Czy możemy czuć się bezpiecznie? Powodzie w 1997 r. oraz w 2010 r. obnażyły nie tylko fatalny stan techniczny budowli hydrotechnicznych, ale też zaniedbania na poziomie zarządczym i legislacyjnym. Jaki jest obecny stan infrastruktury przeciwpowodziowej? Które inwestycje przeciwpowodziowe przysporzyły najwięcej problemów i jaka jest jeszcze skala potrzeb inwestycyjnych?


Artykuł pochodzi z lutowego wydania “Przeglądu Komunalnego” (02/2018).


Ograniczanie ryzyka i zmniejszanie następstw powodzi to nadrzędne cele tzw. dyrektywy powodziowej, która została implementowana do polskiego prawa od 26 listopada 2007 r. (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2007/60/WE z 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim), oraz Ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (DzU z 2017 r. poz. 1566).

CCJ 300 x 250

Dokument zaczął obowiązywać od początku tego roku, zastępując dotychczas obowiązującą ustawę z 18 lipca 2001 r. W celu zwiększenia zabezpieczenia przed powodzią w Polsce opracowane zostały także plany zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP) dla obszarów dorzeczy Odry, Wisły oraz Pregoły (rzeka w rosyjskim obwodzie kaliningradzkim).

Plany te zostały przyjęte w formie rozporządzeń Rady Ministrów z 18 października 2016 r. w sprawie przyjęcia planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla tych obszarów. PZRP obejmują wszystkie aspekty zarządzania ryzykiem powodziowym – zapobieganie, ochronę, przygotowanie, odbudowę oraz analizy po powodzi, ze szczególnym uwzględnieniem działań służących zapobieganiu powodzi i ochronie przed powodzią oraz informacji na temat stanu należytego przygotowania w przypadku wystąpienia powodzi.

Walka z żywiołem

Łączna wartość działań strategicznych technicznych i nietechnicznych (tab. 1 i 2) przewidzianych w PZRP do realizacji w cyklu planistycznym w latach 2016-2021 to w skali kraju ok. 11,645 mld zł. W sumie przeprowadzonych ma zostać 1556 działań strategicznych, w tym 1356 technicznych. Zrealizowanie planów w pełnym wymiarze pozwoli na zwiększenie bezpieczeństwa powodziowego dla grupy zagrożonej w największym stopniu oraz będzie miało pośredni wpływ na poprawę bezpieczeństwa dla grup o mniejszym stopniu zagrożenia.

Tab. 1. Grupa działań nietechnicznych przewidzianych w PZPR

Lp. Grupa działań nietechnicznych przewidzianych w planach zarządzania ryzykiem powodziowym
1. Działania na rzecz ograniczenia wrażliwości obszarów zagrożonych powodziami
2. Budowa i rozwój systemu ostrzegania przed niebezpiecznymi zjawiskami pojawiającymi się w atmosferze i hydrosferze
3. Budowa i doskonalenie systemu reagowania na powódź; utrzymanie lodołamaczy, prowadzenie akcji lodołamania
4. Budowa i doskonalenie systemu odbudowy zniszczeń powodziowych
5. Budowa i doskonalenie systemu edukacyjnego podnoszącego świadomość i kompetencje społeczeństwa zamieszkującego obszary zagrożone powodzią
6. Modyfikacja zasad użytkowania istniejących zbiorników wielofunkcyjnych dla zwiększenia retencji powodziowej
7. Wzmocnienie i przebudowa wałów, w szczególności tych odcinków, których przebudowa doprowadzi do zwiększania przestrzeni dla rzeki, zapewniając wzrost retencji dolinowej i obniżenie poziomu wód powodziowych
8. Zwiększanie retencji zlewniowej. Spowalnianie spływu wód powierzchniowych

 

