Oświadczenie z artykułu 117 ust. 4 Prawa zamówień publicznych ma na celu weryfikację konsorcjów i spółek cywilnych w zakresie realności dysponowania uprawnieniami lub wymaganymi zasobami w postaci wykształcenia, kwalifikacji bądź doświadczenia przez podmioty, które faktycznie będą wykonywać zamówienie.

Prawidłowe sporządzenie tego oświadczenia, w szczególności przez wykonawców, którzy będą realizować tożsame rodzajowo usługi w toku realizacji zamówienia, wywołuje trudności praktyczne.

Charakterystyka oświadczenia

Przepis art. 117 ust. 4 P.z.p. pozwala jednoznacznie stwierdzić, że oświadczenie wskazujące, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonają poszczególni wykonawcy, jest oświadczeniem własnym wykonawcy. W tym zakresie podobne jest ono do oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 P.z.p. – oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji w zakresie wskazanym przez zamawiającego. Zbieżne jest również to, że oba spośród ww. oświadczeń składane są wraz z ofertą lub wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Tak samo jak oświadczenie z art. 125 ust. 1, oświadczenie konsorcjalne podlega procedurze sanacyjnej z art. 128 ust. 1 P.z.p. Jak wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 28 czerwca 2021 r. (sygn. akt KIO 1587/21), „O ile oświadczenie powinno być złożone razem z ofertą, to nie oznacza to, że nie podlega ono uzupełnieniu. Oświadczenie jest powiązane z wykazaniem spełniania warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia przez co najmniej jednego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Skoro w świetle art. 128 ust. 1 Pzp dopuszczalne jest uzupełnienie lub poprawa złożonych dokumentów na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu, to oświadczenie wskazane w art. 117 ust. 4 Pzp również należy traktować jako uzupełnialne”.

To, co odróżnia oświadczenie z art. 117 ust. 4 P.z.p. od oświadczenia z art. 125 ust. 1 P.z.p., to nie tylko zakres informacji, które są w nich prezentowane – pomimo iż oba oświadczenia dotyczą kwestii podmiotowych. Oświadczenie z art. 117 ust. 4 P.z.p. jest oświadczeniem wspólnym wykonawców, a nie oświadczeniem własnym każdego z nich. Przepis art. 117, odmiennie niż art. 125 P.z.p., nie przewiduje reguły analogicznej do stanowiącej, że „w przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa każdy z wykonawców” (art. 125 ust. 4 P.z.p.).

Elementem odróżniającym oświadczenie z art. 117 ust. 4 P.z.p. od oświadczenia z art. 125 ust. 1 P.z.p. jest również to, że pierwsze spośród wymienionych stanowi podmiotowy środek dowodowy. Jak wskazuje prezes Urzędu Zamówień Publicznych, „w świetle art. 7 pkt 17 ustawy Pzp, środki służące potwierdzeniu spełnienia warunków udziału w postępowaniu zaliczają się do podmiotowych środków dowodowych. Tym samym oświadczenie o podziale zadań pomiędzy współwykonawców, o którym mowa w art. 117 ust. 4 ustawy Pzp, stanowi podmiotowy środek dowodowy”1.

Cel składania oświadczenia

Istota i cel oświadczeń, o których mowa w art. 117 ust. 4 P.z.p., zostały przybliżone w artykule „Konsorcja w realiach nowego P.z.p.” („Przegląd Komunalny” 3/2020). W książce „Prawo zamówień publicznych. Komentarz” pod red. H. Nowaka oraz M. Winiarza wskazano, że „w przypadku polegania przez członków konsorcjum na uprawnieniach, doświadczeniu, kwalifikacjach lub wykształceniu członka takiego konsorcjum łączenie zdolności członków konsorcjum nie może następować w sposób dowolny. Liczy się rola, jaką członek grupy odegra przy realizacji zamówienia. Wymagane zdolności powinien posiadać co najmniej ten z konsorcjantów, który w ramach przyjętego wewnętrznie podziału zadań wyznaczony zostanie do realizowania danej części zamówienia, z którą wiąże się obowiązek posiadania konkretnych uprawnień, doświadczenia, kwalifikacji lub wykształcenia...