Mikroplastiki to duży problem dla oczyszczalni ścieków

Cały czas toczą się badania, jaki wpływ mikroplastiki wywierają na organizm człowieka, ale przypuszcza się, że oddziałuje on m.in. na układ hormonalny. Dlatego podejmowane są kolejne starania o ograniczenie jego emisji do środowiska.

Dwa źródła

Mikroplastik dostaje się do środowiska na dwa sposoby:

• w sposób niezamierzony, w wyniku zużycia większych kawałków tworzywa sztucznego, np. poprzez ścieranie opon samochodowych w transporcie, pranie tkanin syntetycznych, a także degradację odpadów plastikowych. Niezamierzone uwolnienie może mieć także miejsce w procesach produkcyjnych, np. w wyniku rozlania, wycieku lub niewłaściwego przechowywania;
• podczas celowej produkcji, np. dodawane do kosmetyków (głównie peelingów), przemysłowych materiałów ściernych, środków czyszczących, detergentów, produktów do konserwacji, farb i powłok, materiałów budowlanych, produktów leczniczych, a także do produktów stosowanych w rolnictwie i ogrodnictwie oraz w sektorach ropy naftowej i gazu.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody podaje, że każdego roku mikroplastik stanowi od 15 do 31 proc. szacowanych 9,5 mln ton plastiku uwalnianego do oceanów. Największe jego źródła to ścieranie opon i pranie tkanin syntetycznych.

Problem dla oczyszczalni

Dr inż. Klara Ramm, ekspertka Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie” oraz organizacji europejskiej EurEau, podkreśla, że mikroplastiki, bez względu na pochodzenie, w dużych ilościach trafiają do oczyszczalni ścieków.

Niektóre rodzaje oczyszczania ścieków z przynajmniej wtórnym oczyszczaniem mogą usunąć nawet do 99 proc. mikroplastiku, ale nigdy nie całość, a wówczas zanieczyszczenia te ze ściekami oczyszczonymi trafiają do wód powierzchniowych. Niestety zatrzymane w oczyszczalni ścieków mikroplastiki w znaczących ilościach trafiają do środowiska w osadach ściekowych, używanych m.in. do produkcji nawozów.

Obawy budzą nie tylko problemy z samymi plastikowymi cząstkami, ale również dodatkami i zanieczyszczeniami chemicznymi wchłoniętymi przez mikroplastiki, które mogą być uwalniane i negatywnie wpływać na środowisko i zdrowie ludzkie.

Dzieje się tak na przykład w przypadku, gdy mikroplastiki pobierają lub absorbują inne substancje w obszarach o wysokim stężeniu, a następnie uwalniają je w trakcie całego cyklu wodnego. – Te wszystkie zjawiska mobilizują branżę wodociągową do monitorowania ewentualnych zagrożeń i zarządzania ryzykiem – podkreśla Klara Ramm.

Więcej o mikroplastikach na Envicon Water 2019

Unia Europejska pracuje nad rozwiązaniami, które mają zahamować ten proces. Jest to  m.in. dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko  („Single-Use Plastics Directive”). Bardzo istotnym mechanizmem w dyrektywie są programy rozszerzonej odpowiedzialności producenta obejmujące koszty oczyszczania (np. niedopałków papierosów).

Problem mikroplastiku oraz unijnych dyrektyw mających na celu ograniczenie ich emisji do środowiska będzie jednym z wiodących tematów kongresu Envicon Water 2019, który 17 i 18 czerwca odbędzie się w Warszawie. Podczas specjalnej sesji przedstawione zostaną także wdrażane już sposoby zapobiegania temu rodzajowi zanieczyszczenia – m.in. w Gdańsku.

Więcej na ten temat w artykule Klary Ramm pt.“Zły mikroplastik” w najnowszym numerze miesięcznika „Wodociągi-Kanalizacja”.