Sosnowski (Interzero): PPWR zmieni opakowania i zmniejszy strumień odpadów

Rozporządzenie PPWR ma stopniowo zmieniać sposób projektowania, stosowania i zagospodarowania opakowań. Pierwsze regulacje zaczną być stosowane 12 sierpnia 2026 r., ale najważniejsze obowiązki będą wprowadzane w kolejnych latach. Zdaniem Pawła Sosnowskiego część przedsiębiorców już przygotowuje się do nowych wymagań.

Zmiany można zauważyć m.in. w hotelach, w których małe jednorazowe opakowania na mydło czy szampon są zastępowane większymi dozownikami. – Branża HoReCa zaczyna dostosowywać się do wymogów, które w dużej części zaczną obowiązywać w 2030 roku – wskazuje ekspert. Nie chodzi jednak wyłącznie o wyeliminowanie wybranych produktów. PPWR ma zmienić przede wszystkim sposób projektowania wszystkich opakowań.

Przed nami rewolucja opakowaniowa. Posłuchaj o niej na YT Portalu Komunalnego!

Opakowanie musi nadawać się do recyklingu

Od 2030 r. przedsiębiorcy będą musieli projektować opakowania z myślą o ich rzeczywistym przetworzeniu. Według Sosnowskiego obecne przepisy dopuszczają sytuację, w której opakowanie nienadające się do recyklingu może zostać skierowane przynajmniej do odzysku energetycznego. PPWR ma odejść od takiego podejścia.

– Rozporządzenie wymaga, aby od 2030 r. przedsiębiorcy projektowali opakowania z myślą o recyklingu. Opakowanie będzie musiało nadawać się do recyklingu przynajmniej w 70%, a od 2035 r. minimalny poziom wzrośnie do 80% – wyjaśnia przedstawiciel Interzero. Oznacza to konieczność przeprojektowania części opakowań i zastąpienia materiałów, które utrudniają sortowanie albo nie są rozpoznawane przez stosowane obecnie technologie.

Dodawał, że “z punktu widzenia konsumenta zmiana może nie być szczególnie widoczna. Przedsiębiorcy zauważą ją jednak bardzo wyraźnie, ponieważ będą musieli ponieść koszty dostosowania opakowań”. Przykładem są czarne opakowania kosmetyków zawierające domieszkę sadzy. Takiego materiału często nie potrafią właściwie rozpoznać separatory optyczne, dlatego opakowanie nie trafia do odpowiedniej frakcji.

Kto pyta, nie błądzi? Bruksela publikuje FAQ do PPWR

Mniej opakowań wielomateriałowych

PPWR ma również sprzyjać stosowaniu opakowań monomateriałowych. Nie oznacza to automatycznego zakazu wszystkich opakowań złożonych, np. butelek wyposażonych w pompkę zawierającą elementy z różnych tworzyw i metalu. Kluczowe będzie to, czy poszczególne części można łatwo rozdzielić i poddać recyklingowi.

Znacznie większe ograniczenia mogą objąć opakowania składające się z trwale połączonych warstw różnych materiałów, jeśli można je zastąpić prostszym rozwiązaniem.

Trzeba jednak pamiętać, że szczegółowe wymagania nie są jeszcze znane; rozporządzenie PPWR będzie uzupełniane przez blisko 30 dodatkowych aktów prawnych Komisji Europejskiej, dotyczących m.in. ekoprojektowania.

Koniec z wożeniem powietrza?

Jedną z najbardziej widocznych dla konsumentów zmian może być ograniczenie nadmiernych opakowań. Dotyczy to zwłaszcza zakupów internetowych, w których niewielki produkt bywa przesyłany w znacznie większym pudełku.

– PPWR kładzie duży nacisk na minimalizację opakowań i dostosowanie ich wielkości do produktu. W przesyłkach internetowych powinniśmy więc otrzymywać mniej materiału opakowaniowego niż obecnie – wyjaśnia Sosnowski. Zmiany dotkną również produktów sprzedawanych w sklepach. Niedozwolone mogą stać się rozwiązania, których głównym zadaniem jest stworzenie wrażenia, że konsument kupuje więcej produktu, niż faktycznie znajduje się w środku.

Ekspert podkreśla, że szczególnie w kosmetykach widzimy podwójne denka czy dodatkowe ścianki. – Takie rozwiązania będą zakazane. Opakowanie musi zostać ograniczone maksymalnie do wielkości sprzedawanego produktu – dodaje. Wyjątkiem pozostaną sytuacje, w których pusta przestrzeń pełni uzasadnioną funkcję, np. chroni produkt przed uszkodzeniem.

KE kładzie karty na stół. Oto wytyczne PPWR do pobrania

Mniej plastiku w strumieniu odpadów

Według przedstawiciela Interzero w strumieniu odpadów komunalnych znajduje się obecnie ok. 2 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych. PPWR powinien doprowadzić do zmniejszenia zarówno masy opakowań, jak i zajmowanej przez nie objętości.

Jeszcze wyraźniejsza zmiana może być widoczna w przypadku papieru i tektury, ponieważ duża część tego strumienia pochodzi z opakowań wykorzystywanych w handlu internetowym.

Rozporządzenie zakłada również ograniczenie masy opakowań wprowadzanych na rynek w stosunku do 2018 r. Do 2035 r. redukcja ma wynieść 15%. – Można się spodziewać, że pojemniki na odpady będą wypełniały się wolniej. Będziemy mieli mniej opakowań, a w konsekwencji mniej odpadów opakowaniowych – ocenia Sosnowski.

Zanieczyszczający nadal nie płaci

ROP nie rozwiąże wszystkich problemów

Zmiany wynikające z PPWR będą wdrażane równolegle z przebudową rozszerzonej odpowiedzialności producenta w sektorze opakowań. Sosnowski podkreśla, że nowy model ROP jest potrzebny, ponieważ obecny poziom finansowania zbiórki i zagospodarowania odpadów opakowaniowych jest niewystarczający.

Nie oznacza to jednak, że bez nowego ROP nie da się wdrażać wymogów PPWR. Zdaniem eksperta kluczowe będą przepisy bezpośrednio związane z projektowaniem, ograniczaniem i recyklingiem opakowań. 

Dla części branż zmiana może przynieść również korzyści. Hotele, zastępując małe buteleczki większymi dozownikami, ograniczają liczbę opakowań i koszty ich zakupu. W innych sektorach przeprojektowanie opakowań będzie jednak wymagało dodatkowych nakładów. Trudno dziś zatem przesądzić, jak regulacja wpłynie na ceny produktów.