14 grudnia 2019 r. weszły w życie dwa unijne rozporządzenia nr 2016/2031 i nr 2017/625, które zastąpiły dotychczasowe przepisy Dyrektywy Rady 2000/29/WE z 8 maja 2000 r. w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie. Nowe przepisy wprowadzają rozwiązania i procedury, które mają służyć ograniczeniu zagrożenia fitosanitarnego na terytorium UE. Unijne rozporządzenia zmieniają zasady obrotu materiałem roślinnym i wprowadzają regulacje dotyczące m.in. ujednolicenia systemu paszportowania w państwach członkowskich i procedur kontrolnych nad podmiotami uczestniczącymi w obrocie roślinami.
Podmiot profesjonalny
Nowe przepisy zmieniają zasady nadzoru i zwiększają zakres rejestracji podmiotów profesjonalnych przez PIORiN. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 Rozporządzenia 2016/2031 podmiot profesjonalny oznacza każdą osobę prawa publicznego lub prywatnego zaangażowaną profesjonalnie w jedną lub większą liczbę następujących czynności w odniesieniu do roślin, produktów roślinnych i innych przedmiotów oraz ponoszącą za nie odpowiedzialność prawną:

  1. sadzenie,
  2. hodowla,
  3. produkcja, w tym uprawa, mnożenie i utrzymywanie,
  4. wprowadzanie, przemieszczanie na terytorium Unii oraz wyprowadzanie poza terytorium Unii,
  5. udostępnianie na rynku,
  6. przechowywanie, gromadzenie, wysyłanie i przetwarzanie.

Obowiązkowi wpisu do rejestru podmiotów profesjonalnych podlegają:

  1. podmioty profesjonalne wprowadzające do Unii lub przemieszczające w Unii rośliny, produkty roślinne i inne przedmioty, dla których wymagane jest świadectwo fitosanitarne lub paszport roślin na podstawie aktów wykonawczych przyjętych zgodnie z przepisami Rozporządzenia,
  2. podmioty profesjonalne upoważnione do wydawania paszportów roślin,
  3. podmioty profesjonalne, które zwracają się do właściwego organu o wydanie świadectw fitosanitarnych (eksporterzy poza UE),
  4. podmioty profesjonalne upoważnione do stosowania oznaczeń drewnianego materiału opakowaniowego, upoważnione do wydawania innych poświadczeń, przekazujące informacje dla podróżnych oraz przy sprzedaży internetowej, wprowadzające rośliny, produkty roślinne lub inne przedmioty do stref przygranicznych lub prowadzące działalność dotyczącą odnośnych roślin w wyznaczonych obszarach oraz
  5. podmioty profesjonalne inne niż te, o których mowa wyżej, jeśli jest to wymagane na mocy aktu wykonawczego.

Co istotne, każde państwo członkowskie może zadecydować, że rejestrowane są dalsze kategorie producentów lub innych podmiotów profesjonalnych, jeśli jest to uzasadnione zagrożeniem agrofagami powodowanym przez uprawiane przez nich rośliny lub jakąkolwiek inną ich działalność.
Jednocześnie obowiązku rejestracji nie mają te podmioty, które:

  • dostarczają wyłącznie i bezpośrednio użytkownikom ostatecznym małe ilości roślin, produktów roślinnych i innych przedmiotów w sposób inny niż w ramach sprzedaży poprzez umowy zawierane na odległość lub małe ilości nasion, innych niż nasiona objęte wymogiem posiadania świadectwa fitosanitarnego lub
  • prowadzą działalność zawodową dotyczącą wyłącznie transportu roślin, produktów roślinnych i innych przedmiotów do innego podmiotu profesjonalnego lub przedmiotów z wykorzystaniem drewnianych materiałów opakowaniowych,

Przede wszystkim z obowiązku rejestracji zostaną zwolnione podmioty detaliczne, które w sposób stacjonarny sprzedają rośliny i nasiona na własny użytek nabywcy, niezwiązany z prowadzoną przez niego działaln...