Zbliża się najważniejsze wydarzenie najgorętszej legislacyjnie jesieni – Forum Recyklingu w Warszawie

Jakie będą najważniejsze tematy w czasie Forum Recyklingu? Największą uwagę od miesięcy przyciągają ruszający w dniu pierwszego dnia Forum Recyklingu system kaucyjny oraz projekt ustawy wprowadzającej rozszerzoną odpowiedzialność producenta w opakowaniach. Oba rozwiązania mają sprawić, że na rynku pojawi się więcej proekologicznych opakowań oraz surowców wtórnych. Uwagę poświęcimy im również podczas panelu “Produkty z recyklingu”.

Kolejną kluczową kwestią w czasie obrad będzie selektywna zbiórka szkła, która w Polsce nadal pozostawia wiele do życzenia. Porozmawiamy też o bioodpadach, które mają decydujący wpływ na osiągane przez polskie gminy poziomy recyklingu oraz zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – prawdziwej kopalni surowców.

W dniach 1-2 października 2025 r. w Warszawie, w Hotelu Airport Okęcie odbędzie się wyjątkowe wydarzenie: 

Forum Recyklingu 2025

Szczegóły i rejestracja na stronie forumrecyklingu.pl

Kaucja w centrum uwagi

Po wielu miesiącach przygotowań 1 października rusza system kaucyjny. To odpowiedź na oczekiwania Unii Europejskiej, która wymaga, byśmy selektywnie zbierali 90% butelek PET od 2029 r. Na razie udaje się ich zebrać ok. 45%.

Z drugiej strony zbudowanie systemu kaucyjnego będzie kosztowało ponad 40 mld zł w ciągu najbliższych 10 lat, a skomplikowana logistyka może spowodować, że emisje spowodowane działaniem systemu będą wysokie.

Czy było warto? Z takim pytaniem zmierzy się wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska, która w czasie Forum Recyklingu przetnie wstęgę przy jednym z tzw. kaucjomatów, symbolicznie inaugurując działalność systemu. 

System kaucyjny na starcie będzie kosztować 11,5 mld zł. Było warto? [WIDEO]

ROP rozpala opinię publiczną

Na horyzoncie jest też rozszerzona odpowiedzialność producenta w opakowaniach – Ministerstwo Klimatu i Środowiska właśnie analizuje uwagi zgłoszone w czasie konsultacji społecznych do projektu ustawy wprowadzającej polski model ROP.

Jak ma działać polski model rozszerzonej odpowiedzialności producenta w opakowaniach? Pieniądze zebrane w systemie przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej mają trafić do gmin, instalacji komunalnych oraz recyklerów. Fundusz będzie pobierać pieniądze od producentów wprowadzających produkty w opakowaniach. Jak duża będzie opłata? To ma zależeć od tego, czy przedsiębiorcy postawią na ekoprojektowanie. Opakowania mniej szkodliwe dla środowiska zostaną objęte niższą opłatą. Jednym z najbardziej kontrowersyjnych rozwiązań jest obsadzenie NFOŚiGW w roli operatora systemu. Ma on zastąpić działające dotychczas w tym obszarze organizacje odzysku odpadów opakowaniowych.

Projekt ustawy wzbudził jednak wielkie kontrowersje. Jedni widzą w nim szansę na ogromny finansowy zastrzyk dla borykającego się sektora gospodarki odpadami. Inni punktują, że jest to kolejny podatek; na dodatek niezgodny z Konstytucją. Wszystkie strony sporu spotkają się na naszej scenie.

P. Augustyn (NFOŚiGW): jesteśmy gotowi na rolę operatora systemu ROP [WIDEO]

Bio to sposób na poziomy recyklingu?

O finansowej przyszłości samorządów i sektora gospodarki odpadami zadecyduje też to, jak radzą sobie z osiąganiem poziomów recyklingu. Przypomnijmy, że choć oficjalnie wciąż wynoszą one 55%, to przedstawiciele MKiŚ zapowiedzieli już obniżenie poziomów za 2025 r. o 5 pp. Mimo to każdy samorząd, który nie osiągnie wymaganego unijnym prawem poziomu recyklingu, będzie musiał zapłacić karę. Jej wysokość zależeć będzie od tego, jak dużo będzie im brakowało do osiągnięcia celu oraz jak duża jest dana gmina. Gdybyśmy przyjęli, że półmilionowe miasto osiągnie poziom recyklingu ok. 30%, to gmina mogłaby zapłacić nawet 18-20 mln zł kary. W tej sytuacji każdy mieszkaniec zostałby obciążony kwotą nawet dodatkowych 40 zł rocznie.

Sposobem na znaczącą poprawę osiąganych poziomów są bioodpady. Dlaczego? To dość ciężka frakcja, a poziomy recyklingu obliczane są wagowo. Potencjał bioodpadów pokazały pierwsze miesiące tego roku, kiedy Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy przygotował instrukcję dla gmin wyjaśniającą, jak w łatwy sposób mogą zaliczyć do poziomów recyklingu bioodpady z przydomowych kompostowników. Dzięki temu zabiegowi wiele gmin wiejskich rzutem na taśmę osiągnęło poziom recyklingu 45% za rok 2024. W czasie Forum porozmawiamy o tym, jak najlepiej zagospodarować frakcję bio.

Kolejna nadzieja w szkle

Kolejną kluczową frakcją jest szkło opakowaniowe – surowiec nie tylko ciężki, ale i cyrkularny, bo można go przetwarzać niemalże w nieskończoność. Niestety recyklingowi poddajemy mniej więcej połowę tego szkła opakowaniowego, które wprowadzamy na rynek (a są to ilości ogromne, ponieważ do obrotu trafia 1,3 mln ton szklanych butelek i słoików rocznie). 

To szkło opakowaniowe, które wrzucimy do odpadów zmieszanych, często bezpowrotnie kończy we frakcji podsitowej. Jak wiele możemy go tam znaleźć? Na takie pytanie ma odpowiedzieć badanie, które Abrys organizuje wraz z Rekopolem Organizacją Odzysku Opakowań oraz Fundacją RECAL (ta planuje zbadać także zawartość metali we frakcji podsitowej). Próbki do badań będą pobierane z 10 instalacji komunalnych (MBP) w Polsce, obejmujących tereny o reprezentatywnej strukturze zabudowy. Wyniki badań wraz z rekomendacjami działań inwestycyjnych, organizacyjnych i komunikacyjnych planujemy przedstawić podczas Forum Recyklingu w Warszawie w dniach 1-2 października 2025 r., a także w towarzyszącej publikacji „Punkt Zero Recyklingu w Polsce 2.0”.

Tyczkowski (Rekopol) o ROP: Pieniądz publiczny to pieniądz nieefektywny

Urban mining

Istotnych zmian w prawie nie brakuje także w segmencie ZSEE. Wprowadza je Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i zużytych baterii, znane jako rozporządzenie bateryjne. Na horyzoncie jest wdrożenie tych przepisów do polskiego porządku prawnego – za ich sprawą pojawią się m.in. cyfrowy paszport produktu oraz minimalne poziomy zawartości surowców wtórnych w nowych bateriach przemysłowych. 

Rozporządzenie wzmacnia też odpowiedzialność producenta. Pokryją oni koszty zbiórki, transportu i przetwarzania odpadów.

Baściuk (E-Waste Recycling): branża ZSEE potrzebuje jasnych i szybkich procedur