Róże (rodzaj Rosa) w stanie naturalnym występują na półkuli północnej, głównie w strefie klimatu umiarkowanego. W Europie można spotkać ok. 30 rodzimych gatunków, a w Polsce ? 16.

Róże można zaklasyfikować jako gatunki kalcyfilne, termofilne i heliofilne. Występują powszechnie na miedzach, leśnych polanach, w rowach, w śródpolnych zadrzewieniach, na przydrożach i nasypach kolejowych. Biorąc pod uwagę ogromną różnorodność odmian, feerię barw i kształtów kwiatów, bogactwo pokroju licznych grup, a także szerokie możliwości zastosowania, wydaje się, że skromne dzikie róże nie są w pełni doceniane jako rośliny ozdobne. Tymczasem, podobnie jak wiele innych gatunków krzewów, one mogą stanowić wartościowy element nasadzeń zarówno w zieleni miejskiej, jak również na terenach niezurbanizowanych.

Różne zastosowania

Ze względu na różny sposób wzrostu, kwitnienie i owocowanie stosuje się rozmaite gatunki. Wszystkie rodzime róże mogą być wykorzystywane do zalesienia i określane są jako domieszkowe lub biocenotyczne. Efekt dekoracyjny tworzą nie tylko kwiaty, ale także ładne i barwne pseudoowoce, gęste ulistnienie i kolczaste pędy.

Znaczenie biologiczne i ekologiczne róż w środowisku miejskim jest duże i znane. Gęste krzewy stwarzają korzystny mikroklimat, są ostoją dla fauny, a kolce pędów stanowią ochronę dla drobnych zwierząt, zwłaszcza owadów i ptaków przed większymi zwierzętami. Kwiaty są pożywieniem dla owadów, natomiast pseudoowoce dla ptaków i ssaków, również w okresie późnojesiennym i zimowym. Podobnie jak inne rośliny, róże korzystnie wpływają na otoczenie, zwiększają wilgotność powietrza oraz ograniczają zanieczyszczenia i hałas.

Kwiaty, choć łatwo dostępne dla owadów, tworzą dużo pyłku, jednak u większości gatunków róż miodniki produkują mało nektaru lub w ogóle tego nie czynią. Owoce rzekome róż są wyjątkowo bogate w składniki odżywcze. Zawierają kwasy organiczne, barwniki (karotenoidy, flawonoidy), cukry, garbniki i związki mineralne (cynk, fosfor, magnez, molibden, siarkę, wapń, żelazo, potas, mangan). Bardzo istotna jest zawartość witamin (m.in. A, B1, B2, K), a zwłaszcza witaminy C, która stanowi 0,5 do 2% masy pseudoowocu. Prawdziwe owoce róży, niełupki, są bogate w ważne oleje tłuste i olejki eteryczne.

Parkowe i okrywowe

Dzikie róże to przede wszystkim gatunki, które mogą być stosowane jako okazy parkowe oraz ?  niektóre ? jako okrywowe. Wymagają niewielkich nakładów na pielęgnację. Rosną na własnych korzeniach, są wysoce odporne na mróz i tolerancyjne na choroby. Ich wymagania pod względem gleby są przeciętne lub niskie. Cięcie można przeprowadzać co kilka lat, a większość z nich kwitnie na pędach co najmniej ubiegłorocznych. Gatunki róż przez pierwsze lata mogą rosnąć słabo, dopiero potem osiągają swoje właściwe rozmiary. Większość toleruje stanowiska półcieniste. Doskonale nadają się do nasadzeń nie tylko w parkach, ale i na różnego rodzaju terenach zieleni, zwłaszcza o charakterze naturalistycznym, w pobliżu szlaków komunikacyjnych i pasów zieleni przydrożnej. Teren obsadzony dzikimi różami jest trudnodostępny zarówno dla ludzi, jak i większych zwierząt.

Róża rdzawa (Rosa rubiginosa) wraz z różą dziką (R. canina) to dwa rodzime gatunki, zalecane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad na tereny niezurbanizowane. Kwiaty tych roślin są różowe, a pędy jasnooliwkowe z mocnymi, gęsto ułożonymi hakowatymi kolcami. Wytwarzają owoce ? jajowate, średniej wielkości, o małych gronach. Liście po roztarciu pachną jabłkami, a w upalny słoneczny dzień ich zapach można poczuć z większej odległości. Róża rdzawa zakwita w maju, ale pojedyncze kwiaty ...