Wzrost kosztów energii elektrycznej oraz galopująca inflacja skłaniają coraz więcej przedsiębiorstw wod-kan do rozważenia złożenia wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy w celu podniesienia cen świadczonych usług. W artykule opisano przesłanki złożenia takiego wniosku, wynikające z Ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Obecnie toczy się również debata pomiędzy stroną samorządową a regulatorem odnośnie do zasadności wniosków, które masowo planuje kierować branża.

Trudne warunki ekonomiczne, z którymi boryka się polska gospodarka, nie ominęły również branży wodociągowo-kanalizacyjnej. Z danych przedstawionych przez Izbę Gospodarczą „Wodociągi Polskie” (IGWP) wynika, że 70,2% z 204 przedsiębiorstw wod-kan, które wzięły udział w ankiecie, wykazało stratę w I kwartale 2022 r. 

Wzrost kosztów świadczenia usług

Wskazać można przede wszystkim dwie przyczyny tej sytuacji: gwałtowny wzrost cen energii elektrycznej oraz galopującą inflację. Cena energii elektrycznej w umowach zawieranych przez przedsiębiorstwa wod-kan zazwyczaj uzależniona jest od cen na Towarowej Giełdzie Energii, która od dłuższego czasu notuje skokowe wzrosty. Średnioważona cena kontraktu rocznego z dostawą pasmową w roku 2022, od której to ceny zależna jest cena energii elektrycznej dla przedsiębiorstw, wyniosła w całym 2021 roku 384,16 zł/MWh. Stanowiło to wzrost o 152,29 zł/MWh w stosunku do ceny z notowań kontraktu w roku 2020. Natomiast w czerwcu 2022 r. średnioważona cena kontraktu rocznego z dostawą pasmową w roku 2023 wyniosła 1102,4 zł/MWh. Zgodnie z informacjami zebranymi przez IGWP, przekłada się to na wzrost cen energii dla przedsiębiorstw wod-kan z około 300 zł za 1 MWh do 1800 zł, a nawet 2000 zł za 1 MWh. 

Inflacja

Drugim najważniejszym elementem wpływającym na nierentowność prowadzenia działalności w oparciu o stawki ustalone w taryfach przygotowanych na okres 2021-2024 jest dynamika wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (inflacji). Zgodnie z danymi podanymi przez Główny Urząd Statystyczny, w czerwcu 2022 r. inflacja wyniosła aż 15,5% w ujęciu rocznym. Należy zaś zaznaczyć, że przedsiębiorstwa, sporządzając taryfy wod-kan, zakładały wzrost tego wskaźnika na o wiele niższym pułapie, opierając się w tym zakresie na wytycznych dotyczących wskaźników makroekonomicznych opracowanych przez Ministerstwo Finansów. 

Skrócenie okresu obowiązywania taryfy wod-kan

Przedstawiona sytuacja ekonomiczna skłoniła liczne przedsiębiorstwa wod-kan do złożenia do organu regulacyjnego wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy. Zgodnie z art. 24j Ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków: „W uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli wynika to z udokumentowanych zmian warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem (…)”.

Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu, katalog przyczyn, z uwagi na które można wystąpić z wnioskiem o skrócenie taryfy, jest otwarty. Ustawodawca wymienia przypadki, które w szczególności można uznać za „uzasadnione”. Są to:

  • udokumentowana zmiana warunków ekonomicznych,
  • zmiana wielkości usług i warunków ich świadczenia.

Należy stwierdzić, że występujące obecnie przyczyny znacznego spadku rentowności świadczonych usług odpowiadają tym wskazanym przez ustawodawcę. Znaczny wzrost inflacji, której średnioroczny wskaźnik jeszcze w 2021 r. wynosił 5,1%, można zaklasyfikować jako przejaw istotnej zmiany warunków ekonomicznych. Powyższe przejawia się w szczególności w zwiększonych cenach usług zewnętrznych oraz zamawianych towarów.

Wojna i ceny energii

Liczne przedsiębiorstwa wod-kan zmagaj...