Piaseczno to doskonały przykład, jak można pogodzić intensywny rozwój urbanistyczny z usługami ekosystemowymi.

Najlepszym przykładem troski o usługi ekosystemowe terenów otwartych jest zagospodarowanie Górek Szymona w obszarze Natura 2000. 

Charakterystyka gminy

Piaseczno jest gminą miejsko-wiejską, zlokalizowaną w odległości około 17 km na południe od centrum Warszawy. Sąsiedztwo ze stolicą wpływa na szybki rozwój gminy, powstawanie inwestycji, lokowanie się siedzib wielu zagranicznych przedsiębiorstw. 

W 2010 r. Piaseczno uznano za najbardziej atrakcyjne miasto dla biznesu według magazynu „Forbes”. 

W gminie obserwuje się dynamiczny przyrost mieszkańców. Piaseczno miało w 2000 r. 52,2 tys. mieszkańców, natomiast w 2020 r. – 86,2 tys.1.

Wysoki przyrost liczby mieszkańców oraz atrakcyjność inwestycyjna skutkują intensywnym rozwojem budownictwa i zajmowaniem kolejnych terenów otwartych. 

Jest to o tyle problematyczne, że gmina Piaseczno, rozciągająca się między Lasem Kabackim a terenem Chojnowskiego Parku Krajobrazowego, posiada wiele wartościowych terenów przyrodniczych, które są pod ciągłą presją inwestycyjną. Lasy, które stanowią ponad 25% powierzchni gminy, mają duże znaczenie dla regeneracji powietrza warszawskiej metropolii. Gmina włączona jest też do Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. 

Na jej terenie znajduje się pięć rezerwatów przyrody oraz dwa obszary Natura 2000, 61 pomników przyrody, jeden użytek ekologiczny oraz jeden zespół przyrodniczo-krajobrazowy Górki Szymona (zlokalizowany tuż koło obszaru Natura 2000). Cennym akcentem w krajobrazie są doliny rzek Jeziorki i Zielonej oraz stawy i zanikające bagienne jeziorka2.

Władze Piaseczna zdają sobie sprawę z zagrożeń, jakie niesie zbyt intensywna zabudowa, szczególnie w sąsiedztwie terenów cennych przyrodniczo. Po początkowym boomie inwestycyjnym przyszedł czas na bardziej zrównoważone podejście do rozwoju. Obecnie wprowadzane są rozwiązania, które pozwalają uporządkować przestrzeń i zmniejszyć presję na tereny otwarte. Jednym z przykładów takich działań są te dotyczące Górek Szymona, które pozwalają jednocześnie na ochronę i użytkowanie turystyczne tegoż obszaru.

Górki Szymona

Jest to obszar położony w miejscowości Zalesie Dolne. Zajmuje ok. 9,8 ha. W 2001 roku został on objęty przez wojewodę mazowieckiego ochroną i stanowi tzw. zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Celem ochrony jest zachowanie fragmentów krajobrazu naturalnego pagórków wydmowych, stanowiących w okolicznym krajobrazie formy dominujące, porośnięte dorodnymi okazami drzew (w tym dębów oraz sosny pospolitej)3. Wydmy są zlokalizowane koło stawów i rzeki Jeziorki.

Od około 2008 r. zarządzanie zespołem przyrodniczo-krajobrazowym jest w kompetencjach gminy. Stąd w 2011 r. rozpoczął się proces odkupowania przez gminę od właścicieli części działek tworzących Górki Szymona od strony ul. Sosnowej. Następnie rozebrano ruiny piwnic dwóch niefortunnie zbudowanych na wydmach pensjonatów. Obecnie, według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie wolno na tym terenie stawiać nawet obiektów tymczasowych, oprócz niewielkich obiektów o charakterze rekreacyjnym4. Teren Górek zostały uporządkowany. Poprowadzono ścieżki biegowe, zorganizowano miejsca piknikowe, plac zabaw i siłownię plenerową. Obszar ten przyciąga spacerowiczów, a w śnieżne zimy saneczkarzy i narciarzy. Dziś jest to miejsce lubiane zarówno przez mieszkańców, jak i przez przyjezdny...