Eksperci o oczekiwaniach wobec nowego rządu (cz. 3)

Piotr Szewczyk, przewodniczący Rady RIPOK

Nowy rząd powinien przeprowadzić – z udziałem ekspertów z organizacji branżowych i samorządowych – analizę obecnego stanu gospodarki odpadami z identyfikacją problemów w zakresie efektywności, kosztów systemu i realności stawianych celów. Ostatnie działania ustawodawcze przekładają się na drastyczny wzrost kosztów gospodarki odpadami, nie podnosząc jednocześnie efektywności systemu, zarówno w zakresie wzrostu poziomów recyklingu jak i optymalizacji kosztów. Należy w pierwszej kolejności rozwiązać problem zagospodarowania nadmiaru wytwarzanej frakcji kalorycznej, nierealnych do realizacji oraz generujących koszty wymagań m. in. w zakresie monitoringu, zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz wdrażanej BDO. Należy podjąć systemowe działania ograniczające wytwarzanie trudnych do recyklingu odpadów oraz zwiększyć wydajność systemu recyklingu.

Eksperci o oczekiwaniach wobec nowego rządu (cz.1)

Po drugie należy przeprowadzić analizę aktów prawnych będących w trakcie opracowywania i planowanych do opracowania – podając do publicznej wiadomości harmonogram pracy nad nimi oraz wstępne założenia, jeśli takowe istnieją. Branża jest zaskakiwana nowymi aktami z terminem na konsultacje rzędu 7-10 dni. Jest to stanowczo za mało czasu na merytoryczne odniesienie się do nich. Większość wnoszonych uwag nie jest uwzględnianych, a wstępne założenia zmieniane są w trakcie procedowania. Wprowadzane zmiany są często rewolucyjne i niezgodne z KPGO – przykładem likwidacja regionów i w związku z tym brak stosowania zasady bliskości, co skutkuje dodatkowymi emisjami do środowiska oraz wzrostem kosztów systemu.

Po trzecie należy powołać reprezentujący interesariuszy i samorządy zespół, który w gronie ekspertów opiniował będzie procedowane i proponowane zmiany prawne, oceniając ich potencjalne skutki. Dotychczasowe OSR, umieszczane w projektach aktów prawnych, nie są bowiem wiarygodne. Docelowo należy opracować nową ustawę o odpadach oraz o ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Obecnie obowiązujące akty są niespójne, niejednoznaczne i trudne oraz kosztowne w stosowaniu. Powinno to uporządkować gospodarkę odpadami pozwalając na optymalizację kosztów eliminując jednocześnie nieprawidłowości.

Eksperci o oczekiwaniach wobec nowego rządu (cz.2)

Mariusz Skiba, wiceprezydent Katowic

Niezbędne są: rozszerzenie programu „Czyste Powietrze” o budynki wielorodzinne lub utworzenie programu adresowanego do wspólnot mieszkaniowych wraz z pomocą techniczną, zmiana progów dochodowych dla dotacji, wprowadzenie umorzenia pożyczki dla beneficjentów, podniesienie progu pomocy de minimis w przypadku realizacji działań związanych z mitygacją i adaptacją do zmian klimatu. Apelujemy również o wprowadzenie do podstaw programowych wszystkich szczebli nauczania przedmiotu Nauka o klimacie.

Za istotne uważamy zlikwidowanie ograniczenia polegającego na zawieraniu umów kompleksowych z operatorami systemów dystrybucyjnych w przypadku bycia prosumentem. W obecnej chwili przepisy nie pozwalają, by przyłącze energetyczne, które jest prosumentem mogło brać udział w przetargu na dostawę energii elektrycznej. Zmiana tego przepisu zwiększyłaby rozwój i wielkość instalacji PV w jednostkach samorządu terytorialnego.

Problem kolejny to bardzo wysokie koszty usunięcia (unieszkodliwiania) porzucanych odpadów na terenach oddanych w użytkowanie wieczyste (lub w inne formy władania), a także uchylania się od obowiązku ich usunięcia przez podmioty za to odpowiedzialne. Gmin nie stać na samodzielne usuwanie odpadów z tytułu wykonań zastępczych. Obecne dotacje są bowiem przewidziane dla przedsięwzięć realizowanych na terenach będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, z wyłączeniem nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste, co uniemożliwia staranie się władz miast o przyznanie dotacji. W związku z tym proponuje się rozważyć możliwość uzyskania przez gminy dotacji niezależnie od aktualnego stanu władania nieruchomością.