Częstochowa podwyższa wały na Kucelince. Gotowość do końca roku

Realizowane w tym roku roboty są piątym etapem większego przedsięwzięcia pod nazwą „Przebudowa, nadbudowa i rozbudowa wałów przeciwpowodziowych kanału Kucelinka o długości 13,68 km”. Obecny zakres obejmuje dwa odcinki prawego wału przeciwpowodziowego o łącznej długości blisko 1,8 km.

Zadanie podzielono na dwie części realizowane przez różnych wykonawców. Pierwsza, obejmująca około 500 m wału, została już zakończona i odebrana.

– Roboty zaczęły się w maju, obecnie odebraliśmy prace jednego z wykonawców, na odcinku ok. 500 m. Drugą część inwestycji zakończymy w tym roku – powiedział po zakończeniu rady budowy Błażej Waligórski, zastępca dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu.

Mur zamiast tradycyjnego wału ziemnego

Na drugim odcinku prace prowadzone są zgodnie z harmonogramem. Obecnie wykonywane jest zbrojenie pod żelbetowy mur oporowy.

Zastosowanie konstrukcji żelbetowej wynika z uwarunkowań przestrzennych tej części miasta. Zabudowa znajduje się bardzo blisko rzeki, dlatego nie ma możliwości poszerzenia i podwyższenia istniejącego wału w tradycyjnej formie ziemnej. W miejscach o ograniczonej dostępności terenu mur pozwala zwiększyć wysokość zabezpieczenia przeciwpowodziowego bez znacznego poszerzania korpusu wału.

Koszt robót prowadzonych w 2026 r. wynosi 7,09 mln zł.

Kucelinka kluczowa dla ochrony miasta przed powodzią

Znaczenie inwestycji wykracza poza sam remont infrastruktury hydrotechnicznej. Kucelinka pełni w Częstochowie funkcję kanału ulgi dla Warty i jest jednym z podstawowych elementów lokalnego systemu ochrony przeciwpowodziowej.

Na południowym krańcu miasta znajduje się jaz, za pomocą którego przepływ Warty rozdzielany jest pomiędzy główne koryto rzeki a Kucelinkę. W okresach podwyższonych stanów wód znaczna część przepływu może zostać skierowana właśnie do kanału ulgi. Dzięki temu ograniczane jest obciążenie głównego koryta Warty prowadzącego przez zurbanizowane obszary Częstochowy.

Szczególne znaczenie system ma dla Zawodzia i Dąbia. Są to tereny położone nisko, a jednocześnie intensywnie zagospodarowane, dlatego stan wałów i innych budowli regulujących przepływ wód bezpośrednio wpływa na poziom bezpieczeństwa mieszkańców, zabudowy i infrastruktury komunalnej.

Inwestycje po doświadczeniach powodzi z 1997 i 2010 roku

Modernizacja częstochowskich zabezpieczeń przeciwpowodziowych jest przedsięwzięciem rozłożonym na wiele lat. Impulsem do podjęcia szerzej zakrojonych prac były doświadczenia dużych powodzi z 1997 i 2010 r., które unaoczniły potrzebę zwiększenia poziomu ochrony terenów położonych w sąsiedztwie Warty i Kucelinki.

Prace nad modernizacją wałów rozpoczęły się prawie dekadę temu. Ze względu na długość zabezpieczanego odcinka, zakres niezbędnych robót oraz stan przedwojennej infrastruktury całe przedsięwzięcie podzielono na siedem etapów.

W pierwszych etapach istniejące wały ziemne nadbudowywano żelbetowymi murami m.in. w rejonie jazu rozdzielającego wody Warty pomiędzy główne koryto i kanał ulgi. Podobne zabezpieczenia wykonano również w rejonie ponownego połączenia obu koryt w pobliżu centrum Częstochowy.

Kolejne etapy koncentrują się na podwyższaniu i wzmacnianiu wałów w dzielnicach Zawodzie i Dąbie.

Wyższe wały mają zmniejszyć ryzyko zalania

Podstawowym celem przedsięwzięcia jest zwiększenie rezerwy bezpieczeństwa podczas wysokich stanów Warty. Wyższe i wzmocnione wały mają ograniczyć ryzyko przelania się wody na tereny zabudowane oraz poprawić odporność całego systemu podczas gwałtownych wezbrań.

W przypadku miast takich jak Częstochowa działania przeciwpowodziowe mają przy tym znaczenie nie tylko dla ochrony budynków mieszkalnych. Zalanie nisko położonych dzielnic może prowadzić również do zakłóceń w funkcjonowaniu dróg, sieci kanalizacyjnych i innych elementów infrastruktury technicznej. Dlatego modernizacja wałów jest jednym z elementów szerszego przygotowania miasta na sytuacje ekstremalnych przepływów.

Po zakończeniu drugiej części tegorocznego zadania zmodernizowany zostanie kolejny fragment prawego wału Kucelinki. Cały program pozostaje jednak inwestycją wieloetapową – docelowo modernizacja ma objąć 13,68 km zabezpieczeń przeciwpowodziowych kanału.