Blisko 300 wniosków o wykup nieruchomości po powodzi

Blisko 300 wniosków o wykup nieruchomości po powodzi

Do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wpłynęło 285 wniosków dotyczących wykupu nieruchomości zniszczonych podczas powodzi, która nawiedziła kraj we wrześniu 2024 roku. Jak poinformowało biuro prasowe instytucji, do tej pory pozytywnie rozpatrzono 112 z nich. Termin składania dokumentów mija o północy z wtorku na środę, dlatego liczba ta może jeszcze ulec zmianie.

Procedura składania i rozpatrywania wniosków

Najwięcej zgłoszeń trafiło do Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej we Wrocławiu i Gliwicach – to właśnie te regiony najbardziej ucierpiały podczas ubiegłorocznej klęski żywiołowej. Spośród 285 złożonych dokumentów aż 38 zostało odrzuconych ze względu na niespełnienie wymogów ustawowych. Część wniosków wciąż pozostaje w trakcie rozpatrywania, a każda pozytywna decyzja skutkuje przekazaniem sprawy do rzeczoznawców majątkowych, którzy zajmują się dokładną wyceną nieruchomości.

Biuro prasowe Wód Polskich zaznacza, że rzeczoznawcy muszą pracować zgodnie z obowiązującymi zasadami i uwzględniać specyficzne okoliczności związane z powodzią. Dopiero po zakończeniu tej procedury możliwe będzie uruchomienie wypłat dla poszkodowanych mieszkańców.

Kto może ubiegać się o wykup?

Zasady przyznawania pomocy reguluje tzw. specustawa powodziowa, która weszła w życie pod koniec maja 2025 roku. Wnioski mogą składać właściciele budynków, którzy:

• posiadali prawo własności do nieruchomości przed 13 września 2024 r.,
• wybudowali budynki w sposób legalny, na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia,
• posiadają nakaz rozbiórki wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bądź obiekt został już rozebrany,
• znajdują się na obszarach szczególnego zagrożenia powodziowego w gminach objętych pomocą.

Dodatkowo Wody Polskie mogą wykupić także budynki bez formalnego nakazu rozbiórki, jeśli zostały one zniszczone w takim stopniu, że nie nadają się do zamieszkania. W takim przypadku niezbędna jest ekspertyza rzeczoznawcy lub inny dokument potwierdzający ten stan.

Wycena według wartości sprzed powodzi

Jednym z kluczowych zapisów ustawy jest sposób wyceny. Cena wykupu musi odpowiadać wartości nieruchomości z dnia poprzedzającego powódź, czyli z 12 września 2024 roku. Oznacza to, że właściciele nie powinni tracić na tym, że ich dom został zniszczony, ponieważ wycena nie bierze pod uwagę zniszczeń spowodowanych żywiołem.

Wycena obejmuje zarówno sam budynek, jak i grunt, na którym się on znajduje. Dzięki temu poszkodowani mogą liczyć na bardziej sprawiedliwe odszkodowanie.

Równoległe przejęcia nieruchomości

Oprócz procedury na wniosek właścicieli, Wody Polskie mają także możliwość samodzielnego składania ofert wykupu. Dotyczy to szczególnie gruntów położonych na terenach zagrożonych tzw. wodami wielkimi, czyli miejsc, gdzie ryzyko powodzi powtarza się średnio raz na 10 lat.

W pierwszej kolejności program obejmie rejony najbardziej poszkodowane we wrześniu 2024 roku, natomiast w dalszej perspektywie – do 2034 roku – ma objąć obszar całego kraju.

Finansowanie programu

Na realizację całego programu wykupu nieruchomości w latach 2026–2034 przewidziano 800 milionów złotych ze środków budżetu państwa. Kwota ta ma być przeznaczona na stopniowe przejmowanie działek i budynków położonych w najbardziej niebezpiecznych strefach powodziowych. Wszystkie wyceny w tym trybie, podobnie jak w przypadku wniosków właścicieli, będą musiały zostać przeprowadzone przez uprawnionych rzeczoznawców.