Ukraina w czasie wojny inwestuje w biometan. Polska powinna pójść w jej ślady? [WIDEO]

Rozwój ukraińskiego rynku biometanu paradoksalnie nabrał tempa po wybuchu pełnoskalowej wojny w lutym 2022 r. Sylwia Koch-Kopyszko wspomina, że kiedy przed paroma laty brała udział w pracach zespołu mającego dać prawne podwaliny pod budowę tego sektora w Ukrainie, nie spodziewała się, iż nastąpi to tak szybko. – Już teraz działa tam kilka biometanowni zatłaczających gaz do sieci, a kolejnych kilkanaście jest w budowie. To powinno pokazać naszym rządzącym, że chcieć znaczy móc – przekonuje ekspertka. Jej zdaniem takie źródła energii pomagają chronić się przed rosyjskimi atakami, skoncentrowanymi na dużych jednostkach wytwórczych. 

Chcieć znaczy móc? Sylwia Koch-Kopyszko przekonuje, że Polska mogłaby rozwijać rynek biometanu równie szybko, co tocząca wojnę Ukraina.

Jedyna polska biometanownia

Tymczasem w Polsce działa tylko jedna biometanownia (czyli instalacja nie tylko produkująca biogaz, ale też oczyszczająca go) – sąsiadująca z cukrownią w Strzelinie. Druga, znajdująca się w Brodach nieopodal Poznania, nadal nie może zatłaczać gazu do sieci przez niedostosowanie do wymogów jej operatora. – Porównując polską gospodarkę rolną do niemieckiej, można dojść do wniosku, że za bardzo się od siebie nie różnią. Jednak w Niemczech działa 10 000 biogazowni, a u nas około 400 – wylicza Koch-Kopyszko. Ich rolą jest nie tylko produkcja prądu i ciepła, ale też bilansowanie pogodozależnych OZE (czyli produkcja energii wtedy, kiedy nie świeci słońce i nie wieje wiatr) oraz zagospodarowanie biodegradowalnych odpadów, które i tak emitują metan – tyle, że do atmosfery.

Rynek biometanu w Polsce miały odblokować nowe przepisy, które jednak zostały zawetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego. Powód? Ministerstwo Klimatu i Środowiska włączyło je do tzw. ustawy wiatrakowej, której sprzeciwał się Nawrocki. – Wielka szkoda, bo można było stworzyć odrębną ustawę biometanową, którą prezydent pewnie by podpisał. On nigdy nie miał nic przeciwko tym rozwiązaniom – uważa Sylwia Koch-Kopyszko. Przedstawiciele rządu w lutym zapowiadali, że prace nad nową wersją ustawy wiatrakowej są na finiszu.

Ukraiński biogaz kwitnie w cieniu wojny

Czy to drogie źródło energii?

Kolejną barierą w budowie biogazowni są koszty, jakie trzeba ponieść na taką inwestycję, na co często zwracają uwagę m.in. przedstawiciele branży gospodarki odpadami. – Często słyszymy od osób popierających pogodozależne OZE, że energia elektryczna z biogazu jest droga. Można jednak zapytać przedstawicieli tych branż, ile kosztuje bilansowanie systemu elektroenergetycznego wtedy, kiedy te źródła nie produkują prądu. Z kolei biogazu nie trzeba bilansować – odpowiada ekspertka. Przekonuje też, że budowa biogazowni może zapewnić inwestorowi “stabilne źródło przychodu przez okres 15 lat”, a w przypadku biometanowni nawet 20. 

Obecnie trwa program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wspierający budowę biogazowni i biometanowni. Budżet naboru wynosi 300 mln zł, a dofinansowanie (dotacja i pożyczka ze środków FEnIKS oraz pożyczka ze środków NFOŚiGW) pokrywa do 100% kosztów kwalifikowanych. Eksperci szacują potencjał polskiego rynku biometanu nawet na 8 mld m3 rocznie. Niewiele więcej rosyjskiego gazu kupowaliśmy przed wybuchem wojny w Ukrainie.

Prof. Jacek Dach (UPP): Chińczycy mają autobusy i taxi na bioCNG z odpadów