Parki i galerie na dawnych stacjach. Żyzne gleby zamiast asfaltu. Miasta odporne na upały. Nowe projekty z wykorzystaniem sił natury. Czy to inne oblicze naszej cywilizacji?

W połowie XIX w. wybudowano rozległą naziemną sieć linii kolejowych dla Paryża i okolic. Linie te służyły do przemieszczania się pomiędzy Paryżem i innymi miastami, a także do codziennego transportu osób z podmiejskich stref do miasta. O ich użyteczności świadczyć może to, że niektóre odcinki XIX-wiecznej sieci kolejowej nadal są wykorzystywane.

Od kolei do natury 

Zasadnicza zmiana struktury wyżej opisanego systemu kolejowego nastąpiła w latach 60. XX w., kiedy to utworzono podziemną sieć podmiejskich pociągów RER (franc. Réseau express régional d’Île-de-France – Szybka Sieć Regionalna Île-de-France), a większość naziemnych linii w granicach miasta Paryża stopniowo wycofano z użycia.

Dodajmy, że poszczególne linie zostały częściowo zamknięte dla ruchu pasażerskiego już w 1934 r., a ostatni ich odcinek zlikwidowano w 1985 r. Od tej pory porzucone tory dawnych linii kolejowych zaczęły zarastać. Natomiast powstałe w ten sposób zielone przestrzenie, zagłuszające zgiełk miasta, coraz częściej przyciągały mieszkańców francuskiej metropolii. Z czasem też, pod naciskiem lokalnej opinii publicznej, władze Paryża podjęły decyzję o rewitalizacji obiektów pokolejowych, w efekcie przekształcając je w przestrzenie do spacerowania i podziwiania bogatej, a pod wieloma względami dzikiej przyrody.

Paryski wiadukt ogrodem

Pierwszym w dziejach znaczącym rewitalizacyjnym projektem była zmiana funkcjonalności długiego na 1,5 km paryskiego wiaduktu pod nazwą Promenade Plantée. W tym przypadku pod koniec lat 80. XX w. na szczycie nieczynnego już obiektu utworzono ścieżkę i ogród. Natomiast dużą przestrzeń pod jego łukiem otoczono masywnymi szklanymi panelami. W powstałym w ten sposób architektonicznym założeniu utworzono galerie sztuki, warsztaty rzemieślnicze i butiki projektowe. Obiekt udostępniono w 1993 r. Jego autorami byli: architekt krajobrazu Jacques Vergely i architekt Philippe Mathieux. Warto dodać, że realizacja ta inspirowała wielu innych twórców podobnych projektów w Paryżu i na całym świecie. Dotyczy to m.in. High Line w Nowym Jorku.

La Petite Ceinture dla ludzi

Natomiast w 2007 r. władze Paryża podjęły decyzję o rewitalizacji wybranych odcinków nieczynnej już 32-kilometrowej linii kolejowej, która otaczała Paryż. Mowa tu o przekształceniu linii La Petite Ceinture w przestrzeń dla ludzi, z zachowaniem naturalnego charakteru powstałej tam roślinności. Proces adaptacji dawnych linii kolejowych w przestrzenie aranżowane – zgodnie z potrzebami mieszkańców i uwzględnieniem charakteru miejscowej roślinności – trwa tam do dziś. W 2019 r. władze miasta Paryża udostępniły społeczeństwu kolejne fragmenty nieużytków kolejowych La Petit Ceinture. Pracownia projektowa Wagon Landscaping wzięła udział w pracach grupy Ceinturama, której powierzono wykonanie tego projektu. Zespół Wagon Landscaping opracował diagnozę krajobrazową dla całego odcinka wschodniego linii z ukierunkowaniem na rozpoznanie specyfiki miejs...