Susza jest obciążeniem dla środowiska, społeczeństwa i gospodarki

Jak przypomniała uczelnia w przesłanym komunikacie, IMGW-PIB podkreślił, iż sytuacja związana z suszą hydrologiczną w lutym br. nie była aż tak zła jak w latach od 2015 roku. „W czwartek, 20 lutego, na ponad 40 stacjach przepływ wody znajdował się poniżej wartości średniego niskiego przepływu dla danej rzeki. Aby skutecznie odnowić zasoby wodne i uzupełnić retencję, potrzeba długotrwałych, spokojnych, jednostajnych opadów deszczu trwających przez kilka tygodni na obszarach, które najbardziej tego potrzebują” – napisano w komunikacie.

Etapy suszy i ich konsekwencje

Dr inż. Marcin Wdowikowski z Katedry Gospodarki Wodno-Ściekowej i Technologii Odpadów PWr podkreślił, że susza to długotrwały proces, który można podzielić na trzy etapy:

1. Susza meteorologiczna (atmosferyczna) – rozpoczyna się od braku opadów atmosferycznych (deszczu lub śniegu). W okresie letnim często towarzyszą jej fale upałów, co prowadzi do dalszego pogłębiania problemu.
2. Susza glebowa (rolnicza) – pojawia się w momencie, gdy obniżające się poziomy wód w rzekach i glebach ograniczają dostępność wody dla roślin. To zjawisko wpływa negatywnie na produkcję rolną.
3. Susza hydrologiczna – najgroźniejszy etap, w którym następuje tzw. niżówka, a nawet całkowity zanik wody w rzekach, ciekach wodnych i studniach gospodarczych. Powstaje deficyt wody, którego nie można uzupełnić nawet przez intensywne opady deszczu.

Dr Wdowikowski zwrócił uwagę, że susza na każdym z tych etapów stanowi poważne obciążenie dla środowiska, społeczeństwa i gospodarki. Wprowadzono nawet określenie „susza gospodarcza”, które podkreśla jej negatywny wpływ na wszystkie te obszary.

Stały stan suszy w Polsce i Europie

Zdaniem wielu hydrologów i klimatologów Polska oraz Europa znajdują się w stanie suszy od ponad 20 lat. Poziom ten waha się między pierwszym a drugim etapem. Najdotkliwsze skutki suszy odnotowano w Polsce w latach 2003, 2015 i 2019.

Aby przeciwdziałać skutkom suszy, w Polsce wprowadzono Plan Przeciwdziałania Skutkom Suszy, który obowiązuje na lata 2021-2027. Plan ten obejmuje szereg działań, takich jak:

• Analiza możliwości powiększenia zasobów wodnych,
• Budowa i modernizacja urządzeń wodnych,
• Zmiany w sposobie korzystania z zasobów wodnych,
• Poprawa naturalnej i sztucznej retencji wody.

Adaptacja do zmian klimatycznych

Eksperci zwracają uwagę na potrzebę zazieleniania miast oraz przywracania funkcji środowiskowych na obszarach rolniczych. Takie działania wpisują się w szerszy kontekst adaptacji do zmian klimatycznych oraz zasady zrównoważonego rozwoju.

Obecnie stosowane są również liczne technologie optymalizujące wykorzystanie wody w przemyśle, takie jak:

• Gospodarka o obiegu zamkniętym,
• Ponowne wykorzystanie wody,
• Zmagazynowanie wody deszczowej,
• Obliczanie śladu wodnego produktów.

Dr Wdowikowski podkreślił, że przeciwdziałanie skutkom suszy wymaga kompleksowych działań oraz długofalowego planowania. W obliczu narastających zmian klimatycznych odpowiednie zarządzanie zasobami wodnymi staje się kluczowe dla przyszłości środowiska i gospodarki.