzynarodowej oraz promocji ekoinnowacji na rynku unijnym. Dlatego tym bardziej cieszy mnie rekordowy poziom absorbcji środków z programu. Wierzę, że pomogą one budować naszą przewagę konkurencyjną w oparciu o tak pożądane zielone inwestycje i innowacje – podkreśla szefowa resortu klimatu i środowiska.

Szeroki wachlarz zielonych inwestycji

W ramach Programu LIFE realizować można projekty multidyscyplinarne o bardzo szerokim zakresie tematycznym, wykorzystując potencjał współpracy podmiotów o różnych kompetencjach. Co jest szczególnie ważne w przypadku  kooperacji podmiotów z różnych regionów.

Jest tak ponieważ  ich konsorcja mogą w projektach LIFE korzystać z dodatkowego wsparcia merytorycznego i finansowego oferowanego przez NFOŚiGW, które uzupełnia bezzwrotne dofinansowanie KE do poziomu 95% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia.

Torfowiska i neutralność klimatyczna

Polskie podmioty mogą pochwalić się zaakceptowaniem dwóch wniosków na realizację skomplikowanych projektów strategicznych. Pierwszy z nich, przekazany przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej we współpracy z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, dotyczy ochrony torfowisk w Polsce (ochrona ostoi wielu zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, redukcja emisji CO2, retencja wody).

Drugi projekt złożony przez Województwo Wielkopolskie dotyczy wdrażania Strategii na rzecz Neutralności Klimatycznej Wielkopolska Wschodnia 2040. Dodajmy, że dofinansowanie Komisji Europejskiej dla tych projektów to odpowiednio kwoty: 10,8 i 20,5 mln euro.

Natura 200 i ptaki siewkowe

Natomiast w podprogramie „Przyroda i różnorodność biologiczna” dofinansowanie uzyskały dwa polskie wnioski: Ministerstwa Obrony Narodowej (drugi projekt LIFE złożony przez MON), pod nazwą: „Wspieranie użytkowników terenów wojskowych w zarządzaniu obszarami Natura 2000” oraz projekt Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (Beneficjent trzeciego projektu LIFE) pod nazwą: „Odtworzenie populacji ptaków siewkowych podmokłych łąk w Polsce poprzez tworzenie dużych ostoi”.

Ekoświadomość i zagospodarowanie 

Z kolei w Podprogramie pod nazwą: „Gospodarka o obiegu zamkniętym i jakość życia”, dofinansowanie uzyskały dwa polskie wnioski. Pierwszy złożony przez Politechnikę Łódzką (pierwszy projekt w ramach LIFE) „Kompleksowe podnoszenie świadomości i zmiana zachowań społecznych na rzecz miasta wolnego od rtęci”. I projekt złożony przez Firmę INVESTEKO S.A. (trzeci projekt LIFE tej firmy) p.n.:  „Zagospodarowanie zmieszanych twardych odpadów tworzyw sztucznych przy zastosowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym”.

Teledetekcja i kwalifikacje pracowników

Natomiast w podprogramie pn. „Łagodzenie zmian klimatu i przystosowanie się do nich”, zaakceptowano jeden wniosek z Polski złożony przez MGGP Aero pn. „Wykorzystanie teledetekcji do zarządzania niebiesko-zieloną infrastrukturą w procesie adaptacji miasta do zmian klimatu”.

W podprogramie „Przejście na czystą energię (CET)” sukces odniósł wniosek złożony przez Krajową Agencję Poszanowania Energii (KAPE), który dotyczy opracowania i wdrożenia strategii podnoszenia kwalifikacji pracowników i kandydatów do pracy w sektorze budowlanym. Dodajmy, że KAPE została też współbeneficjentem sześciu innych wniosków zagranicznych zaakceptowanych w podprogramie CET.

Program zarządzany przez KE

Program LIFE to jedyny program zarządzany na poziomie Komisji Europejskiej i w całości poświęcony zagadnieniom ochrony środowiska, przyrody, klimatu oraz transformacji energetycznej.

W ramach programu możliwe jest uzyskanie wsparcia na realizację m.in. projektów aktywnej ochrony przyrody na obszarach Natura 2000, testowania i przygotowania do szerokiego rozpowszechnienia rozwiązań mogących przyczynić się do poprawy stanu środowiska oraz przezwyciężania barier w przechodzeniu na czystą energię.

Rola NFOŚiGW w LIFE 

Natomiast na poziomie krajowym Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej udziela wsparcia polskim beneficjentom zarówno jako Krajowy Punkt Kontaktowy LIFE, konsultujący przygotowanie wniosków LIFE i prowadzący szkolenia w zakresie wymogów Komisji Europejskiej.

Rolą NFOŚiGW jest też udzielanie dofinansowania przedsięwzięciom LIFE ze środków krajowych w formie dotacji lub w formie pożyczki.

Od 2020 r. NFOŚiGW udziela także wsparcia polskim beneficjentom Programu LIFE, oferując im w ramach odrębnych naborów dofinansowanie w formie dotacji na przygotowanie wniosków LIFE do KE m.in. w ramach Inkubatora wniosków LIFE.

Czytaj więcej

Skomentuj