Forum Energii: rozwój rynku biometanu może zatrzymać w polskiej gospodarce nawet 30 mld zł

Eksperci Forum Energii zwrócili uwagę, że wojna na Bliskim Wschodzie powoduje zaburzenia w dostawach i cenach paliw. Taka sytuacja odbija się na globalnych rynkach energetycznych i finansowych, zwiększając koszty działalności firm i wywołując niepokój społeczny. – Dywersyfikacja źródeł energii jest jednym z możliwych sposobów na zwiększenie niezależności i stabilności gospodarki – podkreślili.

4% krajowego zapotrzebowania na gaz do 2030 r.

W najnowszym raporcie pt. „Molekuły niezależności. Szanse związane z wykorzystaniem polskiego potencjału biometanu” eksperci Forum zaznaczyli, że Polska dysponuje znaczącym potencjałem ekonomicznym produkcji biometanu – ponad 3 mld m sześc. rocznie. Dodali, że w perspektywie do 2030 r. biometan może pokryć ok. 4% krajowego zapotrzebowania na paliwo gazowe, a do 2040 r. – niemal 17%. Ich zdaniem w latach 2025–2040 rozwój branży biometanowej może zatrzymać w gospodarce nawet 30 mld zł, które byłby wsparciem rolnictwa i samorządów. W przeciwnym razie pieniądze te zostałyby wydane na import gazu – dodali.

– Rozwój (produkcji) krajowego biometanu może pomóc w zmniejszeniu zależności od importu gazu, który w 2024 r. sięgał ok. 82 proc. krajowego zapotrzebowania. Krajowe wydobycie (gazu) wynosi rocznie ok. 3,5–4 mld m sześc., pokrywając zaledwie jedną piątą potrzeb. Roczny potencjał produkcyjny biometanu w Polsce wynosi obecnie ponad 3 mld m sześc. To więcej niż roczny import gazu z Kataru, który w 2024 r. wyniósł 2,7 mld m sześc. – zauważył analityk Forum Energii Dawid Trzeciak. W jego ocenie dzięki krajowemu biometanowi w przyszłości będziemy mogli zastąpić gaz kopalny z tego kierunku, co wzmocni bezpieczeństwo energetyczne Polski i „zmniejszy ekspozycję” na takie wydarzenia jak obecny konflikt na Bliskim Wschodzie.

Prof. Jacek Dach (UPP): Chińczycy mają autobusy i taxi na bioCNG z odpadów

Biometan czy wodór?

Zdaniem eksperta biometan może przejąć część zadań gazu ziemnego w tych sektorach, w których elektryfikacja jest trudna – np. przy produkcji amoniaku. Przypomniał, że zgodnie ze scenariuszami Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu z grudnia 2025 r. w dłuższej perspektywie wykorzystanie gazu ziemnego będzie stopniowo zastępowane gazami zdekarbonizowanymi, przede wszystkim biometanem i wodorem, choć w różnym stopniu. – Jednakże dzięki dojrzałej technologii i wykorzystaniu obecnej infrastruktury, biometan może być szybszym i tańszym narzędziem dekarbonizacji gospodarki niż zielony wodór, zwłaszcza w sektorach trudnych do elektryfikacji – wskazał Trzeciak.

Autorzy raportu wskazali jednak, że w najbliższej dekadzie produkcja biometanu może nie być opłacalna bez systemu wsparcia, ze względu na niskie ceny gazu ziemnego i wysokie koszty substratów w Polsce. Oszacowali, że koszt produkcji może przewyższać cenę gazu, nawet po uwzględnieniu cen uprawnień do emisji CO2. „Koszt produkcji biometanu w Polsce jest wyższy niż cena gazu, w 2025 r. przekraczał 430 zł/MWh, a do 2040 r. w dużych instalacjach może spaść do ok. 350 zł/MWh. Prognozowane ceny gazu ziemnego będą wciąż niższe (255–390 zł/MWh), co oznacza powolne zmniejszanie się luki kosztowej” – czytamy w raporcie.

O biogazowniach od A do Z

Zielony gaz potrzebuje wsparcia

W ich opinii przez co najmniej dekadę biometan będzie potrzebował więc stabilnego systemu wsparcia, a docelowo także mechanizmów kreujących popyt np. poprzez minimalny udział biometanu w sieci gazowej lub w ciepłownictwie systemowym. „Obecny system wsparcia obejmuje jedynie instalacje o mocy do 1 MWel. Dla pełnego wykorzystania potencjału konieczne jest wsparcie większych instalacji, co ma być uwzględnione w nowelizacji ustawy o OZE” – wskazują eksperci.

Stwierdzili, że wątpliwości budzi obecna forma finansowania, która w pełni opiera się na opłacie OZE w rachunkach za energię elektryczną. W raporcie eksperci rekomendują rozważenie alternatywnych mechanizmów, np. emisji zielonych obligacji, aby koszty wsparcia nie obciążały wyłącznie konsumentów energii. Zdaniem autorów raportu system wsparcia powinien faworyzować polskich producentów, a udział zagranicznych instalacji w aukcjach powinien być ograniczony, aby osiągnąć cel dekarbonizacji i bezpieczeństwa energetycznego.