Ekofabryka testuje obieg zamknięty piasku

Zimą piasek poprawia bezpieczeństwo na drogach i chodnikach. Problem zaczyna się kilka miesięcy później. Materiał trzeba zebrać razem z zanieczyszczeniami nagromadzonymi na ulicach, a następnie odpowiednio zagospodarować. To oznacza koszty dla przedsiębiorstw i samorządów oraz kolejny strumień odpadu wymagający obsługi. Ekofabryka Wejherowo szuka sposobu, żeby zamiast problemu dostrzec surowiec.

Odpad ponownie piaskiem?

– Zaczęliśmy się zastanawiać, czy ten piasek, który jest odpadem, na pewno musi być odpadem, czy nie możemy poszukać rozwiązania, żeby stał się dla nas surowcem – powiedział prezes Andrzej Gorczycki.

Jednym z potencjalnych zastosowań oczyszczonego materiału jest ponowne wykorzystanie go podczas kolejnego sezonu zimowego. Dziś schemat jest kosztowny: piasek trzeba kupić, rozsypać, po zimie zebrać, przetransportować i zagospodarować. Ekofabryka próbuje zamknąć przynajmniej część tego obiegu.

Projekt jest realizowany wspólnie z Politechniką Gdańską. Jak wyjaśnił prezes Andrzej Gorczycki, uczestniczą w nim również partnerzy z Danii, Szwecji i Litwy, którzy wymieniają się doświadczeniami związanymi z podobnymi rozwiązaniami. W Wejherowie powstała pilotażowa instalacja pozwalająca sprawdzić możliwości oczyszczania zebranego materiału.

– Obecne wyniki są bardzo obiecujące. Pokazuje to, że ten pomysł ma potencjał – powiedział prezes Ekofabryki.

Celem jest sprawdzenie technologii w mniejszej skali, zanim zapadnie decyzja o ewentualnej budowie instalacji pełnoskalowej.

Użycie deszczówki

Oczyszczanie materiału wymaga wody. To mogłoby prowadzić do paradoksu: rozwiązanie oszczędzające jeden zasób powodowałoby nadmierne zużycie drugiego. Dlatego jednym z podstawowych założeń projektu jest wykorzystanie wody deszczowej w obiegu zamkniętym.

Woda wykorzystana podczas oczyszczania materiału trafia następnie do systemu zbiorników, jest oczyszczana i wraca do procesu. To właśnie połączenie ponownego użycia materiału i zamkniętego obiegu wody ma być praktycznym przykładem gospodarki o obiegu zamkniętym

Ciekawe jest także podejścia Ekofabryki do wyników projektu. Spółka nie chce zatrzymać zdobytej wiedzy wyłącznie dla siebie. Prezes Andrzej Gorczycki zapowiedział, że dane i doświadczenia mają być udostępniane zainteresowanym podmiotom.

– My chcemy się tym wszystkim podzielić. Jeżeli nasze rozwiązanie okaże się skuteczne, wtedy zachęcimy innych: możecie tę technologię zastosować u siebie – powiedział prezes Ekofabryki.

Wejherowska instalacja pełni więc funkcję technologicznego poligonu. Jeżeli testy zakończą się sukcesem, to doświadczenia będą mogłyby być wykorzystane również przez inne miasta i przedsiębiorstwa komunalne.

Na cele społeczne

Obieg zamknięty w Ekofabryce nie ogranicza się do materiałów mineralnych. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów spółki jest Galeria Wejherowskie Klamoty. Mieszkańcy mogą przekazywać w tym miejscu przedmioty, których już nie potrzebują. Zamiast stać się odpadem, użyteczne rzeczy trafiają ponownie do obiegu. Nowy właściciel może je kupić, a pieniądze wspierają działalność lokalnych organizacji społecznych.

Według danych przedstawionych przez prezesa Andrzeja Gorczyckiego, ze sprzedaży takich przedmiotów na cele społeczne przekazano już ponad 300 tys. zł.

Kolejnym elementem działań jest Fundacja Wejherowska Manufaktura Dobra. Prezes Andrzej Gorczycki opowiedział również o akcji „Łączy nas Dobro”, której celem było wsparcie dwóch hospicjów. Jak podał rozmówca, wartość pomocy sięgnęła prawie 200 tys. zł. Środki zostały wykorzystane na zakup zasobów potrzebnych do bieżącego funkcjonowania placówek. Dla Ekofabryki oznacza to poszerzenie klasycznego rozumienia zakładu gospodarki odpadami.

W praktyce Ekofabryka łączy więc kilka funkcji: gospodarowanie odpadami, ponowne użycie przedmiotów, edukację ekologiczną, testowanie nowych technologii oraz działalność społeczną.

Zakład nie jest wyłącznie miejscem, do którego trafia problematyczny materiał. Może być również przestrzenią eksperymentowania z rozwiązaniami gospodarki obiegu zamkniętego.

Od piasku do Forum Recyklingu

Rozmowa na POLECO zakończyła się bezpośrednim nawiązaniem do Forum Recyklingu. Prezes Andrzej Gorczycki zadeklarował zainteresowanie udziałem w wydarzeniu i możliwością dalszego opowiadania o doświadczeniach Ekofabryki. I trudno o bardziej praktyczny temat do takiej dyskusji. Bo gospodarka obiegu zamkniętego nie musi zaczynać się od wielkiej rewolucji technologicznej. Czasem zaczyna się od prostego pytania: czy coś, co dziś uznajemy za odpad – choćby piasek zmieciony wiosną z ulic – naprawdę musi nim pozostać?

27–28 października 2026 r. w hotelu ibis Styles Lublin Stare Miasto odbędzie się

 Forum Recyklingu

To kluczowe ogólnopolskie wydarzenie gromadzi liderów branży, ekspertów i przedstawicieli samorządów, aby wyznaczać efektywne kierunki gospodarki obiegu zamkniętego. Sprawdź szczegółowy program i dołącz do najważniejszego spotkania sektora na stronie forumrecyklingu.pl