"Szkło Must Go On" Ogólnopolski Dzień Segregacji Szkła!

5 października obchodzimy Ogólnopolski Dzień Segregacji Szkła – to doskonała okazja, aby nie tylko posprzątać w naszych spiżarniach i szafkach, ale przede wszystkim uświadomić sobie ogromne znaczenie tego prostego nawyku dla naszej planety.

Stare słoiki, butelki czy flakony po perfumach – często zapomniane i zakurzone – mogą otrzymać drugie życie. Szkło to jeden z nielicznych surowców, który może być odzyskiwany nieskończenie wiele razy, bez utraty swojej jakości. To prawdziwy cud recyklingu! Zamiast zalegać w naszych domach jako “przydasie”, dany słoik po przetopieniu może znów stać się eleganckim opakowaniem dla ogórków konserwowych czy wykwintną butelką z sokiem. Ale żeby tak się stało, musi najpierw trafić do zielonego pojemnika.

Kto za tym stoi? Rekopol i kampania “Szkło Must Go On”

Ogólnopolski Dzień Segregacji Szkła obchodzony jest w tym roku po raz drugi i zagościł w kalendarzu dzięki kampanii Szkło Must Go On, której organizatorem jest Rekopol Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Cel kampanii jest prosty i niezwykle ważny: sprawić, by jak najwięcej szkła trafiało do odpowiednich pojemników, zamiast marnować się na wysypiskach. Jakub Tyczkowski, prezes Rekopolu Organizacji Odzysku Opakowań, oraz Anna Kamińska, koordynatorka projektu Szkło Must Go On, podkreślają kluczową rolę świadomości konsumentów i odpowiedniej infrastruktury.

Dlaczego segregacja szkła jest tak ważna? Korzyści dla środowiska i nie tylko

W Polsce segregacja szkła nadal nie idzie nam wzorowo. Udaje się odzyskać jedynie 50-60% szklanych opakowań, które trafiają na rynek. To stanowczo za mało, biorąc pod uwagę potencjał recyklingowy tego surowca.

„Takie wyrzucanie szklanych opakowań nie tu, gdzie powinny się znaleźć to duże marnotrawstwo, bo szkło można przetwarzać wielokrotnie, a to oznacza same korzyści – i dla środowiska, i dla chociażby czystości powietrza” – mówi Anna Kamińska z Rekopolu.

Recykling szkła to szereg korzyści dla naszej planety i gospodarki. Dzięki niemu oszczędzamy cenne surowce naturalne, takie jak piasek, soda i wapień, które są niezbędne do produkcji nowego szkła. Co więcej, przetopienie stłuczki szklanej zużywa znacznie mniej energii niż wytworzenie szkła od podstaw, co bezpośrednio przekłada się na zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery i walkę ze zmianami klimatycznymi. Każda odzyskana butelka czy słoik to również mniej odpadów zalegających na wysypiskach oraz impuls do rozwoju sektora recyklingu, tworzącego nowe miejsca pracy. Szkło może być recyklingowane nieskończenie wiele razy, nie tracąc przy tym na jakości, co czyni je niezwykle cennym surowcem wtórnym.

Jak prawidłowo segregować szkło? Praktyczny przewodnik

Aby szkło mogło zostać przetworzone, musimy prawidłowo je przygotować, a to prostsze, niż myślisz! Niepotrzebne szklane opakowania, takie jak słoiki, butelki, opakowania po kosmetykach czy flakony po perfumach, należy wrzucać do zielonego pojemnika przeznaczonego na szkło opakowaniowe. Nie ma potrzeby ich mycia ani zrywania z nich etykietek – wystarczy dokładnie opróżnić zawartość. Pamiętajmy również o odkręceniu nakrętek i korków, które powinny trafić do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.

Czego absolutnie NIE wrzucać do pojemnika na szkło? To bardzo ważne, ponieważ do recyklingu nadaje się tylko szkło opakowaniowe. Do zielonego pojemnika nie mogą trafić przedmioty takie jak porcelana, ceramika (talerze, kubki), kieliszki, szklanki, lustra, szyby okienne, żarówki, lampy, naczynia żaroodporne czy doniczki. Mimo że często są wykonane ze szkła lub materiałów podobnych, mają inny skład chemiczny i inną temperaturę topnienia, co powoduje poważne problemy technologiczne w procesie recyklingu i może prowadzić do wad w gotowych produktach.

Wyzwania i mity: Co nam przeszkadza w lepszej segregacji?

