Szczecin: Urzędnicy i naukowcy opracowali standardy zagospodarowania wód opadowych

Instrukcje i zalecenia dot. retencjonowania, czyli zatrzymywania wody w miejscu opadu, przedstawili w czwartek zastępca prezydenta Szczecina Anna Szotkowska, specjaliści z miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (ZWiK) oraz Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT). Stosowanie „Standardów zagospodarowania wód opadowych” ma ograniczyć negatywne skutki zmian klimatu i tzw. betonozy.

– Główna nasza myśl: zielone wszędzie, gdzie możliwe, a szare, gdzie po prostu jest konieczne – powiedziała Szotkowska.

Nowoczesne zarządzanie deszczówką zamiast rur podziemnych

Dokument opracowany przez UM i naukowców ma wyznaczać kierunki nowoczesnego zarządzania deszczówką. Jak podkreślała Szotkowska, głównym celem jest zatrzymanie jak największej ilości wód opadowych, zamiast odprowadzania ich do przeciążonej kanalizacji. Wyjaśniała, że miasto promuje rozwiązania „naturalne”, wykorzystujące procesy zachodzące w środowisku, takie jak: wsiąkanie wody w grunt, retencja oraz oczyszczanie przez rośliny.

Szotkowska zaznaczyła, że standardy są wskazówkami dla inwestorów, projektantów, wykonawców i właścicieli nieruchomości. Będą one stosowane nie tylko przy inwestycjach publicznych (np. budowie węzłów drogowych czy modernizacjach przestrzeni miejskich), ale też prywatnych, np. przy budowie nowych osiedli.

Kalkulator retencji i punkt konsultacyjny ZWiK

ZWiK w kwietniu ma otworzyć punkt konsultacyjny, a na stronie internetowej przygotowano specjalny „kalkulator”. Pozwala on oszacować ilość opadów na działce o określonej powierzchni oraz prezentuje propozycje technologii retencjonowania. Są to m.in.:

• ogrody deszczowe,
• zielone dachy,
• rowy i niecki infiltracyjne,
• nawierzchnie przepuszczalne,
• muldy chłonne.

Chcemy pokazać inwestorom, że są alternatywne metody i można zagospodarować wodę inaczej, poprzez naturalne rozwiązania oparte na roślinach, a niekoniecznie na betonowych rurach podziemnych – wyjaśniła prezes ZWiK Patrycja Wolińska-Bartkiewicz. Zwróciła uwagę, że system kanalizacji nie obejmuje całego miasta, a w przypadkach nawalnych opadów instalacja burzowa jest niewydolna.

Zmiany klimatu w Szczecinie. Deszcze nawalne i susze

Standardy przedstawiono przed konferencją naukową „Deszcz – Miasto – Klimat” na ZUT. Dziekan Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska, dr hab. inż. Anna Głowacka, prof. ZUT, podkreślała, że zatrzymywanie wód opadowych jest konieczne ze względu na drastyczne zmiany pogodowe.

– Tak jak 1 lipca 2021 r. w Szczecinie, gdzie prawie 100 mm opadów było w ciągu jednego dnia i nagle całe miasto zostało zalane – przypomniała Głowacka. – A potem są okresy posuszne, dwu-czterotygodniowe, kiedy nie ma ani kropelki deszczu.

Naukowczyni wskazała, że do 2015 r. średnia ilość opadów w Szczecinie wynosiła 375 mm rocznie, a w ostatniej dekadzie spadła o 20 mm. Skutkiem są wysychające akweny i obniżający się poziom wód gruntowych.

Jak zatrzymać wodę na własnej działce?

Prostym sposobem na zatrzymanie wody może być rów, a na mniejszych działkach skrzynki rozsączające. Praktyczne są też zbiorniki na deszczówkę. – W zależności od wielkości działki, gromadzimy 3-4 m wody. Możemy ją wykorzystać do podlewania trawy, ale też, po przefiltrowaniu, do spłukiwania toalet – wyjaśniła prof. Głowacka.

„Standardy zagospodarowania wód opadowych” mają zostać wkrótce zaprezentowane radnym. Choć dokument nie jest sztywnym prawem, ZWiK zapowiada, że inwestycje będą realizowane zgodnie z wytycznymi, gdyż każdy podmiot musi uzyskać zgodę wodociągów przed rozpoczęciem prac.

Wsparcie dla samorządów zapowiada też Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ). Resort kończy przygotowania programu Mikroretencji, czyli dofinansowania instalacji dla domów jednorodzinnych. Nabory wniosków w WFOŚiGW powinny ruszyć za kilka tygodni.