Tab. 2. Grupa działań technicznych przewidzianych w PZPR

Lp. Grupa działań technicznych przewidzianych w planach zarządzania ryzykiem powodziowym
1. Budowa przeciwpowodziowych zbiorników retencyjnych
2. Budowa retencji dolinowej (w tym polderowej) w myśl zasady „oddania przestrzeni rzece” i niedopuszczenia do „transferu ryzyka powodziowego”
3. Dostosowanie przepustowości rzek na odcinkach, gdzie wody powodziowe stwarzają zagrożenie w wyniku naturalnych lub sztucznych ograniczeń przepływu w myśl zasady „oddania przestrzeni rzece” i niedopuszczenia do „transferu ryzyka powodziowego
4. Budowa obwałowań chroniących zidentyfikowane obszary o gęstej zabudowie, gdzie jej relokacja jest niemożliwa ze względów społecznych lub ekonomicznych
5. Odbudowa funkcjonalności obiektów przeciwpowodziowych, które straciły swoją pierwotną funkcjonalność i często stanowią dodatkowe źródło zagrożenia
6. Zapewnienie dobrych warunków prowadzenia akcji lodołamania i bezpiecznego odprowadzania kry lodowej
7. Przygotowanie inwestycji przeciwpowodziowych
8. Ochrona brzegu morskiego

 

Daniel Kociołek z Państwowego Gospodarstwa Wodnego (PGW) Wody Polskie wskazuje, że zgodnie z analizami przeprowadzonymi w ramach opracowania planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów Wisły, Odry i Pregoły w planach i programach z zakresu ochrony przed powodzią w niewystarczającym stopniu są zawarte działania nietechniczne, m.in. dotyczące retencji. W planach zamierza się wprowadzić zmianę jakościową do zarządzania ryzykiem powodziowym, eksponując działania nietechniczne jako preferowane działania ograniczające ryzyko powodziowe. Działania te stanowią podstawę do przyjęcia efektywnych ekonomicznie rozwiązań w zakresie ograniczenia wrażliwości terenów zagrożonych powodzią oraz ich ekspozycji. Wśród najważniejszych zadań z zakresu ochrony przeciwpowodziowej, zakończonych w ramach poprzedniej perspektywy finansowej UE (na lata 2007-2013), znalazły się:

  • „Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego (WWW)”,
  • Modernizacja Zbiornika Wodnego Nysa w zakresie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego – Etap I,
  • realizacja I etapu Programu „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław”, którego beneficjentem było między innymi RZGW Gdańsk,
  • poprawa stanu technicznego i bezpieczeństwa powodziowego Stopnia Wodnego Włocławek,
  • poprawa stanu ochrony przeciwpowodziowej Lewina Brzeskiego na Nysie Kłodzkiej.

Z kolei w ramach obecnej perspektywy finansowej 2014-2020 planowane do realizacji są:

  • budowa lodołamaczy dla RZGW Gdańsk,
  • kontynuacja programu budowy lodołamaczy dla RZGW Szczecin,
  • budowa dwóch lodołamaczy dla potrzeb zimowej osłony przeciwpowodziowej na terenie działania RZGW w Warszawie,
  • zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny na rzece Odrze w województwie śląskim (polder) – kontynuacja budowy z lat poprzednich,
  • kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – etap II – RZGW w Gdańsku,
  • ochrona przed powodzią Kotliny Kłodzkiej, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony Kłodzka,
  • ochrona przeciwpowodziowa Sandomierza,
  • ochrona przeciwpowodziowa Słubic,
  • dokończeniu budowy Zbiornika Wodnego Świnna Poręba.

UDOSTĘPNIJ

Czytaj więcej

1 Komentarz

  1. pierdu pierdu a co z magazynami przeciwpowodziowymi które z Zarządów Melioracji przyjęły Urzędy Wojewódzkie, brak dozoru, brak magazynierów i obsługi tylko czekać na wody wezbraniowe które w terenach podgórskich występują w okresie ok 20 min od opadów czy ktoś zdąży otworzyć magazyny i wydać materiały jak jest oddalony 100 km od magazynu.

Skomentuj