Gmina efektywna energetycznie. Jak skutecznie oszczędzać na prądzie?

Odpowiedzialność za zarządzanie energią

W Bydgoszczy w 2014 r. zostało utworzone stanowisko energetyka miejskiego. W 2016 r. powołano tam Zespół do spraw Zarządzania Energią, który liczy sześć osób. Energetyk jest klimatologiem, energetykiem i ekonomistą w jednej osobie. Udało się zatem powiązać wszystkie kompetencje związane z ochroną powietrza, zarządzaniem energią oraz aspektami ekonomicznymi. Zespół zarządza mediami i prowadzi inwestycje w OZE na terenie miasta.

W Jaśle natomiast stanowiska energetyka miejskiego utworzono w 2013 r., a zatrudniono na nim osobę z wykształceniem wyższym energetycznym, z ponad 20-letnim doświadczeniem. Posiada on uprawnienia kwalifikacyjne E i D w zakresie wszystkich grup energetycznych (czyli elektryczne, cieplne i gazowe). W ramach stanowiska realizuje się rozmaite działania, takie jak sporządzanie audytów energetycznych, montaż pomp ciepła i instalacji fotowoltaicznych oraz termomodernizacja budynków.

W strukturze gminy miasta Gdyni znajduje się Samodzielny Referat ds. Energetyki, powołany 1 marca 2014 r. Do jego zadań należy organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe oraz organizacja działań mających na celu racjonalizację zużycia energii i promocję rozwiązań zmniejszających zużycie energii, w tym udzielanie dotacji dla mieszkańców na zmianę źródła ogrzewania na proekologiczne i montaż OZE. W ramach działań Referatu 30 października 2017 r. uruchomiono system monitorowania zużycia mediów invisoLite dla budynków gminnych.

W kierunku gospodarki niskoemisyjnej

Wiele miast realizuje szereg inwestycji z zakresu efektywności energetycznej. Jak wynika z Raportu o stanie polskich miast pt. „Niskoemisyjność i efektywność energetyczna”, który przygotował Instytut Rozwoju Miast w 2017 r., zasadniczo wszystkie miasta w Polsce powyżej 50 tys. mieszkańców posiadają plany w zakresie przejścia w kierunku gospodarki niskoemisyjnej – plan gospodarki niskoemisyjnej (PGN) lub plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP). Jak wynika z przeprowadzonych analiz, takie plany opracowały wszystkie ośrodki wojewódzkie metropolitalne i pozostałe wojewódzkie, ośrodki regionalne, a także subregionalne. W przypadku ośrodków lokalnych (poniżej 50 tys. mieszkańców) szacuje się, że odpowiednie dokumenty posiada ok. 25-30% z nich. Należy podkreślić, że kierunek ten jest zgodny z tym postulowanym w dokumencie pt. Krajowa Polityka Miejska. Przedstawione tam plany gospodarki niskoemisyjnej, przygotowywane i przyjmowane przez samorządy, stanowią główny punkt odniesienia w działaniach miast na rzecz niskoemisyjności i efektywności energetycznej.

Piekary Śląskie realizują Program Likwidacji Niskiej Emisji na terenie Gminy Piekary Śląskie w bardzo szerokim zakresie. – Nasza gmina, jako jedna z pierwszych w Polsce, realizuje ww. Program na tak dużą skalę. Na naszych doświadczeniach bazują gminy praktycznie z całego kraju. Na specjalne zaproszenie prezentowaliśmy nasz Program w Gdańsku, gdzie został przyjęty z wielkim zainteresowaniem, a także w miastach ościennych – informuje Sylwia Łysakowska.

W trakcie realizacji Programu w latach 2004-2018 wykonano następujące zadania: zainstalowano 686 kotłów węglowych retortowych, zainstalowano 174 kotły gazowe, zainstalowano sześć kotłów opalanych biomasą, a także ocieplono 583 budynki mieszkalne jednorodzinne i zamontowano 363 kolektory słoneczne. W sumie wykonano 1812 zadań. W związku z realizacją wymienionych przedsięwzięć osiągnięto następujące redukcje zanieczyszczeń: pyłu – o 206 Mg/rok, SO₂ – o 115,1 Mg/rok, NOx – o 4,68 Mg/rok, CO – o 320,2 Mg/rok, CO₂ – o 13 282,1 Mg/rok, benzo(a)pirenu – o 0,1 Mg/rok, a NO₂ – o 1,23 Mg/rok. – Przy wykonanej wymianie kotłów węglowych na kotły ekogroszkowe i kotły gazowe oraz przeprowadzonej termomodernizacji w zakresie docieplenia ścian budynków zapotrzebowanie energii brutto zmniejszyło się o 132 290 GJ/a – podaje Stanisław Jarząbek, Urząd Miasta Piekary Śląskie. Jak twierdzi, na realizację wszystkich powyższych zadań z WFOŚiGW w Katowicach uzyskano dofinansowanie w wysokości 13 900 349 zł, a całkowity koszt wszystkich zadań wyniósł 21 490 370 zł.