Najbardziej znanymi bezkręgowcami żyjącymi w glebach różnego rodzaju środowisk lądowych, w tym także w miastach, są dżdżownice. W glebach miast występują głównie gatunki tych zwierząt o dużych zdolnościach przystosowawczych do zmieniających się warunków klimatycznych i środowiskowych. Dzięki tym cechom mogą one odegrać dużą rolę w projektowanych ekosystemach miast.

Dżdżownice, rodzina Lumbricidae, gromada skąposzczety (Oligochaeta), należą do grupy zwierząt (saprofagi) odżywiających się martwymi lub rozkładającymi się szczątkami innych organizmów oraz substancjami organicznymi zawartymi w próchnicy. Pochłaniają także znaczne ilości gleby oraz chętnie zjadają odchody innych zwierząt. Jako pokarm wykorzystują one także zawarte w odpadach roślinnych i glebie bakterie, glony, grzyby i ich zarodniki oraz niektóre pierwotniaki. Ilość i rodzaj dostępnego pokarmu jest jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na występowanie dżdżownic w glebie. Bardzo istotna dla ich życia jest także wilgotność środowiska. Liczebność dżdżownic zmniejsza się znacznie przy spadku zawartości wody w glebie na dłuższy czas poniżej 30–35%. Niektóre gatunki mogą przechodzić w takich warunkach w stan spoczynku. Wiele dżdżownic może jednak bez szkody dla swej kondycji tracić wskutek odwodnienia 50–60% masy ciała.

Ważny składnik ekosystemów

Najważniejszą funkcją, którą spełniają dżdżownice w glebie, jest przygotowywanie obumarłych części roślin do rozkładu mikrobiologicznego. Specyficzny tryb życia i sposób odżywiania się dżdżownic mają duże znaczenie dla przekształcania struktury gleb i zwiększania ich żyzności poprzez mineralizację materii organicznej. Jednym z najważniejszych skutków działalności dżdżownic jest wytwarzanie w glebach gruzełkowatej struktury i udział w procesach tworzenia próchnicy. Dżdżownice wskutek ciągłego przemieszczania się, zarówno na powierzchni gleby, jak i na znacznych głębokościach profilu glebowego, udostępniają korzeniom roślin podglebie i przyczyniają się do równomiernego rozmieszczenia materii organicznej. W przewodzie pokarmowym dżdżownic następuje mechaniczne rozdrabnianie pochłoniętej gleby i tworzenie się trwałych kompleksów organiczno-mineralnych, stanowiących ważną część składową próchnicy. Wydalane przez dżdżownice odchody...