Kubicki (Elektrorecykling): stworzyliśmy branżę, która nie istniała

Dziś ten sam sektor działa w zupełnie innej rzeczywistością. Zakłady przetwarzania muszą przetwarzać coraz bardziej złożone urządzenia, odzyskiwać z nich surowce i szukać dla nich odbiorców na rynku. To wymaga wiedzy technologicznej, doświadczenia i ciągłego dostosowywania instalacji.

– Przez te 20 lat musieliśmy się nauczyć, co jest czym. Jaki materiał możemy odzyskać, w jaki sposób możemy go przetworzyć i jak zamienić odpady w surowce oraz pieniądze – podkreśla Kubicki. Jego zdaniem właśnie dlatego zakłady przetwarzania ZSEE coraz częściej można traktować jak miejskie kopalnie. W zużytym sprzęcie znajdują się przecież stal, miedź, aluminium, tworzywa sztuczne, ale też złoto, srebro, pallad, platyna oraz metale ziem rzadkich i krytycznych.

Czy recykling nadąży za technologią? Odpowiada Bartosz Kubicki (Elektrorecykling)

Surowce, których potrzebuje gospodarka

Kubicki zwraca uwagę, że rola elektrorecyklingu rośnie w obliczu kolejnych globalnych kryzysów: pandemii COVID oraz wojen w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. W tym kontekście zużyty sprzęt może być źródłem materiałów potrzebnych przemysłowi.

– Branża recyklingowa jest dziś gotowa dostarczyć gospodarce surowce – mówi. Dotyczy to nie tylko metali szlachetnych, ale też materiałów z pozoru powszechnie dostępnych, takich jak aluminium. Kubicki wskazuje, że z jednej strony staje się ono jednym z bardziej poszukiwanych surowców, będąc przy tym materiałem bardzo wdzięcznym w recyklingu – łatwym w obróbce i możliwym do ponownego wprowadzenia na rynek.

Pakuła (Asekol): Myślmy o recyklingu sprzętu, a nie tylko wygodzie [WIDEO]

System postawiony „na głowie”

Choć branża przez ostatnie dwie dekady bardzo się rozwinęła, Kubicki uważa, że obecny system nadal wymaga zmian. Jego zdaniem zbyt duża część odpowiedzialności spoczywa dziś na zakładach przetwarzania.

– Ten system jest trochę postawiony na głowie. Bazą są zakłady przetwarzania i to na nie przerzucono właściwie wszystkie obowiązki – ocenia. Jak wskazuje, to właśnie zakłady musiały zbudować system zbierania, logistykę, sieć odbioru sprzętu, proces przetwarzania i sprzedaży surowców. Jednocześnie ponoszą ryzyko związane z wahaniami cen metali i tworzyw, kosztami pracy, energii, transportu oraz zagospodarowania frakcji, których nie da się sprzedać.

Kubicki zwraca też uwagę na codzienne bolączki systemu. Przywołuje przykład transportu odpadów z jednego z PSZOK-ów, w którym ktoś zostawił oprawy oświetleniowe razem ze świetlówkami. Firma transportowa przewiozła kontener, a kierowca… naraził się na wysoką karę. – Dostał mandat w wysokości 7,5 tys. zł tylko za to, że wiózł odpad, z którego ktoś wcześniej powinien był wyciągnąć świetlówki. Kłopot w tym, że PSZOK nie jest punktem demontażu, więc jego pracownicy nie mogli tego zrobić, a mieszkaniec prawdopodobnie nawet nie wiedział, że ktoś może za to dostać karę – opowiada.

Dopłata czy zapłata za usługę?

Jednym z pojęć, które – zdaniem Kubickiego – wymaga uporządkowania, jest „dopłata” dla zakładów przetwarzania. Prezes Elektrorecyklingu podkreśla, że nie chodzi o dodatkowe wsparcie, ale o zapłatę za realnie wykonaną usługę.

– Tak naprawdę to nie jest dopłata, tylko zapłata za tę pracę, którą wykonujemy – mówi. Jak wskazuje, zakłady przetwarzania ponoszą koszty i ryzyka, które w ostatnich latach znacząco wzrosły. Cena złomu stalowego od 2018 r. wzrosła nieznacznie, podczas gdy koszty pracy, energii i transportu poszły wielokrotnie w górę. To sprawia, że sam przychód ze sprzedaży surowców nie wystarcza do stabilnego funkcjonowania instalacji.

Mniej cukru w cukrze, czyli ile jest dziś warta zużyta lodówka?

Sprzęt zmienia się szybciej niż instalacje

Dodatkowym wyzwaniem jest to, jak zmieniają się same urządzenia. Lodówki są dziś lżejsze niż 20 lat temu i zawierają mniej złomu stalowego. Coraz większą rolę odgrywają natomiast tworzywa sztuczne, kompozyty i nowe materiały.

– Fabryki dążą do tego, żeby produkt był dla nich jak najbardziej opłacalny. Zamieniają miedź na tańsze aluminium, a stal na tworzywa sztuczne, które taniej i łatwiej wykorzystać – mówi Kubicki. To jednak oznacza, że zakłady przetwarzania muszą stale inwestować w technologie, które pozwolą odzyskiwać coraz trudniejsze frakcje. To z kolei wymaga stabilnego finansowania i przewidywalnego systemu.

Biznes, który musi się opłacać

Czy na recyklingu ZSEE da się zarobić? Kubicki odpowiada, że tak, ale pod warunkiem znajomości procesu, właściwej technologii i realnego bilansu ekonomicznego.

– Warunek jest tylko taki, że trzeba mieć pełną wiedzę, co, jak i czym chce się odzyskiwać – podsumowuje. Jego zdaniem sektor elektrorecyklingu powinien być dziś traktowany nie tylko jako element branży gospodarki odpadami, ale jako część systemu bezpieczeństwa surowcowego. To dlatego, że branża, która zaczynała od młotków i śrubokrętów, dziś może odzyskiwać materiały niezbędne dla przemysłu, energetyki i nowoczesnej gospodarki.

Makieła (Wastes Service Group): potrzebujemy systemu kaucyjnego dla wszystkich baterii