Mimo rosnącej świadomości, wciąż mierzymy się z wieloma wyzwaniami. Badania Kantar Polska przeprowadzone na zlecenie Rekopolu (lato 2024) ujawniają alarmujące dane. Niestety, znaczna część szkła opakowaniowego nadal trafia do odpadów zmieszanych, z których nie da się go odzyskać. Problem stanowi również niewłaściwa segregacja – aż 90% respondentów błędnie wrzuciłoby zwykłą szklankę do zielonego pojemnika, 39% lustro, a 37% stłuczony talerz. Co więcej, stłuczone szklane butelki (27% respondentów), flakony po perfumach (18%) czy słoiki po majonezie (13%) również często lądują w niewłaściwych pojemnikach, co jest oczywistą stratą surowca.

Brak chęci i motywacji to kolejna bariera – ponad 54% Polaków deklaruje, że to największy problem w segregacji. W społeczeństwie wciąż pokutują też szkodliwe mity, takie jak przekonanie, że odpady i tak trafiają do jednej śmieciarki (23%), że szklane opakowania należy zawsze umyć (48%), a stłuczone szkło nie nadaje się do recyklingu (26%). Ponadto, aż 94% badanych Polaków deklaruje, że zachowuje szklane opakowania do ponownego wykorzystania, często bez konkretnych planów. Średnio połowa zakupionego szkła pozostaje w domach, tworząc swoiste “chomikowanie” flakonów czy słoików.

Barierą bywa również infrastruktura. Zbyt mała liczba pojemników lub zbyt niska częstotliwość odbioru, a także rodzaj pojemników (w zabudowie wielorodzinnej znacznie efektywniejsze byłyby pojemniki typu dzwon z małym otworem, do których trudno wrzucić inne odpady) utrudniają prawidłową segregację. W niektórych miejscach pojawiają się również błędne lub wykluczające się informacje dotyczące recyklingu.

Akcje wymiany szkła na wrzosy

5 października to nie tylko dzień refleksji, ale też konkretnych działań! Dzień przed Ogólnopolskim Dniem Segregacji Szkła, w sobotę 4 października, kampania Szkło Must Go On zorganizowała wyjątkowe akcje w Ostródzie, Hajnówce i Puławach.

„W tych trzech miejscowościach: Hajnówce, Puławach i Ostródzie będziemy czekać na mieszkańców z Wielkimi Zbiórkami Szkła. Od 9:00 do 12:00 rozdamy łącznie 6 tysięcy przepięknych jesiennych wrzosów w zamian za niepotrzebne szklane butelki i słoiki. Warto z takiej okazji skorzystać!” – zachęcała Anna Kamińska.

Jesień to idealny czas na porządki. Te “małe słoiczki z tyłu szafy” czy “buteleczki po syropach”, które od lat stoją w piwnicy, raczej nie przydadzą się już na letnie przetwory. Z czystym sumieniem można zrobić “czystkę” w zapasach i dać szklanym przedmiotom drugie życie.

1,3 mln ton wprowadzanych rocznie na polski rynek butelek i słoików szklanych wypełniłoby pięć Pałaców Kultury i Nauki

Jakub Tyczkowski, prezes Rekopolu Organizacji Odzysku Opakowań, zwraca uwagę na skalę problemu: „1,3 mln ton wprowadzanych rocznie na polski rynek butelek i słoików szklanych wypełniłoby pięć Pałaców Kultury i Nauki. Rynek recyklingu szkła opakowaniowego w Polsce już dzisiaj mógłby przetworzyć ponad 1 mln ton stłuczki szklanej. Tymczasem w Polsce tylko ok. 50% opakowań szklanych trafia do ponownego przetworzenia, resztę marnujemy.”

Rocznie w Polsce zbieramy około 750 tys. ton szkła. Niestety, zanieczyszczenia innymi materiałami, które nie nadają się do przetworzenia, stanowią nawet 20% zawartości pojemników na szkło, w efekcie czego przetwarzamy jedynie około 600 tys. ton.  „Warto podkreślić, że w tym roku 70% odpadów szklanych powinno trafić do recyklingu. Do osiągnięcia tego poziomu brakuje nam wiele i przy obecnym stanie zbiórki selektywnej nie jesteśmy w stanie go wypełnić. Duża część straty surowca to efekt nieodpowiedniej segregacji, niskiej świadomości konsumentów i braku odpowiedniej infrastruktury.” – podkreśla prezes Rekopolu i dodaje, że: „Należy podkreślić, że nie ma bardziej efektywnego sposobu zbierania opakowań szklanych niż zbiórka pojemnikowa. Dlatego tak ważna jest skuteczna edukacja połączona z wydolną infrastrukturą do selektywnej zbiórki. Tylko połączenie tych kilku kluczowych elementów oraz działanie świadomych konsumentów pozwoli nam na osiąganie coraz wyższych wymaganych poziomów recyklingu opakowań szklanych.”

5 października to dobra okazja, by rozpocząć lub wzmocnić nawyk segregacji. Ale pamiętajmy – o czyste środowisko dbamy każdego dnia! Wrzuć szkło do odpowiedniego pojemnika i daj mu drugie życie!