Eksperci na Green Gas Poland: biogaz i biometan stoją w miejscu!

Do końca 2024 r. udało się w Polsce zainstalować jedynie 314 MW mocy z biogazowni; i to wszystkich – od rolniczych, przez komunalne, po te budowane przy oczyszczalniach. Dla porównania cała moc zainstalowana w Polsce to ponad 70 GW. Jak radzi sobie z kolei polski rynek biometanu? Niestety stwierdzenie, że taki istnieje jest pewnym nadużyciem, bo dotychczas w naszym kraju udało się otworzyć i przyłączyć do sieci tylko jedną biometanownię.

Polski rynek biogazu i biometanu wypada wyjątkowo blado w porównaniu z europejskimi potentatami – wśród nich można wymienić Niemcy, Hiszpanię i Włochy. W Niemczech biogazownie produkują na tyle dużo prądu, że mogłyby pokryć ok. 20% polskiego zapotrzebowania na energię elektryczną. Większy rynek niż Polska mają nawet niewielkie Czechy, które nie mogą się równać z naszym rolniczym i biogazowym potencjałem.

Z kolei biometan produkuje choćby prowadząca wojnę Ukraina, która wytwarza go 41 mln m³ rocznie; my bez porównania mniej. Dlaczego tak jest?

Ukraina w czasie wojny inwestuje w biometan. Polska powinna pójść w jej ślady? [WIDEO]

Dlaczego rynek stoi w miejscu?

Przed paroma laty były poseł Paweł Poncyljusz stwierdził podczas panelowej dyskusji na Konferencji Green Gas Poland, że był to „wpływ lobby energetyki zawodowej”, które ma promować przede wszystkim duże, scentralizowane źródła. – Ja uważam zdecydowanie inaczej: po prostu brakuje nam jakiejkolwiek strategii. Dziś zresztą chcielibyśmy produkować przede wszystkim biometan, który zatłacza się do sieci gazowej, a nie przesyła do elektroenergetycznej – komentował w czasie debaty były minister inwestycji i rozwoju Jerzy Kwieciński. Tak robią chociażby Niemcy, którzy dziś przebudowują biogazownie tak, by te produkowały biometan – już dziś ma on zresztą duży udział w strukturze zużywanego gazu (podobnie jest na przykład w Danii, znanej z prężnego rynku biogazowego). Zdaniem Kwiecińskiego tą drogą może pójść również Polska, która z samych odpadów (rolnych, spożywczych i komunalnych) mogłaby produkować nawet 8 mld m³ rocznie. Gdyby dodać do tego produkcję np. z kiszonki kukurydzianej, ten wynik moglibyśmy nawet podwoić.

– Przede wszystkim ten sektor mógłby generować miejsca pracy, inwestycje i energię; i to w całości lokalnie. Dlaczego nie wykorzystujemy tego potencjału? Nie odpowiem na to pytanie, bo najzwyczajniej w świecie nie wiem – dodawał poseł PiS Janusz Kowalski. Dane dotyczące polskiego rynku biogazu i biometanu określił jako „katastrofalne” i apelował, żeby pozostali posłowie jak najszybciej zainteresowali się tematem biogazu oraz biometanu. Dlaczego? Zauważył, że najbardziej ryzykowne i najdroższe jest kupowanie strategicznych surowców w dalekich krajach – a właśnie tak dzieje się z gazem ziemnym, który do Polski przede wszystkim importujemy (ryzyko zauważamy choćby dziś, kiedy trwa wojna USA i Izraela z Iranem).

Gdzie najważniejsze przeszkody zauważa Jan Szopiński z KOWR? Jego zdaniem jest to przede wszystkim społeczny opór, który często towarzyszy inwestycjom w biogaz. – Niestety wiele z tych inwestycji zostaje zablokowanych przez protesty. Dlatego jako KOWR zapraszamy mieszkańców na warsztaty poświęcone tematowi biogazu, by edukować, że jest to wartościowe źródło energii – przekonuje Szopiński.

Prof. Jacek Dach (UPP): Chińczycy mają autobusy i taxi na bioCNG z odpadów

Wola polityczna, inwestorzy i pieniądze

Zdaniem Janusza Kowalskiego do odblokowania rynku potrzebna jest przede wszystkim wola polityczna; apeluje o nią w szczególności do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. – Przepisy biometanowe moglibyśmy wspólnie przyjąć na jednym posiedzeniu sejmu. Wystarczyłoby tylko wyodrębnić je z ustawy wiatrakowej – uważa poseł Kowalski, który złożył stosowny projekt ustawy w sejmie już wiele miesięcy temu. Projektowane prawo ma wprowadzić między innymi system aukcyjny dla biometanu, który powinien znacząco ułatwić finansowanie dużych inwestycji. Trzeba jednak zaznaczyć, że nawet jeżeli uda się stworzyć taki system w najbliższych miesiącach, organizacji aukcji możemy się spodziewać za kilka lat (najpewniej w 2028 lub 2029 r.).

Janusz Kwieciński zwrócił z kolei uwagę, że dziś nadal jest czas, by sięgnąć po duże unijne pieniądze; m.in. z Krajowego Planu Odbudowy. – To są tanie pieniądze, które moglibyśmy pozyskać; na wzór programu SAFE. A to właśnie inwestycje są kluczem do odblokowania rynku – uważa były minister rozwoju. Co prawda środki z KPO są dziś już na wyczerpaniu, ale Kwieciński przypomina, że cały czas możemy sięgać po pieniądze z Funduszu Spójności, czyli podstawowego unijnego instrumentu finansowego.

– Bardzo ważne są też zagraniczne inwestycje, bo to właśnie tam działają doświadczeni przedsiębiorcy. Jednocześnie nie ma co liczyć na zaangażowanie spółek skarbu państwa – przekonywał Janusz Kowalski. Polityk podkreślił, że „ze strony opozycji jest w tym temacie wola współpracy”; jeżeli pojawią się przepisy odblokowujące biogaz i biometan, powinny one znaleźć poparcie posłów PiS.

Na razie taka legislacja jest częścią tzw. ustawy wiatrakowej, która przed paroma miesiącami została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego.

Stacja bioLNG należąca do PGK w Śremie otwarta. Na razie nie ma skąd wziąć zielonego gazu