Prawie 10 mln zł w przypadku firm i ponad 162 mln zł w przypadku osób prywatnych stanowiły na koniec września zaległości czynszowe wpisane do Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor. Od kwietnia do września 2020 r. kwota ta wzrosła o 28 mln zł, wobec 3,5 mln zł w tym samym okresie 2019 r.

Na koniec września 2020 r. w rejestrze tym było w sumie 8661 dłużników(1). Z badań sondażowych zrealizowanych 10-13 lipca 2020 r. dla BIG InfoMonitor wynika, że czynsze i rachunki za media komunalne znalazły się w pierwszej trójce najczęściej opóźnianych rachunków. Do przełożenia płatności za mieszkanie z obawy o utratę płynności finansowej przyznało się 12% respondentów, czyli co ósma osoba objęta sondażem.

Opłaty za czynsz jako „rezerwa” kryzysowa

Przed pandemią Polacy deklarowali, że czynsz, obok kredytu, jest dla nich jedną z podstawowych opłat, którą regulują w pierwszej kolejności. Kilka miesięcy kryzysu wywołanego światową pandemią koronawirusa zmieniło tę perspektywę. Można więc stwierdzić, że utrata płynności finansowej albo tylko obawa o jej utratę przewartościowały myślenie i opłata za czynsz stała się swoistą rezerwą kryzysową środków finansowych. Gdy domowy budżet nie daje rady pod ciężarem wydatków, czynsz jest jedną z płatności, którą najłatwiej przełożyć na później, głównie dlatego, że nie daje to natychmiastowych przykrych konsekwencji.

Co więcej, z ww. badań wynika, że obecnie co szósta osoba (16%) ze względu na panującą sytuację odczuwała swoiste „przyzwolenie” na niepłacenie bieżących rachunków, a gdy już zaczęło brakować pieniędzy, to nawet co czwartej osobie (27%) zdarzyło się w czasie pandemii nie uregulować jakiegoś rachunku.

Wielu osobom wydaje się, że można przez miesiąc, dwa czy trzy nie płacić czynszu. Z tego powodu drzwi do mieszkania nie zostaną automatycznie zamknięte, w przeciwieństwie do np. odciętego dopływu energii elektrycznej. Niestety, czynsz to zwykle spora kwota, szybko rosnąca do poziomu, z którym trudno sobie poradzić.

Najwięcej dłużników w woj. kujawsko-pomorskim

Średnia zaległość konsumenta wpisana do BIG InfoMonitor z powodu nieopłaconego czynszu to 20 tys. zł. To ponad pięciokrotnie więcej niż zgłoszone do BIG InfoMonitor nieuregulowane rachunki telefoniczne – ze średnią kwotą 3,7 tys. zł. Kwotę zadłużenia, liczbę dłużników i ich średnie zadłużenie przedstawiono w tabeli.

Najwięcej dłużników czynszowych zgłoszonych do BIG InfoMonitor, bo aż 3091, pochodzi z woj. kujawsko-pomorskiego. Posiadają oni średni dług w kwocie 25,5 tys. zł. Na drugim miejscu jest woj. mazowieckie, z 1211 dłużnikami ze średnią kwotą zadłużenia 23 740 zł. Najmniej dłużników, bo tylko sześciu, pochodzi z woj. opolskiego. Natomiast średnio najniższe długi czynszowe (ok. 4 tys. zł) wpisane do rejestru posiadają dłużnicy z woj. podlaskiego.

Rekordowe zaległości czynszowe idą w setki tysięcy złotych, np. 68-latka z województwa dolnośląskiego ma prawie 544 tys. zł zaległości czynszowych, a osoba prowadząca firmę z województwa lubuskiego – ponad 707 tys. zł tych samych zaległości. Takie długi niełatwo odzyskać.

Co zrobić z narastającymi długami?

Zarządzający nieruchomościami znacznie rzadziej niż firmy oferujące usługi masowe wykorzystują BIG-i do przypominania o zobowiązaniu czy też do mobilizowania do spłaty. Czynsz to na tyle poważna kwota, że od razu po przekroczeniu terminu należy przypominać o zapłacie i, jeśli to nie pomaga, można zwrócić się do jednego z działających w Polsce Rejestrów Długów.

Rejestr Dłużników to baza Biura Informacji Gospodarczej (BIG), która zawiera dane o zaległościach finansowych konsumentów i przedsiębiorców. Na polskim rynku działa kilka BIG-ów prowadzących Rejestry Dłużników: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor, Krajowy Rejestr Długów, Rejestr Dłużników ERIF, Krajowa Informacja Długów Telekomunikacyjnych BIG, Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej (KBIG) oraz Binsode mBIG – jedyne w Polsce międzynarodowe Biuro Informacji Gospodarczej(2). Każdy z tych rejestrów przyjmuje, przechowuje i udostępnia informacje gospodarcze, zawarte w ich zasobach, ale jedno z biur – BIG InfoMonitor – ściśle współpracuje z Biurem Informacji Kredytowej (BIK) i Związkiem Banków Polskich (ZBP), który jest twórcą Systemu Bankowy Rejestr. Dzięki temu raporty BIG InfoMonitor mogą być uzupełniane o dane z powyższych instytucji, co daje w sumie dostęp do ponad 5,9 mln informacji o zadłużeniu przedsiębiorców i konsumentów(3).

Rejestr długów wspiera tzw. miękką windykację

Wpisanie dłużnika do BIG-u oznacza powiadomienie banków, pożyczkodawców, firm telekomunikacyjnych, ubezpieczycieli, firm leasingowych oraz innych podmiotów o zaległości finansowej. W konsekwencji znalezienia się w BIG-u dłużnik może mieć problemy z otrzymaniem usług i produktów, oferowanych przez firmy i instytucje współpracujące z Rejestrem Dłużników BIG. W szczególności umieszczenie dłużnika na liście długów w BIG InfoMonitor może skutkować odmową przyznania kredytu bankowego.

Rejestr Dłu...