W związku ze stale wzrastającą liczbą wypadków z udziałem pieszych Ministerstwo Infrastruktury postanowiło zaostrzyć przepisy, aby w lepszy sposób ochronić wszystkich uczestników ruchu. Nowe prawo miało wejść w życiu w lipcu 2020 r. Tak jednak się nie stało.

W Polsce w 2018 r. doszło do 7548 wypadków z pieszymi, w których zginęło 803 pieszych, a rannych zostało 6918. Na przejściach dla pieszych, gdzie pieszy powinien być szczególnie chroniony, zginęło 271 osób. Piesi zabici na drogach stanowili ponad 28% wszystkich ofiar wypadków drogowych w Polsce. To znacznie wyższy odsetek wśród ofiar wypadków niż średnio w UE. Niestety, na razie nie widać symptomów pozytywnych zmian na lepsze, a wręcz przeciwnie – obserwuje się systematyczne pogarszanie sytuacji. W latach 2016-2018 mieliśmy do czynienia ze znaczącym wzrostem liczby zabitych pieszych na przejściach dla pieszych, a więc w miejscach, gdzie powinni być bezpieczni. I tak w 2018 r. wzrost ten w stosunku do roku 2017 wyniósł 4,4%, do roku 2016 – 7,8%, a do roku 2015 aż 15,9%. Głębsza analiza tych danych pokazuje, że piesi uczestniczący w 1031 wypadkach zarejestrowanych w 2018 r. spowodowali je nieostrożnym wejściem na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd. Jednakże przeszło trzykrotnie więcej, bo aż 3759, wypadków było spowodowanych nieprawidłowym zachowaniem kierujących pojazdami wobec pieszych. Było to nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu – na przejściu dla pieszych, przy skręcaniu pojazdu w drogę poprzeczną i w innych okolicznościach. Dane te są na tyle przerażające, że Ministerstwo Infrastruktury postanowiło zaostrzyć przepisy, aby w lepszy sposób ochronić pieszych. Skierowano do konsultacji społecznych propozycje zmiany przepisów w ustawie Prawo o ruchu drogowym, nazywanej popularnie kodeksem drogowym oraz ustawą o kierujących pojazdami. Zamiarem Ministerstwa było, aby konsultacje zakończyć 21 lutego 2020 r., a nowe prawo wprowadzić 1 lipca 2020 r.

Ograniczenie do 50 km/h

Podstawowe zmiany to ograniczenie prędkości w obszarze zabudowanym do 50 km/h w okresie całej doby, bo dotychczasowe ograniczenie obowiązuje tylko w godzinach od 5.00 do 23.00. W godzinach 23.00-5.00 jest to wciąż 60 km/h. Zmniejszenie dopuszczalnej prędkości na terenie zabudowanym w godzinach nocnych (od 23.00 do 5.00) do 50 km/h może spowodować oczekiwaną poprawę bezpieczeństwa. Podobne ograniczenie prędkości do 50 km/h przez całą dobę występuje niemal we wszystkich krajach europejskich, a limit nie został ustalony na tej wysokości bez powodu. Badania wykazują, iż prędkość ta jest graniczną, powyżej której prawdopodobieństwo śmierci niechronionych uczestników ruchu drogowego gwałtownie rośnie, co jest związane nie tylko z prawami fizyki, gdyż energia kinetyczna rośnie wraz z kwadratem prędkości, ale także z percepcją ludzkiego oka. Przy większych prędkościach zmniejsza się bowiem pole widzenia, w związku z czym jest większe prawdopodobieństwo, iż kierujący nie zauważy pieszego lub rowerzysty, jednocześnie wydłuża się czas reakcji, co powoduje, iż kierowca pomiędzy zauważeniem pieszego a naciśnięciem hamulca pokonuje dużo dłuższy dystans. Propozycja Ministerstwa Infrastruktury w zakresie zatrzymywania prawa jazdy po przekroczeniu prędkości dopuszczalnej o 50 km/h chroni nie tylko pieszych, ale też wszystkich uczestników ruchu. Pozwoli ona na jednakowe traktowanie kierujących pojazdami, którzy świadomie stwarzają zagrożenie dla wszystkich uczestników ruchu drogowego i rażąco łamią przepisy ruchu drogowego. Wadą propozycji przepisów jest skupienie uwagi na obszarze niezabudowanym, gdzie występują znacznie większe dopuszczalne prędkości niż na terenie zabudowanym. Nie zwrócono uwagi na kierującego pojazdem w obszarze, gdzie organ zarządzający ruchem podjął działania polegające na poprawie bezpieczeństwa poprzez wprowadzenie ograniczenia prędkości do 40 km/h czy 30 km/h lub wprowadzenie strefy zamieszkania. Kierujący pojazdem w strefie zamieszkania, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości do 20 km/h, może bez obawy o utratę prawa jazdy poruszać się z prędkością zbliżoną do 70 km/h, co stanowi ponad trzykrotne przekroczenie dopuszczalnej prędkości. W związku z powyższym w wyniku konsultacji zaproponowano uzupełnienie przepisu poprzez nadanie mu treści w formie „kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o wartość dopuszczalnej prędkości lub o więcej niż 50 km/h”. Sugeruje się przeprowadzenie analizy statystyk związanych ze śmiertelnością przy przekraczaniu prędkości o określone przedziały oraz śmiertelności w tych przedziałach, ze szczególnym uwzględnieniem śmiertelności niechronionych uczestników ruchu drogowego.

Zatrzymywanie prawa jazdy

Wnioskiem ...