Wymagany poziom recyklingu 2025 r. spadnie do 50%! Gminy mogą odetchnąć z ulgą?

Wymagany poziom recyklingu odpadów komunalnych za 2025 rok zostanie obniżony z 55% do 50%. Najnowszy projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) z 13 marca 2026 r. potwierdza te kluczowe zmiany, wychodząc naprzeciw postulatom samorządów.

Nowa ścieżka dojścia: 50% na start

Interwencja organizacji samorządowych, w tym Unii Metropolii Polskich i Związku Miast Polskich, przyniosła wymierny skutek. Samorządowcy argumentowali, że bez wdrożenia systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), osiągnięcie unijnego progu 55% w 2025 roku jest nierealne i grozi masowymi karami.

Resort klimatu, odpowiadając na te apele, zaproponował urealnienie ścieżki dojścia do celów unijnych. Analiza najnowszej wersji treści projektu UC100 potwierdza, że zmiany te zostały wprowadzone. W Art. 197 pkt 11 projektu zapisano nowe, niższe poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych:

• 50% wagowo – za rok 2025;

• 52% wagowo – za rok 2026;

• 54% wagowo – za rok 2027;

• 56% wagowo – za rok 2028;

• 58% wagowo – za rok 2029.

Cele długofalowe bez zmian

Mimo chwilowego poluzowania rygorów, resort klimatu nie zmienia strategicznego kursu. Zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami, cele wyznaczone przez dyrektywy unijne na lata 2030–2035 pozostają bez zmian. Potwierdza to treść załączników do ustawy, gdzie dla wielu rodzajów opakowań (np. butelek szklanych czy metalowych pojemników) przewidziano osiągnięcie poziomu 90% selektywnego zbierania do 2029 roku.

Gdzie podziały się ulgi w karach?

Największą niewiadomą pozostaje kwestia zapowiadanego mechanizmu „z urzędu” (ex-officio), który miałby automatycznie chronić gminy przed karami za rok 2025. W samym tekście projektu UC100 z 13 marca 2026 r. brakuje bezpośrednich zapisów o automatycznym uchylaniu kar przez organy nadzorcze.

Podobnie wygląda sytuacja z systemem ulg dla gmin objętych klęską żywiołową. Resort deklarował całkowite zwolnienie takich jednostek z kar za lata 2024–2025 oraz 50-procentową bonifikatę dla pozostałych gmin. Tymczasem w analizowanym projekcie UC100 regulacje te nie zostały ujęte wprost.

Może to oznaczać, że ministerstwo planuje wprowadzić te konkretne mechanizmy osłonowe poprzez inną ścieżkę legislacyjną (np. nowelizację specustawy powodziowej lub zmianę ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), o czym wspominała odpowiedź resortu, odwołując się do przepisów z listopada 2024 r.

Co dalej z systemem gospodarki odpadami?

Sektor gospodarki odpadami oczekuje na finalizację prac parlamentarnych nad projektem UC100. Choć obniżenie poziomu do 50% jest sukcesem samorządów, eksperci podkreślają, że kluczowe dla stabilności systemu będzie sprawne wdrożenie ROP oraz ujednolicenie metodyki obliczania poziomów recyklingu, co ma zapewnić gminom bezpieczeństwo prawne.

Projekt UC100 o pobrania: